Irak Parlamentosu’nun ABD ve tüm yabancı güçlerin ülkeyi terketmesi yönündeki kararını değerlendiren Trump, “Irak’a daha önce hiç karşılaşmadığı ağır yaptırımları” devreye sokabileceğini söyledi. İran-ABD krizine diplomatik çözüm arayışları da sürüyor. ABD’nin batılı müttefikleri krizi aşmak için devrede.
ABD’nin 3 Ocak Cuma günü Bağdat Havaalanı’na yakın bir yerde İran Devrim Muhafızları Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymaniye’yi suikastle öldürmesi, ABD-İran gerginliğini tırmandırdırıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Irak Parlamentosu’nun önceki gün, ABD ve diğer güçlere mensup askerlerin ülkeyi terketmesine yönelik kararının uygulanması durumunda bu ülkeye ağır yaptırımlar uygulayacağını belirtirken, Almanya, Fransa, İngiltere ve NATO gibi devlet ve güçlerin ABD-İran krizine diplomatik çözümler bulma arayışları sürüyor.
Trump’tan yaptırım tehdidi
5 Ocak Pazar günü Irak Parlamentosu ABD askerleri başta olmak üzere ülkede bulunan tüm yabancı güçlerin ülkeyi terketmesi yönünde bir karar aldı. Kürtler ve bazı Sünni grupların katılmadığı parlamento oturumunda alınan karar, farklı tartışmaları da birlikte getirdi. Kimi siyasi yorumcular bunun açık bir bölünme olduğunu belirtiyor. Parlamentonun kararı bağlayıcı değil. Kararın uygulanması hükümete bağlı. Şu anki, Irak Başbakanı Adil Abdülmehdi 1 Ekim’de yolsuzluk ve yoksulluğa karşı yapılan yoğun halk gösterileri üzerine istifasını sunmuştu ve şu anda geçici bir hükümetin başında bulunuyor. Gecici bir hükümet olması nedeniyle de Irak hükümetinin Parlamento’nun kararı uygulaması zor görünüyor. Ayrıca, Parlamentonun kararının sadece ABD askerleri değil, Güney Kürdistan’da bazı alanları işgal eden Türk devletini de ilgilendirdiğini belirtmek gerekiyor.
Bütün bu tartışmalı durumun yanı sıra ABD’den gelen açıklamalar da alınan kararı daha da tartışmalı bir hale getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD askerlerinin Irak’ı terk etmek zorunda kalması halinde Irak’a “daha önce hiç karşılaşmadığı” ağır yaptırımlar uygulanacağını söyledi. Trump, bu açıklamayı başkanlık uçağı Air Force One’da gazetecilere yaptı.
Karşılığını istedi
Trump, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımların Irak’a uygulanacak yaptırımların yanında “daha zararsız” kalacağını da sözlerine ekledi.
Irak’taki askeri yatırımların karşılığını almadan ülkeyi terk etmeyeceklerini de belirten Trump, “Bunlar bize geri ödenmeden gitmeyeceğiz” dedi ve Irak’taki Amerikan üssünün “olağandışı pahalı” olduğunu söyledi.
Maas karşı çıktı
Öte yandan konuyla ilgili olarak Deutschlandfunk Radyosu’na açıklama yapan Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ise Irak hükümeti ile diyalogun sürdürülmesi gerektiğine vurgu yaptı. Uluslararası toplumun Irak’ı desteklemeye hazır olduğunun anlatılması gerektiğini belirten Maas, geçen yıllarda ülkeye çok sayıda yatırım yapıldığını ve şimdi bu yatırımların da tehlikeye girdiğini ifade etti. Irak hükümetini tehdit etmek yerine sunulacak argümanlarla ikna etmek gerektiğini belirten Maas, Irak’a yönelik yaptırım tehdidinin şu aşamada “çok yardımcı” olmayacağının altını çizdi.
Tornado keşif uçakları ve havadan yakıt ikmali sağlayan uçaklarla DAİŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyon’da yer alan Alman askerleri Irak askleri ve Peşmergenin eğitiminde rol alıyor.
Diplomasi trafiği ve açıklamalar
ABD ile İran arasında karşılıklı tehditler ve sert açıklamalar artarken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Alman Başbakan Angela Merkel ve İngiliz mevkidaşı Boris Johnson, gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu. NATO ise Atlantik İttifakı büyükelçilerini olağanüstü toplantıya çağırdı.
Ortak bir açıklama yapan Merkel, Macron ve Johnson, İran’ın “Başta General Süleymani yönetimindeki Kudüs Gücü yoluyla olmak üzere bölgedeki negatif rolü” karşısında duydukları “endişeyi” ifade etti. Üç yönetici, tarafları “itidal ve sorumluluğa” çağırdı.
Macron, Merkel ve Johnson, İran’ın 2015’teki nükleer anlaşmada belirlenen uranyum zenginleştirme sınırlarını ortadan kaldırmasına da tepki gösterdi.
Üç ülkenin en üst yöneticileri “Özellikle İran’ı tüm şiddet eylemleri ve (nükleer) çoğalmadan uzak durmaya çağırıyoruz” derken, nükleer anlaşmadaki taahhütlere geri dönülmesini istedi.
Avrupalı yöneticiler ayrıca ABD ile İran arasındaki gerilimin Ortadoğu’da DAİŞ’e karşı mücadeleyi zan altına almaması gerektiğini belirtirken “Aynı zamanda, öncelik olarak kalmaya devam eden DAİŞ’e karşı mücadeleye devam etme taahhüdümüzü yeniden vurguluyoruz. Bu açıdan koalisyonun korunması hayati önemdedir” dedi.
Bu arada NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de Atlantik İttifakı büyükelçilerini olağanüstü toplantıya çağırdı. NATO Sözcüsü yaptığı açıklamada “Genel Sekreter, ittifakları ile tartışmalar yürüttükten sonra NATO büyükelçileriyle toplantı yapmaya karar verdi” ded.
HABER MERKEZİ