Almanya Federal Meclisi'nde (Bundestag) bugün oylamaya sunulacak olan Ermeni Soykırımı karar tasarısı, Ankara-Berlin hattında soğuk rüzgarlar esmesine yol açtı.
İktidardaki Hıristiyan Birlik partileri (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti ile muhalefetteki Yeşiller'in ortak karar tasarısı, "101 yıl önce Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere ve diğer Hristiyan azınlıklara uygulanan soykırımın hatırlanması ve anılması" başlığını taşıyor.
Karar taslağında Alman hükümeti, 1915-1916 yıllarında Ermenilere yönelik sürgün ve imha politikası ile Alman İmparatorluğu'nun rolü konusunda kamuoyunun kapsamlı olarak aydınlatılması çalışmalarına katkı sağlamaya ve Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi ve iki halk arasında barışma sürecini ileriye taşıyacak faaliyetleri desteklemeye çağrılıyor.
Taslakta sürgün ve katliamın dönemin Jön Türk hükümetinin talimatıyla gerçekleştirildiğine dikkat çekilerek sürgün ve katliamlardan Asuriler, Süryaniler ve Keldaniler gibi diğer Hıristiyan azınlıkların da etkilendiğine yer veriliyor.
Almanya da suç ortağı
Karar taslağında, o dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun askeri müttefiki konumundaki Alman İmparatoruğu'nun, "Alman diplomat ve misyonerlerin organize sürgün ve imha uygulamalarıyla ilgili verdikleri bilgilere rağmen, insanlığa karşı işlenen bu suçu durdurmaya çalışmayarak 'yüz kızartıcı' bir rol oynadığı" vurgulanıyor.
Tasarı soykırımın orta öğretim ve üniversite eğitiminde ders olarak okutulmasını, sivil toplum çalışmalarına ve yayın alanına yansıtılmasını da içeriyor.
Geçmesi kesin gibi
Yeşiller’in öncülüğünde hazırlanan, ancak federal hükümetin tüm ortaklarınca da desteklenen ortak bir metin olduğu için tasarının meclisteki oylamada kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Sol Parti dilekçe sunacak
Sol Parti Federal Meclis Grubu Eşbaşkanı Dietmar Bartsch, tasarıyı parti olarak onaylayacaklarını söyledi. Ayrıca Sol Parti olarak "Almanya'nın suç ortaklığına" dair bir ek dilekçe sunacaklarını belirtti.
Yüzleşme şart
AKP hükümetini sert eleştirileriyle tanınan Sol Parti milletvekili Sevim Dağdelen de, "Soykırımın inkarı, şimdiye kadar Alman devlet politikasının bir parçasıydı. Tanıma ve aydınlatma, uzlaşma ve ortak bir gelecek için şarttır" şeklinde konuştu.
Merkel oylamaya katılacak mı?
Yeşiller Partisi ise Başbakan Angela Merkel'e oylamaya katılma çağrısı yapıyor. Ancak Der Tagesspiegel gazetesi, Merkel, Dış İşleri Bakanı Frank Walter Steinmeier ve Başbakan Yardımcısı Siegmar Gabriel'in oylamaya katılmayacaklarını yazdı.
Tasarı Ankara'yı hareketlendirdi
Öte yandan tasarının kabulünün Türkiye-Almanya ilişkilerindeki gerginliği artırması bekleniyor. Türk devleti tasarıya karşı harekete geçerek mülteci kozunu öne sürdü bile. Pazartesi günü Türk Başbakan Binali Yıldırım dün ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Almanya Başbakanı Angela Merkel ile ayrı ayrı telefonda görüştüler. Erdoğan ve Yıldırım, Merkel'e soykırım tasarının kabulünün iki ülke arasındaki ilişkileri zedeleyeceğini söyledi.
Erdoğan yine tehditkar
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uganda’ya hareketi öncesi düzenlediği basın toplantısında, konuyla ilgili bir soru üzerine, tasarının yasalaşmasının Türkiye ile Almanya arasındaki diplomatik, siyasi, ticari, askeri ve ekonomik ilişkileri zedeleyeceği tehdidini savurdu. Ancak genel kanı, Almanya'nın Türkiye'nin en büyük ticari ortağı olması ve bu restin Türk ekonomisini daha da zora sokacak olması nedeniyle Ankara'nın Berlin'e daha temkinli yaklaşılacağı.
1,5 milyon insanın katledilmesi sırandanmış!
Soykırım oylamasına 'saçma' diyen Başbakan Binali Yıldırım ise 1,5 milyon Ermeni'nin katledilmesini 'sıradan' olarak nitelendirme pişkinliğini gösterdi.
Kimler 'soykırım' dedi?
Yıldırım’ın ‘sıradan’ bulduğu katliamlar başta Ermeniler olmak üzere dünyanın birçok ülkesi tarafından "soykırım" olarak niteleniyor. Ermeni Soykırımı’nda 1 ila 1,5 milyon insanın hayatını kaybettiği sanılıyor. Avrupa Parlamentosu 1987 yılında Ermenilere yönelik tehcir ve katliamı "soykırım" olarak sınıflandırmış, ardından aralarında Fransa, Rusya, İsveç, Hollanda, Belçika ve İsviçre'nin de bulunduğu çok sayıda ülkenin parlamentosunda benzer kararlar oylanarak kabul edilmişti.
Son olarak Brezilya, Lüksemburg ve Avusturya parlamentoları, katliamları "soykırım" olarak tanıdı.
Hıristiyan aleminin ruhani lideri Papa Françesko da geçen yıl soykırımın 100'üncü yıldönümü vesilesiyle Vatikan'da düzenlediği ayinde "20'nci yüzyılın ilk soykırımı" ifadesini kullandı.
Almanya'da da Cumhurbaşkanı Joachim Gauck geçen yıl 1915 yaşananların 100'üncü yıldönümünde soykırım kelimesini telaffuz etti. Ancak Türkiye'nin tepkisi nedeniyle Merkel hükümetinden henüz bu yönde bir açıklama yapılmış değil.
Sarkisyan vekillere seslendi
Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan ise oylamadan bir gün önce Alman parlamenterlere çağrıda bulunarak soykırım karar tasarısı ile Türkiye-AB mülteci anlaşması arasında bağlantı kurmamalarını istedi.
Almanya Ermeniler Merkez Konseyi de Bundestag'ta yapılacak oylamada Ermenilere yapılanların "soykırım" olarak kabul edilmesinin geçmişle yüzleşmek açısından önemli bir işaret olacağı görüşünde.
HABER MERKEZİ