Bêcewabmendişê hewldananê Rayver Ocalanî, qetlîamanê DAÎŞ‘î yê metropolan, dime ra hewldanê derrbe û OHAL, nika zî krîzo aborî ke Ocalanî bi doran behs kerdbi û heşîyarî dabîy, rojdeme de yo. Tirkîya di rewşa xo ya tewir kaose ya tarîxê komare cuwîyena. Ewro 1’ê Îlone Roca Aştî ya Cîhanî ya. Polîtîkayanê dewleta tirke êy şerrî û 16 serrêy peyênan de zî êy AKP tirkîya arde rewşa krîzê aborî û kaosê sîyasî. Rayverê Şarê Kurdî Seba Aştîye serra 1993’ine de dest bi xebatan kerd û nêy xebatê xo Îmralî de zî domnay. Polîtîkayanê înkar, îmha û şerrê qirkerdişî yê verva Şarê kurdî di peynî de dewleta tirke,bi krîzê aborî û kaosê civatî reyde ribiri verda. Rayver Ocalanî tim ardê ziwan, heke tirkîya şerrê înkar, îmha û qirkerdişî ra fek verva nêdo do tim bi mekanîkê derrbe, krîzê aborî û kaosanê civatîyan reyde ribiri bimano. Bi no mexsed Rayver Ocalanî serra 2003’ine ra dest bi xebatanê avervistiş û pêkardişê aştîye kerd û na helwesta xo Îmralî de zî domna. Yewîn dore ewîn 19’ê Adara 1993’ine, Bekaa de bi eşkerayîyêka Çapemenîye, Rayver Ocalanî seba aştîye, adirbesto yewhetî îlan kerd. Sewrokwezîrê demî Tûrgût Ozalî ke bi awayêko erênî awnayê ney adirbestî ra, bi awayêko biguman cuwîyeyê xo vînî kerd û şerr reyna giran bi. Dime ra 11’Kanûna 1995’ine ke bi hewldanê sûîkastê verva Ocalanî yê ekîbanê Dogan Gureş û Çillere, reyna bi peynî bi. 1’ê Îlona 1998’ine adirbesto yewhetî yê 3’ine ke bi vetişê Rayver Ocalanî yê Sûrîya ra û komploya 15’ê Sibata 1999’ine bi peynî bi. Rayver Ocalanî hewldan û xebatê xo yê aştîye di Îmralî de zî domnay. Bi vengdanê R. Ocalanî yê 2’ê Tebaxa 1999’ine de PKK’yî qerarê xoantişê teber sînorî yê hêzanê xo da û 1’ê Îlone de adirbestê 4’ine ame îlankerdene. Yew Ewropa û yew zî Ko ra di komêy aştîye amey tirkîya. Şima nêşikenê PKK biqedênê Heta serra 2004’ine xeylê vengdan û projeyê aştîye hetê Rayver Ocalan û PKK yî ra amey eşkerakerdene. Di serra 2004’ine de zext û îşkenceyê verva şarê kurdî resabi asta tewir berze. Ocalanî 9’ê Tebaxa 2006’ine de bi rayira Pawitoxanê xo mesajêke şirawit û vat, bi rişnayişê gunîye persgira çareser nêbena û Erdoganî û Baykalî ra nêy vatîy. “Bi hetkarîya Îran û Sûrîya şima nêşikenê PKK biqedênê. Bi nêy raybazan nê persgira bi dîyalog yena çareserkerdene” Û bi wesîleya 1’ê Îlone veng ro Erdogan û Baykalî kerd. “1’ê Îlone fersendêko. Ma şikenê na gunîye bivindarnê”. 7’ê Îlona 2006’ine, 2’yê Kanûna 2007’ine telebê vindarnayişê gunîye ardîy ziwan. 5’ê Kanûna 2008’ine bi eşkerayîyêke vat; “Min bi sebebê çareserkerdişê persgira Serokomar Gulî rê nameyêke şirawita”. Serra 2009’ine de vengdanê Komanê aştîye kerd. 19’ê Citmenga 2009’ine de Qendîl û Mexmûr ra 2 komê aştîye amey tirkîya. Serra 2010’ine de verva nêy koman dozîy amey akerdiş. Peyamî tarîxî ya Ocalanî 8’ê Kanûna 2010’ine de Oclanî bi mesajê ke vat;”wa parlamento qerarê aştîye bido û komîsyonêka Heqîqetî bêro awankerdene persgira sero cigêrayiş bikero û seba çareserîye bixebetîyo”. 27’ê Temûza 2011’ine de verva Ocalanî qedexeyê pawitoxan ke hema zî dewam keno ame dayiş. Verva naye giroteyanê PKK û PJAK’ ê dest bi grevê veyşanîye kerd û 68 rocîy domna. Grev bi vengdanê Ocalanî, bi peynî bi. 3’ê Çeleya 2013’ine de parlamenterê BDP Ayla Akat Ata û Hemserokê KCD Ahmet Turk şîy Îmralî û bi Ocalanî reyde pêdîyiş pêk ard. 21’ê Adara 2013’ine Newroza Amede de peyama tarîxî ya Rayver Ocalanî amî wendene. Bi na peyame Pêvajoya Çareserîye dest pê kerd. Di na çarçova de heyetîy şîy Îmralî. Peynîya nêy pêdîyişan de Mûtabakatê 28’ê Sibate yê Dolmabaxçe pêk ame. Rayver Ocalanî seba mutabakatê Dolmabaxçe vatbi “ Ez naye zê nefesgirotişêkê kilmî yê maratonê 55 serran vînena” Ocalan heşîyarî dabîy Dewleta tirke û Erdoganî ke dî dewleta tirek ver bi pergalêka demokratîke şina, çerx kerd. 22’ê Adara 2015’ine de Erdoganî maseyê Dolmabaxçe qelebna. Badê na eşkerayîya Erdoganî, bi nameyê şerrê topyekûnî, konseptêko newe yê qirkerdişî verva şarê kurdî ame dest pêkerdene. Tecrîdê verva Îmralî zafêrî ame girankerdene. Bêcewabmendişê hewldananê Rayver Ocalanî, qetlîamanê DAÎŞ‘î yê metropolan, dime ra hewldanê derrbe û OHAL, nika zî krîzo aborî ke Ocalanî bi doran behs kerdbi û heşîyarî dabîy, rojdeme de yo. Tirkîya di rewşa xo ya tewir kaose ya tarîxê komare cuwîyena. n MERKEZÊ XEBERAN