Îlhan Çomak ke wextê wendekarî de bi îdiayê ‘ser nameyê rêxistin çalekî viraştiş’ bi îşkence ame tepiştiş no 22 serrîyo bi şiklekê bêhiqûqîn yeno mahkeme kerden. Keyeyanê Çomakî roniştişa 13ê Tîrmehî de serbest veradayenê lajê xo pawenê. 

Tepişte Çomak ke hetê raya pêroyîn yeno silasnayen 1994î de wexto ke Zangehê Stenbolî de wendekar bi, bi îdiayê ‘ser nameyê rêxistin çalekî viraştiş’ ame tepiştiş û netîceyê mahkemekerdişê DGM de raştê cezayê muebet ame. Bado ke Mahkemeya Heqê Merdiman yê Awrûpa qerarê ‘bi adîlane nêame mahkemekerden’ da dosyaya Çomakî reyna ra abîya û badê 20 serran mahkemekerdiş newe ra destpa kerd.


Îfade bi îşkence ame giroten 

Îlhan Çomak 11ê Adar 2014, 5ê Îlone 2014 û 2ê Tîrmeh 2015 ra pîya hîrê reynî vejya vernîya mahkeme, la waştena cî ya tehlîye tim û tim amê red kerden. Rexmo ke Îlhan Çomakî roniştişanê dawa de aşkere kerd ke delîlê derheqê ci de zûrî yê û îfadeyê ey ê sifte hetê polîsan bi îşkence ame giroten la heyetê mahkeme goş nêda nê vatenan û Çomakî tehlîye nêkerd û dawa apey eşt 13ê Tîrmehî. Verîya roniştişê dawa ya ke Mahkemeya Cezayê Giran ya 4. yê Stenbol de yena vînayen malbata Çomakî waşt ke hinî no pêvacoyê mahkemekerdiş biqedîyo û lajê ci serbest veradîyo. 


 ‘Hiqûq zey çêk şixulnenê’

Birayê Îlhanî Nazim Çomakî vist vîrî ke birayê ci 22 serrîyo tepişteyo û badê qerarê MHME ra newe ra (bi şiklê tepişte) yeno mahkeme kerden. Nazim Çomakî aşkere kerd ke no qerar zey lekeyekê sîya kewt tarîxê hiqûqî û hina va: “Rîwalo ke ma fehm bikerê hiqûq çiqe ‘xoser’ a na dawa nimûneyekê zaf rind a. Sebebêk çîno ke Îlhanî zerre de bigîro. Bingeyê ci yê qanûqî zî çinyo. Çiyo ke beno kêfî yo. Dûştê hiqûqa netewî î mavên netewî yo. Rîwalê çarenêkerdişê meseleya kurd, hiqûq dûştê Îlhanî de zey tifingekê şixûlnenê û Îlhanî zey cezawerdî (mehkûmî) mahkeme kenê.” 


‘Daraz vengê ma nêaşnawena

Bira Nazim Çomakî vist vîrî ke mahkemekerdişê jew mehkûmî mimkûn nîyo û da zanayiş ke wextê tepiştiş 5 serrîyo la Îlhan 22 serrîyo girotxane de yo. 

Çomakî aşkere kerd ke ganî birayê ci desinde serbest bîro veradayen û qiseyê xo hina dewam kerd: “Na babedî de xêlê îxlalê heqan estê. Qanûnî dûştê Îlhanî de şixûlnenê. No nîno qebûlkerden. Ma 3 serrîyo veng danê raya pêroyîn. Ma zanê ke vengê ma yeno aşnawitiş, nêrazîbîyenî zî estê, la darazgerî no vengî nêaşnawena. Hona zî çarçoveyê qeraro ke DGM da de mahkeme kenê.”


‘Bêhiqûqî û bêexlaqî biqedîyo’

Çomakî vist vîrî ke cayo ke qerarê DGM wertede yo de mantiqê mahkemekerdiş çinyo û waşt ke raya pêroyî derheqê na dawa de hewna bi vengekê berz paşt bido.

