Genç yazar Berfin Ayşe Öğüt’ün ‘Şînmorîka Zînê’ isimli Kürtçe çocuk öykü kitabı Hiva Yayınları’ndan çıktı. Öğüt, ‘Xezal û Qertel’ ve ‘Kewên Gozel’ adlı çocuk kitapları ardından, yeni kitabı ‘’Şînmorîka Zînê’’ ile çocukların dünyasına ülke ve doğa sevgisini taşıyor. Sosyoloji bölümü öğrencisi olan Öğüt ile yeni öykü kitabı ve Kürtçe çocuk masal ve öyküleri yazmasına yol açan süreci konuştuk.
Öğüt’ün büyük Kürt şairi Feqiyê Teyran’a bir gönderme olarak nitelediği yeni çocuk kitabında, Zinê tıpkı Feqiyê Teyran gibi doğaya aşık küçük bir kız çocuğudur. Kaybettiği boncuğunun peşine düşen Zinê, bu aramaları sırasında Feqiyê Teyran’a rastlar. Öyküde doğa; hayvan, insan, ağaç, çiçek, su, toprak ve havasıyla bir bütün… Yine ülke ve doğa sevgisi işlenirken, Kürt dilinin şiirsel sınırları da yoklanmak isteniyor.
‘Annemizin dizi bize okul oldu’
Çocuk öykü ve masalcılığına başlamasını tetikleyen sebepleri sorduğumuz Berfin Ayşe Öğüt, “Benim çocukluğum annemin dizlerinin dibinde Kürtçe ninni ve masallar dinleyerek geçti. Kürdistan’ın birçok yerinde de annelerin dizleri nice çocuğa okul oldu. Ama zamanda okula başladıktan sonra o malum asimilasyondan payımıza düşeni alıyoruz her birimiz. Bir koyunu sadece Kürtçe konuşunca normal karşılayacak kıvama getiren ninnilerden, bir ejderhayı ahırın bahçesinde gizleniyormuş gibi hissettiren masallardan uzaklaşıyorsunuz ve büyük bir travmaya sürükleniyorsunuz. Bu beni çok üzüyor. Ben annemden dinlediğim masal ve ninnilerin kaybolmasını istemiyorum” dedi.
Öğüt, çocuklara Kürtçe masal okumak istediğinde, kitap bulmakta zorlandığını farkedince kendisi yazmaya başlamış. “Umarım Kürt çocuklar annelerinin dizlerindeyken dalıp gittikleri o diyarlara, benim masallarımla da giderler” diyen Öğüt, böyle bir şey yaptığı için de çok mutlu.
‘Öykülere coğrafyamızı katıyorum’
Öykü ve masallarını yazmasına sözlü Kürt edebiyatının ve Kürdistan’ın kaynaklık ettiğini dile getiren Öğüt, “Bilinçaltında annemden duyduğum masallardan bir temel var elbette ama öykülerimi kendim kurgulayarak yazıyorum. Yazarken Kürt kültüründen, Kürt sözlü edebiyatından uzaklaşmamaya gayret ediyorum. Bunu yaparken de pergelin ucu hep bizim buralarda olacak şekilde, masala dair sağda solda ne varsa faydalanmaya çalışıyorum. Dilimden ve ülkemden uzaklaşmayarak, kendi yaşadığım coğrafyayı, tabiatı masallarıma katmak istiyorum. Zaten bir öykünün kökü o topraklarda olmazsa, o yavanlık hep hissedilecektir. Benim kaynağım bütün sözlü Kürt edebiyatıdır, Kürt ülkesidir” dedi.
Farklı çalışmaları da var
Kürtçe çocuk edebiyatına yönelik çalışmalarını sürdüreceğini söyleyen Berfin Ayşe Öğüt, aynı zamanda ‘Bar’ isimli Kürtçe kültür, sanat ve edebiyat dergisinin eş editörlüğünü de yürütüyor. Öğüt’ün Kürtçeye kazandırdığı ‘Masallarını Terkeden Kahramanlar’ adlı öykünün yanısıra çocuk istismarını konu alan bir çeviri çalışması var.
SUNA ALAN/LONDRA