Amed’in Sur ilçesinde 28 Kasım 2015’te başlayan yasak devam ederken, ilçenin üçte biri yıkıldı.
Sur’un Cevatpaşa, Fatihpaşa, Dabanoğlu, Hasırlı, Cemal Yılmaz ve Savaş mahallelerinde ilan edilen “sokağa çıkma yasağı” tam olarak 1 yıl 8 ay 21 gündür devam ediyor. Dünya tarihinin en uzun süren sokağa çıkma yasağı özelliği taşıyan yasak, Baro Başkanı Tahir Elçi’nin Dört Ayaklı Minare önünde vurulmasıyla birlikte başlamıştı.
Devasa bir şehri yok eden yasaklar aralıksız 98 gün süren çatışmalı bir dönem geçirdi. Operasyonların ve çatışmaların sona ermesine rağmen polisler ilçeyi terk etmedi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren acele kamulaştırma kararı ile sağlam kalan binalar da iş makineleri marifetiyle yıkılmaya devam edildi. Resmi Gazete’de yayımlanan acele kamulaştırma kararına göre Sur’un 6 bin 300 parseli kamulaştırıldı.
Şehrin üçte biri yıkıldı
Tarihinin en büyük yağma ve talanının yaşandığı ilçedeki yıkımın durdurulması için yapılan tüm girişimlere rağmen üçte biri yıkıld. Uluslararası Af Örgütü’nün hazırladığı rapordaki verilere göre; Sur’da yaklaşık 40 bin insan göç etti.
Tekçilik yapılara da yansıyor
Tarihin kadim şehirlerinden biri olan Sur’da farklı inançlara ait kiliseler, camiler, konaklar, hamamlar gibi binlerce tarihi yapı da yok oldu. Yeniden yapılanma fragmanları hazırlayan TOKİ, Sur’un içinde bulunan diğer inançlara ait ibadet yerlerine fragmanda yer vermedi.
Yıkımın olduğu mahallelerin çoğuna hala giriş yapmak yasak. Ayakta kalan bir kaç bina ise polisler ve özel timler tarafından karakola dönüştürülmüş durumda. Yıkılan binaların yerine ise tarihi hiçbir özelliği olmayan yapay, içi beton mimari yapılar yapılıyor. Yeni binaların Sur’daki tarihi dokuya uygun olmaması nedeniyle tepkilere neden oluyor. Sur’da her şeye rağmen evlerini terk etmeyen binlerce yurttaş bulunuyor.