Tüm yaşamını müziğe adayan Reşîd Sofî, şimdi Kobanê direnişini müzikle buluşturuyor. Her Kürt sanatçı gibi Sofî’nin de hayatı yasaklarla, sürgünlerle geçti. Şam’da, Halep’te açtığı müzik okullarında çok sayıda öğrenci yetiştirdi. Şimdi Kobanê’deki Baqî Xido Kültür Sanat Merkezi’nde müzik dersleri veriyor.
Reşîd Sofî, 1953 yılında Kobanê’de sofuluk kültürünün hakim olduğu bir evde dünyaya geldi. Küçük yaşlarda müziğe ilgi duyar. Fakat babası müzikten fazlasıyla rahatsızdı. Reşid ve kardeşleri ise müzik dinlemekten ziyadesiyle hoşlanıyordu. Reşid’in babası Mevlüt, kardeşi Muhammed ise Melayê Cizîrî’nin şiirlerini okurdu. Reşid, ortaokula kadar Kobanê’de okudu.
O udun sesi...
Sofî, müziğe başlama hikayesini şöyle anlatıyor: “Kardeşlerim de müzik dinlemeyi seviyorlardı. Birlikte Mısırlı sanatçıları dinliyorduk; Mihemed Ebdo, Mihemed Ebdel Wehab, Um Kelsûm gibi… Okulda sesimin güzel olduğunu söylerlerdi. Ben de hep şarkılar söylerdim. 1972 yılında müzikle yakından ilgilenmeye başladığımı söyleyebilirim. Bir öğretmenimiz ud çalmaya başladı. O udun sesi beni derinden etkiledi. Çok hoşuma gitmişti. Öğretmenimiz bir kaç ud resmi ve notalarının olduğu kağıtlar vermişti. Diğer gün okula geldiğimizde udu çaldım, herkes şok yaşadı tabi. O günden sonra da bırakmadım müziği...’’
Reşîd Sofî, müzikle uğraşmaya karar verdikten sonra araştırma yapmak üzere Halep ve Şam’a gider. Burada birçok müzisyenle tanışarak müzik üzerinde derinleşir. Özellike ud üzerine araştırmalar yapan Sofi, udun yanısıra kanuna da yakın ilgi duyar.
Eserleri yasaklandı
Sofî, 1980’li yıllara gelindiğinde ud üzerine yaptığı araştırmaları harmanladığı “Müziğin Dili” adıyla bir kitap yazdı. Ortadoğu müzik makamlarının yanısıra kitapta Kurdî makamlar da yer aldı. Fakat Baas rejimi kitabın basılmasını yasakladı.
Sofî, 1984’de ilk kaseti ‘Kalbinin misafiriyim’i yayınladı. 1994 yılında “Xwezî hêvî pêk pa ta na (Keşke umutlar gerçekleşseydi)” isimli kasedi çıktı. Sofi’nin bu kaseti ardından ünü Suriye’yi aşarak tüm Ortadoğu’ya ulaştı. Üçüncü kasedi ‘Evimize hoşgeldin’ ve ‘Aslanlar yurdu güzel Kobanê’ye’ isimli kasedinin ise hazırlık aşamasında.
Sofî, Şam ve Halep’te açtığı Müzik Enstitüsüleri’nden çok sayıda öğrenciyi mezun etti. 2013 yılında Kobanê’de kendi evini okula dönüştürerek Kobanêli gençlere müzik dersleri verdi.
1975 yılında Mısır’da katıldığı bir etkinlikte Sofi’ye Kahire Operası tarafından ‘Fahri Doktora’ ünvanı verildi.
Aslanlar yurdu güzel Kobanê
Sofi’nin müziğinde birçok makam iç içe geçiyor. Onu farklı kılan ise yaklaşık 40 müzik makamını kullanabilmesi...
Reşîd Sofî, Kobanê’de DAİŞ’in saldırılarının başlaması ardından kentten çıkarak Türkiye’ye gitti. Avrupa’daki müzik enstitülerinden gelen davetleri Sofi, Kobane’den uzaklaşmamak için kabul etmez. Kobanê’nin özgürleştirilmesi ardından kente döner ve burada Baqî Xido Kültür Sanat Merkezi bünyesinde yer alır.
Sofî, “Geri döndüm ve şimdi yüreğimde titreşen o Kobanê ezgilerini birer sanat serine döünüştürme gayretindeyim” diyor.
Reşîd Sofî, Kobanê direnişini müzikle buluşturacak bir beste üzerinde çalışıyor. ‘Aslanlar yurdu güzel Kobanê’ isimli şarkısı da bitmek üzere.