Deja no terteleyê zaf qird o. Sosyalîzm de qet nijadperestî çînyo, no ser zî yew bawerî nêşkeno sewbi bawerî ser de bandorê bikero. No averşîyîşî ciwanêy elewîyê kurd çepa tirkî ra nêzdî kerdbî la hemverê no rewşî de zî no demî de pêroyina Kurdistanî de fikre ke ser ‘kurdî’ amebi înşakerdiş û averşîyênê. 
Ocaxê Kultura Şorişgêra Rojhîlatî ra ciwanêy kurd eleqadarîya gird mojnaynê. Darbeya 12 Adare de waştêy na averşîyîşî ra darbeyeke gird pirodo, hemverê no rewşî de zî ciwanêy elewîyê kurd Denîz, Mahîr û Îbrahîman ra eleqadarê mojna. Peynîya kombîyayişê bendawa Çubukî ra pey heme ciwanêy elewî mîyanê tevgera Apogêrî de ca girewtîy. 
No kombîyayişî de 6 kesîy estbîy û nêy 6 kesan ra 4 kesîy elewî bîy. No finak zî mojneno Tevgera Kurd çika hera yew rêxistin o. Hemverê nêy averşîyîşan de dewleta tirk ser elewîyan dest pê terteleyan kerd. Deja Terteleyê Gurgumî seba elewîyan dejeke gird a. 24 Kanûne 1978’ê de de pergala faşîst Gurgumî de terteleyê ke gird şixulna û no terteleyê de zî bi hezaran elewîyê kurd cuyayişê xo vînî kerdîy ya zî birîndar bîy.  

No terteleyê de sixûrê CIA û MÎT wezîfe girewtêy
Verê hadreyeya terteleyê de hêzêy tarî sifteyin Sînemeya Çîçekî de faşîstan bombeya vengî eştîy û peynî zî kahvexaneyê elewîyan ra bombe eştîy. Faşîstan bi dirûşmeyê ‘Qetla elewîyan helal o’ qîrayê û vejyayê û dest pê terteleyî kerdêy. Dema Terteleyê faşîstan minareya mizgeftan de anonse faşîstêy kerdêy, papolan de faşîstan sareyê elewîyan kîremît û kelmelan eştêy. Ma zî zanenêy ke no tertele seba hadreyeya 12 Êlule û hemverê girewtişê Apogêran ser viraştêy û no terteleyê de zî sixûrê CIA û MÎT wezîfe girewtêy.
Netîceyê est bîy Semedê terteleyê Gurgumî di heb estêy. Yew rojevî yo, yew zî dîrokî yo. Eke ma nêy di semedan ra fam nêkerêy se, yeno famkerdiş ke ma no terteleyê ra raşt fam nêkerdo. Sînorê Gurgumî Kurdistanî ra est o, elewîyê kurdêy bi taybetê şaristanê Dîlok, Semsûr, Gurgum, Meletî, Sêwaz, Erzîngan û Dêrsimî de cuyenêy. 
No ser zî dewleta tirk her tim waşta ke bi polîtîkayê leyminî de nêy şaristanan de kurdan bikerê tirk û elewîyan zî bikerê sunnî. Armancê nêy polîtîkayan zî netewe ke tirk û îslam xelqkerdiş o. Bi taybetê peynîya vilakerdişê Osmanliyî de pergal xo ser nijadperestî înşa kerd û no ser zî heme netewîy xo ra neyar veynenêy. Ser elewîyan de tesîra herî gird terteleyê Gurgum kerdo. Pergal no demî waştêy ke bi qetî de nasnameya kurd û elewîtî mîyanê ra werazno. 
Hewna peynîya serrê 60’in ra pey Tirkîya de tevgera ciwanan tesîr kerdbi. Sosyalîzm de qet nijadperestî çînyo, no ser zî yew bawerî nêşkeno sewbi bawerî ser de bandor bikero. No averşîyîşî zî ciwanê elewîyê kurd û çepa tirkî nêzdîyê jûbînan kerdbi. 
La hemverê no rewşî de zî no demî de pêroyina Kurdistanî de fikreke ser ‘kurdî’ amebi înşakerdiş averşîyişê Ocaxê Kultura Şorişgêra Rojhîlatî ra ciwanêy kurd eleqadarî mojnaynê. Darbeya 12 Adare de waştêy na averşîyîşî ra darbeyeke gird pirodê, hemverê no rewşî de zî ciwanê elewî kurd Denîz, Mahîr û Îbrahîman ra eleqadarê mojnay. 
Peynîya kombîyayişê bendawa Çubukî ra pey heme ciwanê elewî mîyanê tevgera Apogêrî de ca girewtîy. No kombîyayişî de 6 kesan ra 4 kesîy elewî bîy. 
No finakî zî mojneno Tevgera Kurd çiqas hera yo. Hemverê nêy averşîyîşan de dewleta tirk ser elewîyan dest pê tertelean kerd. Deja Terteleyê Gurgumî elewîyan deja ke gird a. Tevgera Apogêrî sifteyin Vaşûrê rojawano herêmî (Dîlok, Semsûr, Gurgum û Meletî) de xo rayvist kerd. Rêxistinbîyîşê Apogêran de rolê Dîlok zaf bi. Çimkî heme gurgumijan zereyê tevgerî de ca girewtêy. 

Konjuktura Gurgumî
Averşîyîşê Tevgera Apogêran seba NATOyî gefa ke zaf gird bi. No ser zî Almanyayî PKKî kerd lîsteya terorî. Hewna ma zanenêy ke no tertele seba hemverê girewtişê Apogêran ser viraştîy û no terteleyê de zî sûxurê CIA û MÎT wezîfe girewtêy. Hewna no pergal bi terteleyê Dêrsimî rey de waşt heme elewî û kurdan bihelîno. 
Ma dîqet bikerê se bi taybet no pergal kura de elewî kurd esto se, oca de polîtîkayê helênayîşî şixulneno. No ser zî bi taybet peynîya Komara pêroyina Kurdistanî de polîtîkayê dagirkerdişê mêtîngereya sîyasî, ekonomî, xoza û kulturî wêrankerdişî şixulnayê. 
Çarçiweya nêy polîtîkayan de her dorûverî de ziwanê kurd qedexe kerdêy û kam zî qise kerdo se înan ra ceza birnayê. Dêrsim de zî heme nêy polîtîkayê leyminî ser yew pergal înşa kerdêy. Hema zî kerdoxêy terteleyê Gurgumî dîyar nîyê. 

Terteleyê Gurgumî seba merdimatî sûce ke zaf gird o. No ser zî ganî welatijêy Tirkîyayî gere pergalî ser de tadeya xo bikero ke kerdoxêy terteleyê dîyar bibêy. Ma zî zanenêy ke sûceke merdimateyî de demvîyarteyî çîno... (BIDOMYO)



MUSTAFA KARASU