Mardin’in Midyat ilçesinde, 1980’li yıllara kadar testi üretiminin yapıldığı Bardakçı köyünde yaşayan Süryani ustaların Avrupa’ya gitmesinin ardından testi üretimi sona erdi. Köyde bulunan 20’ye yakın testi üretim atölyesi kapandı.

Teknolojik gelişimin bu kadar hızlı olmadığı 1980’li yıllar ve öncesinde gümüş telkari ve taş işleme gibi birçok sanatın öncülüğünü yapan Süryanilerin Avrupa ülkelerine zorunlu göçleri ardından sanatların temsilcileri kalmadı. Kürdistan’daki şehirlere, ürettikleri testileri satan Süryani ustaların zorunlu göçüyle birlikte testilerin üretildiği Bardakçı köyündeki 20 atölye de kapandı. Süryanilerden geriye sadece ibadet yaptıkları kiliseleri kaldı.

 

Atölyeler harabeye döndü

Bardakçı köyünde yaşayan ve geçimini çobanlık yaparak sağlayan Mehmet Selim Kahraman (65), 16 yıl boyunca yanında çıraklık yaptığı Süryani ustasının Avrupa’ya gitmesi ardından kendisinin de testi yapımını bıraktığını belirterek, “Süryani ustalar Avrupa’ya göç etti. Yanında çıraklık yaptığım soyadını hatırlayamadığım ustam Abdullah’ın 1980’de Avrupa’ya gitmesinin ardından ben de testi yapımını bıraktım. Şimdi çobanlık yapıyorum. Buradaki atölyeler bakımsızlıktan harabeye dönmüş. Geriye kalan testi ve topraktan yapılma kulanım malzemeleri, şimdiki köy evlerinde süs eşyası olarak kullanılıyor. Köyde şimdi sadece Müslüman olanlar yaşıyor. Bizler de bu atölyerin yeniden faal hale getirilmesini istiyoruz” diye konuştu.

 

Testilerin yerini naylon aldı

DHA’ya konuşan köy muhtarı İsa Şahin ise köylerinde 1980 yılına kadar Süryaniler tarafından testi yapıldığını belirtti ve ekledi:

“Bu köyün en meşhur ürünü testisiydi. Süryaniler burada 1980’li yıllara kadar testi yapıyordu. Bu köy testilerin üretim merkeziydi. Bu testilerin yerini bugün naylon bidonlar almış. Tabi ki o testilerin sağlık açısından yerini hiçbir şey tutamaz. Bizler bugün de, o eski sanatın köyümüzde yeniden canlanmasını talep ediyoruz. Şu anda bu üretim yerlerinin kalıntıları hala var. Tabii ki çocuklar ve gençler hatırlamaz, ben hatırlıyorum. Sadece tesitler değil, bugün eskiden olduğu gibi bir imalathane yapılırsa köye, hediyelik eşyalar da üretebilir. Her topraktan da testi yapılmıyor. Bizim köyün yakınlarında çok değerli bir toprak var ve bu topraktan testiler yapılıyordu. En son kalan Süryani testi ustası da Avrupa’ya göç edince köyde testi üretimi durdu. Şu an köyde bu işi yapan kimse kalmadı.” 

 

KÜLTÜR SERVİSİ