Suriye'de 5 yıldır devam eden iç savaşa çözüm arayan uluslararası güçler, ülkenin federal bir yapıya geçişini ve bölgesel yönetimlere geniş özerklikler verilmesini gündemine aldı.
Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Steffan de Mistura, 14 Mart'ta yeniden başlaması beklenen Cenevre görüşmelerinde federal yapı önerisinin ele alınabileceğini söyledi. Önceki gün Cenevre’de yaptığı basın toplantısında BM Temsilcisi'ne bunu söyletenin Rusya'nın teklifi olduğu belirtiliyor. Zira Rusya, Rojavalı Kürtler ile müttefiklerinin Suriye'de federal sisteme geçilmesi önerisine destek veriyor.
BM Güvenlik Konseyi'nden bir diplomat ise sadece Rusya'nın değil, Batılı ülkelerin de Suriye'de federal yapı üzerinde durduğunu açıkladı.
Dün Reuters'a bilgi veren diplomat, "Elbette federal yapıların çok farklı modelleri var. Yetki alanı oldukça daraltılmış bir merkez ve güçlü özerk bölgelerin olduğu örnekler de var" diye konuştu.
Kürtlersiz nasıl ele alınacak?
Federal yapı konusunun 14 Mart'ta yeniden başlaması beklenen Cenevre görüşmelerinde gündeme gelmesi bekleniyor. Ancak önerinin asıl sahibi olan Kürtlersiz federal sistemin nasıl tartışılacağı merak konusu.
PYD yine davet edilmedi
Zira PYD yine görüşmelere çağrılmadı. Demokratik Birlik Partisi’ne (PYD) 14 Mart için davetiye gönderilmediği açıklayan BM Temsilcisi Mistura, Kürtlerin Cenevre görüşmelerinin sonraki turlarına davet edilebileceğini söyledi.
Mistura seçim için tarih verdi
Öte yandan BM Temsilcisi, Suriye’deki seçimlerin Cenevre 3 görüşmelerinin ikinci turunun başlayacağı 14 Mart’ı izleyen 18 ay içinde yapılacağını duyurdu. Suriye’de yeni bir hükümet ve yeni anayasa oluşturulmasını hedeflediklerini belirten de Mistura, "Hem devlet başkanlığı hem de parlamento seçimleri BM’nin gözetiminde yapılacak" diye konuştu.
Kürtlersiz başarı şansı yok
Ancak Suriye'nin gerçek demokratik güçleri olan Kürtlersiz yapılacak Cenevre görüşmelerinin başarı şansı zayıf görünüyor.
Bu görüşü Rusya da paylaşıyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov dün yaptığı açıklamada Kürtlerin Cenevre 3 görüşmelerine katılması gerektiğini yineleyerek, "Kürtlerin dahil olmadığı bir barış görüşmesi uluslararası toplumun zafiyeti olur" dedi. Lavrov bu görüşünü BM Temsilcisi Mistura'ya da aktardığını söyledi.
Siyaset uzmanları da "Suriye'de Kürtlersiz çözüm bulunması mümkün değil" diyor. Hatta görüşmelerin 14 Mart'ta başlamasının da zor olduğu, başlasa dahi diğerleri gibi akamete uğrama ihtimalinin çok yüksek olduğu belirtiliyor.
'Riyad oluşumu' çözüm istemiyor
Zira Suriye'deki sözde muhalif grupları temsil eden ve "Riyad oluşumu" olarak da bilinen Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye destekli Yüksek Müzakere Komitesi çözüm projesi sunmak yerine görüşmeleri akamete uğratan bir tutum içinde. En son Komite sözcüsü Riyad Hicab, federal yapı fikrine de kesinlikle karşı çıktıklarını dile getirdi.
Kürtler ilana hazırlanıyor
Türkiye'nin şantajlarına boyun eğen güçler tarafından Cenevre görüşmelerinin hiçbirine çağrılmayan Kürtler ise askeri ve siyasi olarak bağımsız hareket etmeye devam ediyor.
Savaş başladığından beri Suriye'de "üçüncü yolu" tercih ederek kendi öz güçlerine dayanarak bölgelerini DAİŞ, El Nusra ve Ehrar El Şam gibi çetelerden koruyan Kürtler; Arap, Türkmen ve Asuri halklarıyla birlikte oluşturdukları Demokratik Suriye Güçleri'yle ortaklaşa yaptıkları hamlelerle de topraklarını genişletmeye devam ediyor. Hakim oldukları geniş bir alanda Demokratik Özerklik sistemini uygulayarak diğer halklarla birlikte özgür ve eşit bir hayat inşa eden Kürtlere göre Suriye'de siyasi çözüm isteniyorsa bunun yolu federal sistemden geçiyor.
PYD'nin bileşeni olduğu Demokratik Suriye Meclisi (MSD) de çözüm projesi olarak Suriye'de federal sisteme geçilmesini öneriyor. Rojava'nın Cizîr Kantonu Dışişleri Bakanı Abdülkerim Omar da 6 Mart'ta Fransa'nın Strasbourg kentinde yaptığı açıklamada bu ay içinde Kuzey Suriye Federasyonu'nu ilan edeceklerini söylemişti.
HABER MERKEZİ