Ermeni Soykırımı'nın 101. yılı dolayısıyla başta Ermenistan olmak üzere dünyanın birçok yerinde dün anma törenleri gerçekleştirildi. En büyük anma töreni her yıl olduğu gibi yine Ermenistan'ın başkenti Erivan'da yapıldı. Osmanlı döneminde katledilen 1,5 milyon Ermeni'nin anısına yapılan Soykırım Anıtı'ndaki törene dünyanın birçok yerinden temsilci katıldı.
Soykırım Anıtı'nda tören
Ermenistan’da soykırım anmaları kapsamında yaklaşık bir haftadır farklı etkinlikler devam ediyor. Cumartesi gecesi gençler tarafından büyük bir meşaleli yürüyüş düzenlendi. Bu topluluk daha sonra Soykırım Anıtı'na giderek saygılarını sundular.
24 Nisan’da ise Soykırım Anıtı'nda resmi törenlerin yanısıra halkın yoğun katılımıyla törenler yapıldı, dualar okundu.
Anmalarda farklı ülkelerin diplomatik temsilcilerin yanısıra ülke azınlıklarını temsil eden kurumlar da yer aldı. Bir diğer dikkat çekici katılımsa Nijerya’da Boko Haram tarafından kaçırılan kadınları temsilen iki kadının törenlerde yer almasıydı.
Kimi karanfil bıraktı kimi gözyaşı döktü
Törene katılanlar Soykırım Anıtı'na karanfil bıraktı, kimi katılımcıların ise gözyaşı döktüğü görüldü.
Clooney de anmaya katıldı
Amerikalı aktör George Clooney de oradaydı. Anıta çiçek bırakan Clooney, 1915 yılında yaşananların "sadece Ermenistan'ın değil aynı zamanda dünyanın tarihi olduğunu, sadece bir ulusun acısı olmadığını" ifade etti.
Türkiye'nin inkar politikası değişmedi
Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan da yaptığı açıklamada "Bugün Ermeni Soykırımı kurbanlarının kutsal hatırasını anıyoruz" dedi. Sarkisyan "Resmi Türkiye'nin Ermeni olan her şeye düşmanca tutumu gibi inkar politikası da değişmedi" diye konuştu.
İnkar yeni katliamları getirir
Bu yıl ikincisi düzenlenen Global Forum’da Ermeni Soykırımı üzerine çalışma yapan aydınlar ve sanatçılar söz aldı. En dikkat çekici konuşma ise Ermenistan Devlet Başkanı tarafından yapıldı. Sarkisyan, "İnkar etmek ölenleri bir kez daha öldürmektir. İnkar edenler aynı suçu yeniden işleyebilir" dedi. Sarkisyan bu sözleriyle adeta bugün Türk devleti tarafından Kuzey Kürdistan’da yapılan katliamlara işaret etti. Zira hesaplaşılmamış her katliam, her soykırım, her insanlık suçu, bir sonrakine davetiye çıkarmak anlamına geliyor.
Kısa bazı gözlemler
1967’den beri yapılan soykırım anmaları geçen yıl yani yüzüncü yılında uluslararası tanınırlık anlamında doruğa çıktı. Ermenistan Türkiye’ye kabul ettiremese de dünya çapında sorunun meşruiyeti anlamında önemli bir zemin elde etti. Bu çabalarının gerisi gelecektir, eğer başka köklü gelişmelerle süreç boğulmazsa. Ermenistan basını Türkiye’yi yakından izliyor. Fakat Ermenilerle ilgili gelişmelere odaklanırken; Kürdistan’da olanlar yeterince yansıtılmıyor. Ancak bu halkın Kuzey Kürdistan’da olanlara duyarsız olduğu anlamına gelmez. Problem Ermenistan siyasal düzenine hakim olan siyasal düşüncenin milliyetçilikle malül olmasında.
HDP'nin çabalarının karşılığı var
Öte yandan gerek HDP Milletvekili Garo Paylan’ın Türkiye Meclisi'nde son yaptığı çıkış, gerekse Feleknas Uca’nın Erivan’ı ziyareti ilgiyle karşılandı. HDP’nin iki ülke arasında sınırları zorlayabilecek çabalarının Ermenistan halkı nezdinde ciddi bir karşılığı var. Mücadele edildiği takdirde dahasının da olacağına emin olabiliriz. Pekala soykırım gibi büyük bir yara ve onunla yüzleşme halkların yeniden kaynaşabileceği, bir arada yaşabileceği bir dünyanın zemini olabilir.
AYKAN SEVER/ERİVAN
Türkiye'de de anıldılar
Ermeni Soykırımı’nın 101. yıldönümünde dünyanın birçok noktasında olduğu gibi Türkiye'de de anma törenleri yapıldı. Başta İstanbul olmak üzere Ankara ve İzmir'de etkinliklerle soykırım mağdurları anıldı. Dün İstanbul Haydarpaşa, Şişli Ermeni Mezarlığı ve Taksim Tünel Meydanı’nda anma etkinlikleri düzenlendi.
Şişli'deki anmada askerde ırkçı bir cinayete kurban giden Ermeni er Sevag Şahin Balıkçı mezarı başında anıldı. Ankara'da Yüksel Caddesi İnsan Hakları Anıtı önünde 24 Nisan’da tutuklanan ve öldürülen Ermeni aydınların isimleri okunarak soykırım mağdurları hatırlandı.
İzmir’deki anmada ise "101. yılında Ermeni Soykırım'ını tanıyın, özür dileyin" talebini yükseldi.
Erdoğan yine inkar etti
Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise "ortak acıyı paylaşıyoruz" dese de soykırımı tanımamakta ısrar ediyor.
Erdoğan, Türkiye Ermenileri Patrik Genel Vekili Ateşyan'a gönderdiği mesaj da soykırıma uğrayanları "Birinci Dünya Savaşı'nın trajik koşullarında hayatını kaybeden Osmanlı Ermenileri' olarak tanımladı. Erdoğan mesajının devamında soykırımı inkara devam ederek tarihin siyasileştirildiğini savundu.
Niye 24 Nisan'da anılıyorlar
24 Nisan 1915’te her kesimden İstanbul Ermenileri, ama özellikle aydınlar, şairler, yazarlar, hukukçular, gazeteciler, meslek sahipleri, büyük bir kısmı evlerinden toplanarak Sarayburnu’ndan gemiyle Haydarpaşa’ya oradan da trenlerle ülkenin içlerine gönderildi. Bu tarih, Ermeni Soykırımı'nın başlangıç tarihi olarak kabul ediliyor.
HABER MERKEZİ