“Bir halkın üçte ikisinin yok edilmesi bir soykırımdır” denilen Parlamento konuşmalarında, 17 milletvekili düşüncelerini ifade etti. Yasa tasarısı, noel tatilinden sonra Fransa Senatosu’na gidecek. Ancak Senato’nun onayıyla yasa yürürlüğe girebilecek.
Dün sabah saat 09:30’da Parlamento başkanının açılışından sonra UMP milletvekili Valarie Bayer, hazırladığı yasa tasarısını okudu. Ardından Bayer, “Burada amacımız ilişkileri bozmak değil asıl amacımız Fransa vatandaşlarını korumaktır. Sevgili meslektaşlarım sizden bu yasaya destek sunmanızı bekliyorum. Bazı ülkeler şu ana kadar Ermenilere dair soykırımı tanıdı. Bazıları ise 1915 olaylarını inkar ederek suç işlediler. Ermenilerin üçte ikisi soykırıma uğratıldı” diyerek kürsüden indi.
Hatiplerin çoğu tasarıya destek sundu
Oturumda söz alan 17 milletvekilinin birkaçı dışında tüm milletvekilleri yasayı destekler şekilde konuştu. Karşı çıkanların başını ise, Fransa-Türk Parlamenter Dostluk Grubu Başkanı Michel Diefenbacher ve merkez sağın cumhurbaşkanı adayı Francois Bayrou çekti. Francois Bayrou, “Evet Ruanda’da, Kamboçya’da, Vendee’de katliam oldu. Bunlar da mı gelecek? Bence tehlikeli bir yola giriyorsunuz” diye konuştu.
Lehte ve aleyhte yapılan konuşmalar arasında en çarpıcısı Patrick Devedijian ve aynı zamanda Sarcelles Belediye Başkanı da olan Sosyalist Parti Milletvekili Pipponi François tarafından gerçekleştirildi. Devedijian, “Dışarda eline Türk bayrağı vererek bir kısım insan toplayarak bizim üzerimizde bir basınç oluşturmaya çalışıyorlar. Burası demokratik bir ülke bakın kapıda toplanıp bizi protesto edebiliyorsunuz. Diğer taraftan günlerdir çeşitli açıklamalar yapılıyor. Tehditler savruluyor. Bir halk soykırımdan geçirildi. Baskılar ne olursa olsun, örneğin bunun tanınması için mücadele eden Hrant Dink katledildi. Bu yasa geçmelidir “ diyerek, Türk Elçiliği yönlendirmesiyle Paris dışında Lyon, Strasbourg, Nantes ve Ruan kentlerinden otobüslerle Parlamento kapısı önüne yığılan Türk faşistleri işaret etti. Sayıları 500’ü geçmeyen kalabalık, yasa daha oylanmadan kapıdan ayrıldı.
‘Kürtleri de tartışmalıyız’
Sosyalist Parti milletvekili Pipponi François ise, tartışmalara en aktif katılan milletvekilleri arasındaydı. François, “Biz burada daha Türkiye’nin cumhuriyet tarihi öncesine dair bir soykırımın tanınması için bir yasa oluşturuyoruz. Bugünü hesaba hiç katmadık. Hepimiz biliyo ruz; Türkiye’de Kürt sorunu ve diğer insan hakları ihlalleri de var. Türkiye ile Kürt sorununu da konuşmamız gerekiyor” dedi. Söz konusu yasanın mutlak çıkması gerektiğini dile getiren Pipponi François, kendi bölgesinde ırkçı Türkler tarafından Ermenilere yönelik saldırıların olduğunu da söyledi.
“Bütün bunlar Fransa’da yaşanıyor” diyen François, devamla Türkiye’nin yasanın çıkmaması için tehditlerini ve inkar politikasını da eleştirdi.
François’in dikkat çektiği diğer bir yön de, söz konusu yasanın tarihine ilişkindi. Söz konusu yasa, 1998’de hazırlandı ancak o dönemden bu yana sürekli konjonktürel gelişmelerden dolayı rafa kaldırıldı. 2001’de ise Fransız Parlamentosu resmi olarak Ermeni Soykırımı’nı kabul etmişti. Milletvekili François “Ermenileri kandırdık, onlara ihanet ettik. Bir kez daha onları kandırmayalım” dedi.
Yasa tasarısı üzerine yapılan konuşmaların ardından “ifade özgürlüğü ihlal ediliyor mu?” şeklinde yasanın birinci maddesi üzerine tartışma yürütüldü. Oylama büyük çoğunluk, inkarı suç sayan maddenin ifade özgürlüğünü zedelemediği yönünde görüş bildirdi. Tasarının diğer maddeleri de kısa tartışmalardan sonra onaylandı.
Erdoğan’dan tehdit
Tasarının kabul edilmesinden sonra Türk yetkililerin, “Fransa’ya yönelik yaptırımlara gidileceğine” dair açıklamaları oldu. Türk Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, kabul edilen tasarıyla ilgili olarak “Açıklamam büyük ihtimalle birinci etaba yönelik neler yapacağız, bunu açıklayacağım ve 2. etap, 3. etapta ne gibi yaptırımlarımız olacak onları da açıklayacağız. Şu anda Sarkozy’nin oy hesapları üzerinde akla ziyan bu adımları, Fransa-Türkiye ilişkilerine zarar verecektir”dedi. Erdoğan, ‘’Bu konuyla ilgili olarak yarın (bugün) bu yapılacak oylamadan sonra bizim biliyorsunuz Ukrayna ile Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’miz var. Ben basın açıklamasında, Sayın Cumhurbaşkanı Yanukoviç ile yapacağımız, bu konuyla ilgili açıklamalarımı yapacağım” şeklinde konuştu. Türkiye bir yandan Fransa’yı ticari ilişkilerle tehdit ederken bir yandan da Türkiye’nin Paris Büyükelçisi Tahsin Burcuoğlu’nu Ankara’ya çağırıyor.
SELMA AKKAYA/PARİS
Hollanda’daki soykırım tasarısı reddedildi
Hollanda’da Sosyalist Parti (SP) Milletvekili Harry van Bommel’in “Türkiye’nin demokratikleşmesi, Kürt sorununu halletmesi ve Ermeni Soykırımı’nı tanıması” için verdiği önerge reddedildi. Van Bommel, bu önergeyi gelecek yıl kutlanacak olan Türkiye-Hollanda ilişkilerinin 400. yıldönümü vesilesiyle verdi. SP’nin yanı sıra Özgürlük Partisi (PVV), Yeşil Sol (GL), Hıristiyan Birlik (CU) ve Reformist Devletçi Parti’nin (SGP) ‘kabul’ oyu verdiği oylamada, Liberal Parti, Hıristiyan Demokratlar, İşçi Partisi ve Demokratlar’ın 66 üyesinin oylarıyla reddedildi.
AMSTERDAM