İngiltere Gündemi
Başbakanlık koltuğuna oturduğundan beri güçlü liderlik özelliği gösterememesinden ve halka güven vermemesinden dolayı Muhafazakar Parti lideri ve Başbakan Theresa May’in yerine başka birinin geçmesi artık ciddi ciddi tartışılıyor. May’in çoğunluğun kararıyla istenmemesi durumunda kafalardaki soru haliyle şu: Peki May’in yerine kim geçecek? Adayların kim olması gerektiğine dair bir anket yapıldı ve soru bin kişilik parti üyesine soruldu. Sorunun yöneltildiği üyelerden yüzde 71’si May’in kalması gerektiği, yüzde 22’si ise gitmesi gerektiği yönünde cevaplar verdi. Gitmesi gerektiğini düşünenler arasından da yüzde 21’i David Davis’i, yüzde 26’sı Dışişleri Bakanı Boris Johnson’u desteklerken geri kalanı kararsız olduklarını bildirdiler.
Bir kaç isime yönelme var gibi görünse de aday sayısı olabildiğinde fazla olacak bu sefer. Geçmişte yapılan hataları tekrarlamamak adına. Zira, May geçtiğimiz yaz başkanlık için iki kişi ile yarışmış ve daha oylamaya sunulmadan yarıştığı iki kişi de adaylıktan çekilmişti. Haliyle May tek aday olduğu için otomatikman parti başkanı ve başbakan olmuştu. Parti daha şimdiden yaklaşık 30 ismi öne çıkarıyor. Yapılan ankette öne çıkartılan isimlerin bir kaçı dışında hemen hemen hepsi yüzde 1’lik bir destek aldı. Bu da Muhafazakar Parti’de yürekte inanılan güçlü bir siyasetçinin olmadığını gösteriyor. Öne çıkan Davis Johnson ve Rees-Mogg gibi isimler de AB’den çıkma yanlıları ve AB’den yumuşak bir çıkışı desteklemeyecek isimler. Bu da May’den çok da farklı bir politika gütmeyecekleri anlamına geliyor. Eğer öyleyse Başbakan May neden değiştirilsin ki?
Tabi AB’den çıkış sürecini atlatana dek May’in Başbakanlık koltuğunda kalması gerektiğini savunanlar çoğunlukta görünüyor. AB ile işler hiç iyi gitmiyor. Britanya’da yaşayan AB vatandaşları meselesi görüşülüyor bu aralar ve bu meseleye ilişkin 44 husustan sadece 22’sine hemfikir olunabilmiş. Uzlaşılamayanlardan 14 tanesi de kırmızı çizgiler yani işi tamamen yokuşa sürükleyecek cinsten. Britanya’da yaşayan 3 milyon AB vatandaşı var. Gelecekleri belirsiz. Bazısı ileride daha çok etkilenmemek adına daha şimdiden ülkelerinin yolunu tutuyorlar. AB, Britanya’da şu anda yaşayan vatandaşların kalıcı oturum verilerek İngiliz vatandaşı gibi bütün haklardan faydalanmalarını talep ediyor. İngiltere ise beş sene yaşamış olma zorunlu olması gerektiğini savunuyor. Avrupa’da yaşayan İngiliz ile İngiltere’de yaşayan AB vatandaşları meselesi Brexit süresince karşılaşılabilecek en basit sorulardan biri bu.
Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti arasında sınır meselesi, ortak pazar ve AB’nin İngiltere’ye dayattı borç faturası gibi daha çok hayati mesele var.
AB heyeti ve İngiltere tarafı ayda 4 gün buluşup tartışacak. Çıkış borcu ve vatandaşlık meselelerinin Ekim’e kadar halledilip Aralık’ta ticari ilişkiler meseleleri masaya yatırılması planlanıyor ama şu ana dek hiç bir plan gerçekleşmedi.
Muhafazakar Parti bu başarısız programıyla AB’den çıkana dek yani iki sene daha bu şekilde devam etmesi durumunda bir sonraki seçimde May ile ya da başka bir liderle fark etmeksizin iktidar parti olmayacaklarını garantilemiş olacaklar.