Kendi tarihini bilmeyen toplumların yaşama hakkı yoktur. Yaşasada, yaşamı her zaman tehdit altındadır. Onun için Kürdistanlılar özellikle de Kürtler kendi acı, ihanet ve ızdırap örnekleriyle dolu tarihlerini çok iyi bilmek zorundadırlar.

1961 yılının 11 Eylül’ünde Kürdistan'ın güneyinde KDP öncülüğünde başlatılan Kürt İhtilali dokuz yıl sonra 11 Mart 1970 “Özerklik Antlaşması” ile noktalandı. Gorbehişt M. Mıstefa Barzani ile Saddam Hüseyin tarafından imzalanan anlaşmanın tam olarak yürürlüğe girmesi için dört yıllık bir süre verilmişti. Saddam Hüseyin Irak ordusunu lojistik olarak güçlendirmek için Sovyetler Birliği ile Askeri işbirliği anlaşması imzalandı. Sovyetler sözüm ona “İleri Demokratik Düzen”stratejisi ile tarihin en barbar ve kıyıcı rejimi olacak olan Baas iktidarının sırtını sıvazladı.
M. Mıstefa Barzani’ye bu dört yıllık ateşkes süresince üç defa suikast düzenlendi. Her üç suikast teşebbüsü de Kürt istihbaratı ve peşmergenin özverisi ile kolay atlatıldı.
Sovyetlerin Baas rejimini desteklemesi üzerine daha önceleri İran’daki şahlık rejimi ile ilişkiye geçen KDP İran kanalıyla ABD’den ağır silahlar aldı.1974 Mart’ında bu silahlarla Irak ordusuna büyük kayıplar verdirdi. Ancak başkasının silahlarıyla vatan savunması yapılamıyordu. Taşıma su ile değirmenin çalışmadığı 5 Mart 1975 tarihinden Cezayir’de OPEC toplantısında Şah Rıza ile Saddam arasında yapılan anlaşma ile bir kere daha ispatlandı. İran’ın ağır silahlarını geri çekmesi ile Kürdistanlılar yine ortada kaldılar. Ülkelerinin doğusuna iltica ettiler. Baba Barzani ülkesinden uzakta Newyork'ta bir hastahanede yakalandığı kanser hastalığı nedeniyle yaşamını yitirdi.
Kürdistanlılar (Kürtler, Asuriler, Keldaniler) 1976 yılının Mayıs ayında yeni bir hareket başlattılar. Bu harekette Kürtler arası bırakuji ve birçok serencamdan sonra 1988 yılında Halepçe'nin kimyasal silahlarla bombalanması ve onu takip eden “Enfal Jenosidi “ ile son buldu. 1991 yılının Şubat ayında Kuveyt'in Saddam işgalinden kurtarılması için (petrol kaynakları-nın) korunması için ABD ve müteffikleri tarafından Irak’a yönelik bir hareket başlatıldı. Bu fırsatı değerlendiren Kürtler ve Şii’ler ABD’nin de oluru ile Baas rejimine karşı ülkenin kuzey ve güneyinde ayaklanma başlattılar. ABD'nin Saddam sonrası herhangi bir planı yoktu o dönemde. Kürtlerin Kerkük’e dayanması, Şii’lerin güneyde başarı kazanması üzerine Baba Bush’un göz kırpması ile Baas rejimi ağır silahlarla Güney Kürdistan’a  saldırdılar. Halepçe Sendromuna atlatmamış olan Kürtler Kuzey Kürdistan sınırlarına dayandılar. Bunun üzerine 36. paralelde bir emniyetli saha oluşturuldu ve bu sahanın korunması Çekiç Güç’ün denetimine bırakıldı. 36. paralel askeri uçuşlara yasaklandı. İncirlikten kalkan ABD uçakları bu yasağı denetliyordu. 2003 yılında yapılan 2. Körfez Harekatı ile ABD Irak’ı işgal etti. Saddam rejimi devrildi. Kürtler yapılan yeni anayasa ile federal sistem getirildi. Bölgesel Kürt Yönetimi oluşturuldu.
Yeni Anayasa’nın 140. Maddesi gereğince Bölgesel Kürt Yönetimi dışında kalan Kerkük, Xaneqin, Şengal gibi Kürt bölgelerinin statüsünü belirlemek üzere yapılması beklenen referandum bir türlü yapılmadı. Kürdistan’ın G.Batısında oluşturulan özerk kantonların varlığı TC ve müteffikleri olan Suudi Arabistan ve Katar’ın işine gelmedi. IŞİD denen bir belayı G.Batı Kürdistan’ın başına bela ettiler. IŞİD sadece G.Batı Kürdistan’ın değil Güney Kürdistan içinde büyük bir tehlike idi.
Nitekim bu IŞİD teröristleri tek bir kurşun atmadan Musul’u işgal ettiler. 30 bin kişilik Irak ordusu firar etti. ABD alınan ağır silahlarını da IŞİD’e ganimet olarak bıraktılar. Bunu fırsat bilen Bölgesel Yönetim Kerkük, Xaneqin ve Şengal'i denetimine aldı. Bağdat ile petrol satışı üzerinden ilişkiler bozulan Bölgesel Yönetim tam’da “Bağımsızlık ilanı hazırlıklarına” başlamış iken Kürdistan’ın kadim bölgesi Şengal IŞİD’in işgaline uğradı. Êzîdî Kürtler büyük bir katliamla karşı karşıya kaldılar. Bölgesel Yönetim'in bağımsızlık ilanına karşı olan ABD, Musul’un işgalinde sessiz kalıp, kendisinin Irak ordusuna verdiği modern silahların IŞİD’in eline geçmesini görmezden gelirken, Şengal’in işgali ve IŞİD’in Hewler’e 60 Km yaklaşması üzerine ABD Başkanı Obama İŞİD’E karşı hava harekatına başlaması için ordusuna talimat verdi. 1991'de Baba Bush Saddam’a harekete geçmesi için göz kırpmıştı. 2014’te ise Kürtlerin bağımsızlık talebini frenlemek için Obama Musul’un işgaline ve ağır ABD silahlarının IŞİD’in eline geçmesini görmezden geldi. 1992 Güney seçimlerini nedeniyle G. Kürdistan’a gittiğimde Kürtler Baba Bush’a “Hacı Bush” diyorlardı. Sanırım şimdide OBAMA’ya IŞİD’e karşı hava harekatı yaptırdığı için “Hacı OBAMA” diyeceklerdir. İnsanların gözünün önüne perde inince ABD’nin Kürtlerin bağımsızlığını önlemek için 22 yıl sonra bir daha Kürtlerin burnunu yere sürttüğünü  göremiyorlar.(Yazının devamı haftaya)
Not: Yazı uzadığından Kürdistan Tarihinde Bu Hafta’yı yazamadım. Özür diliyorum.