Rexmê hewldayenanê sergirewtiş û nimitişê qetlîama 9ê Çile, seba ca ardişê edalet û roşnîkerdişê raştîyan hewldayenê rêxistinanê cinîyan û yê şarê kurd zî ramenê. Roja verî paytext Parîs de seba vîrardena Sakîne Cansiz, Fîdan Dogan û Leyla Şaylemez konferansekê virazîya.Konferanso ke bi desan aktîvîstê cinî ke cayanê cîya yê dinya ra tewr bî de qirkerdiş û meseleyanê cenîyan ser o munaqeşe bî û vajîya ke Fransa seba qetlîamanê sîyasî 'Tercîxeke bi ewle ya.’
Konferans hetê Hereketê Cinîyanê Kurd ê Awrûpa, Kolektîfa Paştîdayişî ya bi Cenîyanê Rojawa ra, Femmens Solîdaîres û Rayşîyayişê Cinîyanê Dinya ame organîzekerdiş. Aktivîstan dûştê qirkerdişê cinîyan de hayr antî hewcedarîye tora cinîyan ya mîyanneteweyî ser.
Şarê kurd û rêxistinê cinîyan ke no 4 serrîyo waştena edaletî kenê û pey kiştoxan nêverdanê bi israrîne ke tekoşîna edaletî berz bikerê. Konferanso ke roja verî virazîya zî leteyekê na tekoşînî yo.
‘Ma cayê xo de nêvindenê’
Konferans de sifte hemşaredara Semta 2’yîn ê Parîsî Jacqûes Boûtaûlt qisey kerd û hayr ant muhîmîya viraştişê konferansî ser. Boûtaûlt vist vîrî ke konferansê bi no hawayî hedef kenê ke vengê cinîyan hona vêşêr dinya de veng bido û va, “ez şima het de ya, sûka Parîs tenya ya. Boûtaûlt aşkere kerd ke ganî bi merdişê Omer Guneyî dawa nêqedîyo, ganî dawa bireso heta mesûlê peynî.
Yardimkara Seroka Şaredarî Helene Bîdard zî ard ziwan ke ganî bi merdişê sûcdarî ganî dawa nîro girotiş, dewam bikero. Bîdard va, “Ma tîya de nêvindenê. Ma dê şima het de tekoşîn bikerê.” Helene Bîdard hayr ant pîyakarîya Enqera û Fransa ser û vist vîrî ke sebebê na qetlîamî zî na pîyakarîya û waştena dûştê qirkerdişê cinîyan de rêxistina mîyanneteweyî ard ziwan.
Pawitox Gabrîela Conder, behsa qetilkerdişê 3 cinîyanê şoreşger kerd û wina va: “Na qirkerdişeke sîyasî ya. Dewleta Fransa hem viraştişê qetlîamî de û hem zî bi canêardişê edaletî ra zî mesûl a. Ma no fikrî de yê ke babeda qetlîamî de mavêna servîsê nimite yê Fransa û Tirkîye de têkilî esto.
Fransa qetlîam ra mesûl a
Roniştişê 2’yîn yê konferansî de alwoza Dûlcîe Septenber ke temsîlkara Kongreya Neteweyî yê Efrîqa ê Parîsê bî û serra 1998'an de Parîs de amê kiştiş Jacqûelîne Derens qisey kerd û hayr ant cînayetanê sîyasî yê cinîyan ser. Derens aşkere kerd ke seba qetlîamanê sîyasî Fransa “Tercîxeke bi ewle ya Moderatora roniştişî Laûre Marchand zî dîyar kerd ke mavêna qetilkerdişê September û 3 cinîyanê kurd xisûsîyetê wertex estê.
Seroka Komeleya Paştîdayişê Fransa-Kurdistan Sylvîe Jan zî aşkere kerd ke qetilkerdişê 3 cinîyan zîyan da demokrasî, cok ra tekoşîna ke seba edaletî yena deyan eynî wextî de seba demokrasîya zî. Jan vist vîrî ke qetilkerdişê 3 cinîyanê şoreşger hetê servîsa nimite yê Tirk virazîya û wina va: “No bîyayiş Parîs de qewimya, herkesî eleqedar keno. Fransa Sakîne Cansiz, Fîdan Dogan û Leyla Şaylemez nêsevekna. Nayî ra hikûmeta Fransa qetlîam ra mesûl a.
9ê Çile roja tekoşîna dûştê qetlîamanê sîyasî ya
Endama Koordînasyona Awrûpa yê Rêxistina Rayşîyayişê Cinîyan ê Dinya Vanîa Martîns zî behsa pîyakarîya înan bi cinîyanê kurd kerd û da zonayen ke zey Rayşîyayişê Cinîyan ê Dinya ê kesayeta 3 cinîyanê kurd de, 9ê Çile zey roja tekoşîna dûştê qetlîamanê sîyasî qebûl kenê.
Roniştişê 3’yîn ke moderatorîya ci Kolektîfa Paştîdayişî ya bi Cenîyanê Rojawa ra Elsa Meûnîer kerd de endama Hereketê Cinîyanê Kurd ê Awrûpa Songul Omurcan qisey kerd û vist vîrî ke heta roja ewro Fransa de 25 qirkerdişê sîyasî virazîyayê. Omurcan aşkere kerd ke ewro qirkerdişê ke Parîs de benê tesadufî nîye û wina dewam kerd: “Roşnîkerdişê qetlîama 9ê Çile 2013 seba roşnîkerdişê pêrokîn qetlîaman muhîm o. Nayî ra zey Hereketê Cinîyanê Kurd ma 9ê Çile 2013 ra na het zerreyê tekoşîneke pîlî de yê. Seba cinîyan berzkerdişê tekoşîn hewcedarîyeke û mecbûrîyetek o. Şansê ma yê vindîkerdişî çîn o. Ma dê tekoşîna cinîyan Kurdistan de berz bikerê.
ANF / PARÎS