Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi, Suriye hükümetinin bugün başlayacak olan Kurban Bayramı süresince ateşkesi kabul ettiğini açıkladı. PYD’nin de dahil olduğu Suriye’nin demokratik iç muhalefeti de ateşkesin ülkedeki şiddetin tamamen durması için bir başlangıç olmasını istedi.
Suriye’de akan kan dört günlüğüne de olsa durması gündemde. İktidar savaşı verenler, BM Suriye Özel Temsilcisi Brahimi’nin ateşkes çağrısına olumlu yaklaşmışlardı. Suriye’de ateşkes sağlanması için iktidar savaşı verenlerden çok komşu ülkelerle görüşmüştü. Zira başta Türkiye ve İran olmak üzere komşu ülkeler silahlı muhalifler ve Esad rejimi üzerinde oldukça etkili.
Yoğun diplomasi trafiğinin ardından Mısır’ın başkenti Kahire’de bir basın toplantısı düzenleyen Brahimi, „Şam’a yaptığım ziyarette Suriye hükümetiyle Kurban Bayramı süresince ateşkes konusunda anlaşmaya vardık. Şam yönetimi bu konuda kısa süre içinde yazılı açıklama yapacak“ dedi.
BM elçisi, bazı muhaliflerin de ateşkese sıcak baktıklarını belirterek, „İritibat kurabildiğimiz diğer grupların, savaşan örgütlerin liderlerinin büyük bölümü de ateşkesi kabul etti“ diye konuştu.
Şam kararını bugün açıklayacak
Brahimi bu anlaşmanın başarılı olması halinde devamını inşa etmeyi umduklarını, böylece daha uzun ve somut bir ateşkes için görüşmeler yapabileceklerini kaydederek, „Bu ateşkes siyasi girişimlerin bir parçası olmalı“ dedi.
Brahimi’nin açıklamasından sonra Suriye Dışişleri Bakanlığı bir yazılı açıklama yaparak ateşkes üzerinde çalışmalar yaptıklarını belirterek „Ordu Kurban Bayramı’nda askeri operasyonların durdurulması üzeride çalışıyor ve son kararını yarın (bugün) açıklayacak“ denildi.
Muhaliflerden ise herhangi bir açıklama yapılmadı. Daha önce Türkiye’nin güdümünde olan Suriye Ulusal Konseyi belli şartlar karşılığında ateşkese uyabileceklerini söylemişti. Ancak yine Türkiye ve Katar tarafından silahlandırılan Özgür Suriye Ordusu adlı silahlı örgüt ise ateşkese uymayacaklarını duyurmuştu. Brahimi’nin silahlı muhaliflerin hangi kanadına ulaşamadıklarını açıklamadı.
Menna: Kalıcı olsun
Suriye’de rejimin demokratik yollarla değişmesini isteyen Ulusal Koordinasyon Kurulu da ateşkese olumlu bakıyor. Suriye’deki en örgütlü Kürt partisi PYD’nin de içinde yer aldığı Ulusal Koordinasyon Kurulu’nun tanınan yüzlerinden Heysem Menna, uluslararası toplumun bugüne kadar Suriye’deki kanın durması için hiçbir öneride bulunmadığını dile getirerek Brahimi’nin kurban bayramında ateşkes önerisini desteklediklerini söyledi. Menna, bu ateşkesin şiddetin tamamen durması için bir başlangıç olmasını umduğunu ifade etti.
Menna ayrıca Suriye’de akan kandan Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar’ı sorumlu tuttu. Demokratik reformların yapılması için Suriye’ye faydalı olabilecek programlar önermeyen bu ülkelerin silahlı muhaliflerin Suriye’ye girmesine göz yumduğunu söyledi.
KAHİRE
‘Muhaliflerin elinde füze var’
Rusya Genelkurmay Başkanı Nikolay Makarov, ABD’nin sivil uçaklarla Suriyeli muhaliflere füze taşıdığını ileri sürdü.
Türkiye ile Rusya arasında ‘uçak indirme’ krizinde karşılıklı söz düellosu devam ederken, Rusya Genelkurmay Başkanı Nikolay Makarov ilginç bir iddia ortaya attı. Rusya Genelkurmay Başkanı Makarov Amerikan Stinger füzeleri ve taşınabilen hava savunma sistemleri MANPADS’ların sivil havacılık yolları dahil tüm imkanlar kullanılarak Suriye muhalefetine ulaştırıldığını iddia etti. Makarov, ABD’nin bu iddiaları yalanladığını da söyledi.
Makarov, „Amerikalılar bunu yalanlıyor. Onlar militanlara hiçbir şey ulaştırmadıklarını söylüyor. Maalesef, bizim çok güvenilir kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre militanların elinde Amerikan yapımı dahil, yabancı yapım MANPADS’ler var. Bunları muhalefete kimin ulaştırdığının bulunması gerekiyor“ dedi.
Rus makamları daha önce de Türkiye dahil bir kısım Ortadoğu ülkelerinden muhalif gruplara silah sevkiyatı yapıldığı iddiasında bulunmuştu.
Rusya’nın isteğine cevap yok!
Bu arada Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ankara’ya indirilen Suriye yolcu uçağında silah ve mühimmat bulunmadığına dair Türkiye’den açıklama beklediklerini söyledi. ‘Türkiye’nin uçağı indirme hakkı var mı, yok mu?’ tartışmasına girmediklerini söyleyen Lavrov „Türkiye’nin kontrol için inmeye zorladığı Suriye uçağı krizinde kendi kanallarımızdan yükü araştırdığımızda burada silah veya mühimmat bulunmadığını tespit ettikten sonra yükün yasal elektronik parçalardan oluştuğunu ilan ettik. Türkiye’nin bu konuda sergilediği tutum ise doğrusu bizde tedirginlik uyandırıyor. Her şeyden önce Suriye uçağı pilotuna yükü el konduğuna dair resmi bir belge verilmemiş. Olayın üzerinden bu kadar zaman geçmiş olmasına rağmen Türkiye yükün silah olmadığını kabul etmiş değil. Bu durumda biz hala Ankara’dan kamuya böyle bir açıklamanın yapılmasını talep ediyoruz” dedi.
Rusya’nın ‘açıklama bekliyoruz’ açıklamasına yanıt veren Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, uçakta askeri mühimmat olduğu iddiasını yinelerken, „o uçağı biz indiririz“ dedi. Rus dışişleri yetkililerinin açıklamalarına katıldığı bir televizyon programında yanıt veren Davutoğlu indirilen yolcu uçağına ilişkin “Hem uluslararası hukuka aykırı bir şekilde, biraz da bizim tabiri caizse yutacağımızı, göremeyeceğimizi düşünerek, sivil uçağa askeri malzeme yüklüyorsunuz ve bizim üzerimizden geçirmeye kalkıyorsunuz. O uçağı biz indiririz” diyerek konuya ilişkin yine net bir açıklama yapmadı.
MOSKOVA/ANKARA