Hetanê nika CHP her tim hemverê komelî de dewletî pawita. CHPî zîhnîyet ser nijadperestî ameya înşakerdiş. No ser zî ya polîtîkayê no partîyê ya kurdan tirkkerdiş ya zî elewîyan sunnîkerdiş est o. Çarçiweya nêy polîtîkayê leyminî de zî elewîyan ser de polîtîkayê terteleyê şixulnay û nêy terteleyan zî bi îmkanê dewletê ardê caye. Terteleyê Dêrsimî CHP kerd û tewr gird terteleyê kurd û elewî terteleyê Dêrsimî yo.
CHP her tim xo ra elewîyan gef dîyo, çimkî elewîyan de cuyayişê hembarî est o û bawerîyê elewîtî no hembarî ser ameya înşakerdiş. Zatî weşîyê elewîtî no rêgezî ra yena.  Domyayışê terteleyan Dema AKPî de zî terteleyêy domyenêy. Zîhnîyeta pergalî nêameya bedilyayişî. No dewlete karakterê xo tirk û îslamî nêbedilnayo, hetta AKPijan zî zey îqtîdarê klasîk nêvanê; ma laîkî û no ser zî wazenê Tirkîya de yew bawerê tena îqtîdar bibo.
Çarçiweya polîtîkayê xo de zî her tim sunnîtî şixulnenêy û no waştişê xo zî polîtîkayê dewlete ra genêy. Zey dema vîyarte polîtîkayê dewleta tirk nîno şixulnayiş û no ser zî wazenêy rotuşan bikerêy. No ser zî bi polîtîkayên akerdişê kurd û komxebeta elewî viraştîy. Zey dema vîyarte kurd û elewîyan nêzdîbîyîşa dewleta tirk nêwazenêy. Hemverê no rewşî de zî pergal polîtîkayê xo leyminî bedilna la nêy bedilnayiş bi esasê xo de şeklî de ternayê. Zîhnîyeta AKPa netewperestî her şona gird bena. AKP her tim waran qirana yew dewlet, yew netew, yew welat û yew beyraq la ma zanenêy ke AKP Tirkîya de tena yew bawerî wazena. No waştiş xo zî hemverê Dinyayî de nêşkena bîyaro ziwanê. Ma zî zanenêy ke dewletê înan ser nijadîya netew û dînî înşa bîya. No mijarî ra zî Serekeya Dîyanetî finakeke gird a. Nika nêzdîbîyîşa weçînayişî ra CHP hewna elewîyan de eleqedar bena û no ser zî seke elewîyan ra tena AKP gef mojnena la ma zanenêy ke no partî her tim sîyasetî xo no ser înşa kerda û seke elewîyan her tim binê terteleyê de yo mojnaya. Hemverê no rewşî de zî elewîy wa nê CHP nê zî AKPî ra raya xo bidêy.  Hêza demokratîk HDP
Partîya Demokratîka Şaran (HDP) azadî pawena. Eke elewîy wazenêy se wara ke demokratîkî biciwî no dem bi tesîlî de raya xo bidê HDPî. Eke elewîy tena CHP ya zî AKPî ra raya xo bidê se, qet warê demokratîkî ra wayir nêbenêy. 
Hetta nêy di partî zî aslîya înan de zîhnîyeta nijadî est o. Ez persena yew partîyê ke nêwazo Serekeya Dîyanetî biwedaro, kultura û nasnameya elewîyan ra rêz nêmojno, senî beno nêy partîy heqê elewîyan do bipawêy? Nika zî fethullahgêran elewîyan de eleqedar benêy, ma zî zanenêy ke fetullahgêrîy hetanê nika her tim hemverê sosyalîst, elewî û kurdan konsepta şerê şixulnay.
No eleqadarbîyîş kaykerdişekê gird o. Fettulgêran zey AKP û CHPî demokrasî û azadî ra zaf dûr êy. Fettulgêrîy vanêy ke no welatî de 90 serrêy ke Kemalîst û Ergenekonîy îdare kerd, nika ra pey zî ma îdare bikerêy. No ser zî Amerîkayê de bi hembarî de têgereynêy.
Hemverê heme nêy polîtîkay leyminî de elewîy CHP, AKP û Fettulgêran de dûr bivinderêy, çimkî seba elewîyan en raşt partî pêroyina Tirkîyayî de HDP û Kurdistan de zî DBP a.
Waştişê elewîyan de qet sewbi bawerîyan ra tade û zilm çînyo. Hukûmat guya seba elewîyan paketan aşkera kena la no paketî de qet seba elewîyan azadî û heq geyrayiş çînyo. Eke çareserî ser AKP bi xebityaynê no demî veng waştişê elewîyan ra bidaynê. Ma zanenêy ke qet waştişê elewîyan de sewbi dîn û bawerî ra zirar çînyo û waştişê merdimatî yo.
Mesela elewîyan wazenêy keyeyê cemî bibêy cayê îbadetxaneyî û yew statuya ey cayî wa bibo. Hukûmat eşkîyaynê no waştişê elewîyan bêyaro ca. Senî ke cayê îbadetê misilmanan mizgeft o, xristîyanan dêr o, cihuyan havra yo, cayê îbadetê elewîyan zî keyeyê cemî yo. Bi qetî ez vana ke cayê îbadetê elewîyan mizgeft nîyo û no ser zî elewîyan mizgeftî cayê îbadetê xo ra nêveynenîy.
Hukûmat îlla vana ke cayê îbadetê elewîyan o, no vatiş seba helênayişa kulturî ser o. Hewna wa seba elewîyan dersa dînî ya bi zorê bêro wedarnayiş, çimkî elewîy wazenêy gedeyê înan bi kulturê xo rey de biresnêy. No qanûn peynîya darbeya 12’ê Êlule vejya. Hewna elewîy qet Serekeya Dîyanetî qebûl nêkenêy û no ser zî ganî no sazî bêro wedarnayiş. Her bawerî eşkenêy seba bawerê xo sazî înşa bikerêy û hetta cemaet zî eşkenêy bironêy. Dewlete ganî laîk û her bawerî ra zeypêyî de xizmet bikero. Ma zî zanenêy ke Serekeya Dîyanetî tena bi polîtîkayê dewletî de şekîl girewt o û seba dîna dewletî xebityeno. Ma nika ra pey destûr nêdanê qirkerdiş bibêy.


Ciwanê elewîyî xo ra hedef girewtêy
XOVERODAYIŞÊ Gezîyê de zî polêsê AKP hedef girewtişê elewîyan muhîm bi. Ma diqet kenêy ke bi taybet polêsêy AKPî dema qewimyayişa Gezîyê ciwanê elewîyî xo ra hedef girewtêy û qirkerdêy. Dîrokî ra hetanê nika her tim elewîyan hemverê pergala faşîstî de têkoşîn day û no ser zî pergal xo ra elewîyan yew gef veynena. No ser zî her tim ser elewîyan polîtîkayê mêgîngerîya kultur û helênayişê şixulnayo. No heme polîtîkay dema AKPî de zafîyay. Elewîy hemverê tade û zilmî de her tim seba demokrasîyî têkoşîn day û no ser zî mîyanê qewimyayişê Gezîyî de rol û mîsyon girewtêy xo sero.


MUSTAFA KARASU