Birleşmiş Milletler (BM), Suriye'deki savaşa son vermek gayesiyle rejim ile muhaliflerle yeniden Cenevre'de ayrı ayrı görüşmeye başladı. Son Cenevre görüşmelerinden 15 ay sonra başlayan müzakerelerin ilk turunun 5-6 hafta sürmesi planlanıyor. İlk gün düşük seviyede başlayan görüşmelerde önümüzdeki haftalarda diplomasi trafiğinin artması bekleniyor.
Kimler davet edildi?
BM Genel Sekreter Sözcülüğü yaptığı açıklamada, BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'nın müzakerelere mümkün olduğunca fazla tarafı çağırdığı kaydedilerek davetliler arasında Suriye rejimi, Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu SMDK, sivil toplum temsilcileri, bölgesel ve uluslararası tarafların yer aldığını vurguladı.
İran ilk kez katılıyor
Görüşmelere ABD, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye’nin yanı sıra Rusya ve İran da davet edildi. Daha önceki müzakerelere çağrılmayan İran'ın davet edilmesinde ABD ile nükleer uzlaşma sağlamasının etkili olduğu belirtiliyor. BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ise davete ilişkin İran'ın bölgede önemli bir ülke ve Suriye konusunda etkili taraflardan biri olduğunu kaydetmişti.
PYD de davetli
Hem em Esad'a hem de DAİŞ gibi çete örgütlerine direnerek Rojava'da diğer halklarla birlikte Demokratik Özerklik modelini yaşama geçiren Kürtler de bu kez toplantıya resmi olarak davet edildi. Toplantıda Rojavalı Kürtleri Demokratik Birlik Partisi (PYD) heyeti temsil edecek. Geçen hafta konuya ilişkin gazetemize konuşan PYD Eşbaşkanı Salih Muslim, Kahire ve Moskova'nın ardından Cenevre'deki toplantılara çağrılmalarını Rojava direnişindeki başarıya bağlarken, BM'nin yanlışından dönmesinin çok önemli bir gelişme olduğunu söylemişti.
Taraflarla ayrı ayrı görüşülecek
BM'den yapılan açıklamada bir kaç hafta sürecek müzakerelerde Suriye'deki krizin değerlendirileceği, Cenevre Bildirgesi'nin nasıl hayata geçirilebileceği konusunda tarafların görüşlerinin ele alınacağı belirtilen açıklamada, Mistura ve yardımcısı Remzi Zeldin Remzi'nin tüm taraflarla ayrı ayrı kapalı toplantıda bir araya geleceği ifade edildi.
Esad koltuğu bırakmıyor
BM Özel Temsilcisi'nin arabuluculuğunda yapılacak müzakerelerin kilit önemdeki anlaşmazlık konusunu ise Beşar Esad'ın geçiş hükümetinde yer alıp almayacağı tartışması oluşturuyor. Ancak Şam yönetiminin "Esad'sız bir geçiş hükümeti"nin kurulmasına ikna edilmesi çok zor görünüyor.
De Mistura rapor sunacak
BM, müzakerelerin tamamlanmasının ardından Mistura'nın, tarafların talepleri ve kendi tavsiyelerine ilişkin hazırlayacağı raporu BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon'a sunacağını belirtti. Mistura, geçen hafta BM'de gazetecilere yaptığı açıklamada, tarafların aynı masa etrafında bir araya gelmeyeceğini ve bunun 'Cenevre3' olmayacağını vurgulamış, birebir müzakerelerin ardından bir sonraki aşama için BM Genel Sekreteri'nin karar vereceğini söylemişti.
Çözüm Kürt modelinde
Beş yıldır devam eden ve büyük bir yıkım ile acıya sebep olan Suriye'deki savaşı sonuçlandırmak için ABD, Rusya ve BM'nin arabulucuğunda şimdiye kadar birçok kez taraflar biraraya geldi, ancak sonuç alınamadı.Cenevre1 (30 Haziran 2012) ve Cenevre2 (15 Şubat 2014) müzakerelerinin Suriye halkına hiçbir fayda sağlamadan sona ermesinin en önemli nedeni ise Kürtler dahil sahadaki gerçek muhalefetin dışlanmasıydı. Gözlemciler ise Suriye’de gerçekçi bir çözüm için Rojava’daki gibi eşitlikçi, çok kültürlü, ve çok dilli yerinden yönetim modelinin esas alınması gerektiğini ifade ediyor.
CENEVRE