2011 yılı merkezi bütçesinde, aslan payına ortak olan polis, artık sermaye birikimi ile de dikkat çekiyor. 2011 yılı merkezi bütçesinde 10 Milyar 578 milyon TL pay alan Emniyet Müdürlüğü, bu bütçe ile bugüne kadar bütçeden aslan payı alan TSK'nin bütçesini "Burun buruna geçerken", Polis Bakım ve Yardım Sandığı (POLSAN) da merkezi bütçenin dışında yeni bir sermaye gücü olmaya aday görünüyor.
Polisin OYAK'ı olarak adlandırılan POLSAN, 3201 Sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 90'ıncı maddesine istinaden 1952 yılında kuruldu. Amacını "Ortaklarımızın her türlü sosyal ihtiyaçlarını yerinde, zamanında ve etkin bir şekilde karşılayan, ortakları için yeni değerler yaratmaya çalışan, büyüyen, devamlılığı esas alan, saygın, güvenilir ve Türkiye'nin önde gelen sosyal yardım sandığı olmaktır. İştiraklerimizde karlılığı artırarak, ortaklarımızın kar paylarında yükseliş sağlamayı hedefleyen sandığımız, aklı ve ilmi rehber edinen şirketlerimizle çok daha güçlü" olarak tanımlayan POLSAN'ın iştirak ve ortaklıkları ise dikkat çekiyor.
Banka ve sigorta POLSAN'dan sorulur
POLSAN, artık 200 binin üzerinde Emniyet mensubunun 98 bini üyesi olduğu sandığın Polsan Turizm, Poltek, Polsan İnşaat, Ankara Sigorta ve Polsan Portföy adlı iştirakleri ile Atasu, Bolu'da ve Polpet'le de ortaklıkları bulunuyor. Sandığın iştiraklerinden Ankara Sigorta 1936 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla, Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın başkanlığında kuruldu. 1990'larda Etibank'ın yüzde 85'lik sermaye payı sahibi olduğu şirket, 1997 yılında Etibank hisselerinin özelleştirme kapsamına alınmasıyla, POLSAN tarafında satın alındı. Ankara Sigorta bugün 9 bölge müdürlüğü, 250 çalışan ve 800'ün üzerinde acenteye sahip bir şirket.
Silah satışından kozmetike kadar
POLSAN iştirakleri arasında en dikkat çekici olan ise Poltek. 2004 yılında kurulan Poltek Teknoloji ve Yazılım A.Ş., 12 bin ortağına kefil ve kredi kartı olmadan, 36 aya kadar vade seçenekleriyle hizmet veriyor. İştirakin faaliyetleri bununla sınırlı değil. Silahtan bilgisayara, cep telefonundan beyaz eşyaya ve online satışa kadar bir çok alana el atıyor.
Polsan İnşaat ise adını TOKİ ile yaptığı toplu konut projeleri ile duyuruyor. Firma, Ankara'da TOKİ-Polsan Turkuaz Vadisi, Eryaman'da 1-8-9-10 Etap ve Yapracık konutlarına imza attı. Polsan Portföy Yönetimi, Polsan'ın yüzde 99,99 iştiraki olarak kuruldu. 600 bin TL ödenmiş sermayesi bulunan Portföy Yönetimi, 2 adet daha yatırım fonu kurmayı hedefliyor.
Sigsauer'in Türkiye distribütörü
Poltek, Amerika-Almanya ortaklığı silah firması Sigsauer'in Türkiye distribütörü. Poltek Genel Müdürü Murat Küçük, Emniyet'e Kasım ayı başında yeni Sigsauer tüfekler satın alındığını aktardı ama Emniyet'e silah satmadıklarını savunuyor. Ancak bazı forum sitelerindeki iddialar dikkat çekici. Ekim ayında bölge illerinde görevli emniyet istihbarat personeline 1600 dolar karşılığında demirbaş olarak bu tabancalardan dağıtıldığı belirtiliyor. Uygulamanın Poltek'in Sigsauer firması ile yaptığı anlaşmanın ardından geldiği kaydedilirken, silah başına 800-900 dolar kardan sözediliyor.
Mayın da temizliyor makyaj malzemesi de satıyor
Silah satışında Ortadoğu ülkelerine açılmayı da hedefleyen Poltek, uluslararası bazı şirketlerle de yeni anlaşmalar imzaladı. Buna göre şirket, mayın temizleme aletleri üreten Alman Minewolf, x-ray cihazları üreten Alman Smiths Heimann, savunma ve güvenlik hizmetleri veren İspanyol Indra, mayın temizleme sistemleri üreten ve hizmeti veren Hırvat HCR ve Danimarkalı Damasec firmaları ile teknolojik işbirliği konusunda anlaşma yaptı. Suriye sınırında gündemi gelen mayın temizleme işinin de adayı olan Poltek, polis eşlerine yönelik projelere de sahip. Genel Müdür Küçük, projeyi "Sandık üyelerinin çoğunluğu erkek. Çoğunun eşi ev hanımı. Biz de 98 bin ev hanımına Poltek makyaj malzemesi satması için çalışmalara başladık. Bunun için büyük kozmetik firmalarına taşeron üretim yapan bir firmayla anlaştık" şeklinde açıklıyor.
Atasu, Javsu'ya rakip
POLSAN'ın ortakları arasında Atasu, Boluda ve Polpet bulunuyor. Yüzde 75'ini satın aldığı Atasu, Jandarma Asayiş Vakfı'na ait Javsu'ya da rakip. Yüzde 25'i hala AOÇ'a ait olan Atasu'ya Sakarya'nın Hendek İlçesi sınırları içindeki Kerem Ali Dağı'nın Almacık mevkiine 30 milyon liralık yatırım yaptı. Polpet, polislere akaryakıt sağlarken, en dikkat çekici ortak 'Boluda' firması. POLSAN, 70 milyon TL proje yatırım bedeli ile Boluda projesinin en büyük ortağı. Alışveriş dinlence ve eğlence merkezi Boluda'nın Türkiye'nin en büyük otobanı olan Anadolu otobanı üzerine 630 bin metrekarelik alanı ve günlük 75 bin ziyaretçi kapasitesi bulunuyor.
POLSAN'ın önlenemez yükselişini genel konsept içinde ve Emniyet Genel Müdürlüğü'ne ayrılan paylarla birlikte ele almak gerektiğine işaret eden İktisatçı Mustafa Sönmez ise AKP'nin cemaatler üzerinden daha fazla kontrol edebildiği polis teşkilatına ayırdığı bütçenin sağlık ve eğitim gibi önemli konulara ayrılan bütçenin çok üstünde olduğunun altını çizdi. Sönmez, "Bu durumu genel konsept içinde düşünmek lazım" diye konuştu.
MURAT SELENOÐLU - DİHA/İSTANBUL