Nazim Çomakî va 3 serrîyo ma zî zey darazê Tirkîye xo dibare kenê netîce zey ke girotxane de mendişê Îlhanî nêvûrîyeno û hayr ant dawayanê bînî ser: “Eke hiqûq, edalet, mekanîzma estyaybî Îlhan roja ke qanûn vejya do serbest veradîya bi. Dawayanê Ergenekon, Balyoz,  lîderê ÎBDA-C de herkes serbest veradîya û mahkemekerdiş bêtepiştişî dewam kerd, pêrokînî beraat bî. La kînê dadgerî yê Îlhan Çomakî rameno. Wazena ke hinî na bêqiqûqî, bêexlaqî biqedîyo. Qerarê DGM qerareqê hetkar û ser delîlanê sexte virazîyayo. La hona zî Mahkemeyanê Cezayê Giran de rameno.”  


‘Dawaya Îlhanî sembol a’

Bira Çomakî aşkere kerd ke dawaya Îlhan Çomakî sembol a û va serbest veradayişê ci do qeraranê ci zî betal bikero. Dewr û pêvacoyeke newî do destpa bikero. 

Nazim Çomakî ard ziwan ke na mesele tenya problemê ma nîya û hina dewam kerd: “Na problemê heqanê mordemî ya. Na dawa de ma poştdayişekê gird vînenê, la şaranê Tirkîye ra ma destegê gird nêvînenê. Herkes vindeno û temaşe keno. Wertede bêhiqûqînekê gird esta. Ganî hiqûq semedê herkesî bo. Goreyê kesan, kamîya sîyasî yê  kesan nê ganî goreyê qanûnan bo. Hiqûqnasî senî ke wayîrê dawayanê bînî vejyenê, ganî wayrê na dawa zî bivejyê. Kes nêşkeno vajo ke dadzerî xoser o. Na dawa eynî wextî de dawayekê wijdanî ya.” 


‘Hesretê 22 serran’

Dadîya Zeytûn Çomak ke 22 serrîyo hesretê lajê xo ya bi vatenanê “Dinya de çiqe însanî, dadî estê wa dejanê mi pêhesê” waşt ke lajê ci serbest bîro veradayen. Dadî Çomak dana zonayen ke wexto ke Îlhan yew hefte bi veyşan û teyşan hucre de ame tepiştişî qet xo vîr ra nêkena û hina vana: “Wexto ke mi ewil dî mi va ‘sebi’ lajê mi? Mi rê va ‘ez veşnana’. Dadîyanê Şengal demarê xo birnay û aw day qijanê xo, la ez nêresena lajê xo ke gonya demaranê xo bida. Hesretê ci yê 22 serran zerya mi de yo. O zî nêzano çima zerre de yo, ma zî nêzanê. Ez no zilmî qetî qebûl nêkena. Endî bes o, wa viradê, dawaya çi kenê.” 


Îlhan kêberek o

Pî Cebraîl Çomak ke rîwalê hesretê 22 serran bêhiqûqîna dewlet rê bêzar o zî hêrsê xo bi nê vatenan ano ser ziwan: “Xo ra lajê mi 22 serrîyo rîwalê sebebanê veng zerre de yo. Vejenê vernîya mahkeme, serokê mahkeme sûcekê, delîlekê nêvîneno la rixmê nay zî zerre de tepişeno. Hinî bes o, ma hendayî zilm, îşkence û cefa ant. Heta kotî, çiwext do dewam bikero? Destanê ci de teba nêmend endî, la reyna zî tehlîye nêkenê.”

Cebraîl Çomakî aşkere kerd ke sûcê lajê ey tenya kurd û elewîbîyayiş o. Çomakî hayr ant sebebanê sîyasî yê tepiştişê lajê xo ser û qiseyê xo bi nê vatişan qedîna: “Îlhan tenya nîyo, Îlhan ewja de kêberekê yo. Eke Îlhan o kêberî ra bivejyo, do bi hezaran kesê bînî zî bivejyê. Nayî ra Îlhanî nêverdanê, na rîwal ra ma vanê hinî bes o. 


 DÎHA/ÇEWLIG