• Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın da gündeme getirdiği  İstanbul yakınlarındaki Ortodoks Hristiyan ruhban okulunun yeniden açılmasına yönelik görüşmelerin başlatılması talimatı verdi. Trump’ın önümüzdeki ay NATO Zirvesi için Ankara’yı ziyaret etmesi bekleniyor.

Ruhban Okulu, Fener Rum Patrikhanesi’nin ana ilahiyat okulu olarak Doğu Ortodoks Kilisesi için merkezi bir rol oynamıştı. 1844’te kurulan ve 1971’de Türk devleti tarafından kapatılan Ruhban Okulu, Bugünkü İstanbul merkezli Patrik Bartholomeos dahil olmak üzere birçok Ortodoks din adamı neslinin yetişmesinde önemli rol oynadı.

Trump, konuyu geçen yıl Washington’da Erdoğan’la yaptığı görüşmede gündeme getirmişti. Yunanistan, ABD ve Avrupa Birliği, uzun süredir İstanbul’un Heybeliada’sındaki okulun yeniden açılmasını istiyordu. Kadıköy Metropoliti Emmanuel, Erdoğan’ın Yükseköğretim Kurulu’na Patrikhane komitesiyle görüşmeleri sürdürme talimatı vermesinin ardından konunun “yeni bir aşamaya” girdiğini belirtti.

Okulun yeniden açılması için henüz bir takvim belirlenmemiş olsa da Metropolit Emmanuel, “Patrikhane açısından on yıllardır süren hareketsizlikten sonra su yalağa girdi” diyerek kurumsal çalışmaların başladığını işaret etti.

Emmanuel, iki tarafın da bina kompleksinin renovasyon çalışmalarını tamamlaması ve okulun faaliyet göstereceği yasal ve eğitimsel çerçeveyi mutabakatla belirlemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Halki Ruhban Okulu, 1971’de Anayasa Mahkemesi’nin özel yükseköğretim kurumlarının devlet üniversitelerine bağlı olması gerektiği yönündeki kararı sonrası kapatılmıştı. Patrikhane bu şartı reddetmişti.

***

Türkiye hattına ağırlık

Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Selim Rukabi, Irak hükümetinin petrol ihracatını artırmaya yönelik yeni projeler üzerinde çalıştığını belirterek, Basra-Hadise petrol boru hattı projesinin tamamlanmasının ardından Federe Kürdistan-Türkiye petrol hattının daha etkin kullanılacağını söyledi.

Söz konusu hattın günlük 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine sahip olacağını ifade eden Rukabi, bunun Irak'ın kuzey güzergâhı üzerinden gerçekleştirdiği ihracatı artırmasına imkan sağlayacağını dile getirdi.

Irak ile Türkiye arasında petrol ihracatını düzenleyen mevcut anlaşmanın 27 Temmuz 2026'da sona erecek olması nedeniyle iki ülkenin yeni bir anlaşma üzerinde müzakerelerini sürdürdüğünü belirten Rukabi, bu amaçla Petrol Bakanı başkanlığında özel bir komite kurulduğunu söyledi. Rukabi, şimdiye kadar Türk tarafıyla birçok görüşme gerçekleştirildiğini ve anlaşmanın son taslağı üzerinde çalışmaların devam ettiğini kaydetti.

Suriye üzerinden Akdeniz'e ulaşan tarihi Kerkük-Baniyas petrol hattının yeniden faaliyete geçirilmesinin planlanmadığını belirten Rukabi, hattın artık ekonomik ömrünü tamamladığını söyledi. Rukabi, "Eski hattın onarılması gündemde değil. Bunun yerine yeni bir petrol boru hattının inşa edilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor" dedi.

***

Yeni bir ticaret koridoru

AD Ports Grubu, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Halife Limanı’nı Irak’ın Umm Kasr Limanı’na bağlayan entegre bir lojistik hizmet başlattı. Böylece Körfez ile Türkiye ve Avrupa pazarlarını birbirine bağlayan yeni bir ticaret koridoru oluşturuldu.

BAE merkezli grup, yaptığı açıklamada Halife Limanı ve Umm Kasr Limanı’nda gerekli lojistik altyapıyı devreye aldığını belirtti. Bu sayede kargo depolama ve taşıma işlemlerinin kolaylaştırılması, ticaret akışının hızlanması ve uzun vadeli tedarik zinciri dayanıklılığının güçlendirilmesi hedefleniyor. Irak’ın güney kıyısında yer alan ve ülkenin Türkiye ve Suriye sınırlarına uzanan karayolu ağına bağlı olan Umm Kasr Limanı, Körfez ülkelerinden Türkiye ve Avrupa’ya karayolu ile demiryolu koridorları üzerinden mal taşımasında önemli bir geçiş noktası işlevi görüyor.

AD Ports Grubu, bu girişimin “bölgesel bağlantıyı güçlendirme ve mevcut ticaret koridorlarını destekleme” taahhüdünün bir yansıması olduğunu vurguladı. Açıklamada, “Yeni hizmet, Halife Limanı ile Umm Kasr Limanı arasında doğrudan haftalık seferler düzenleyerek artan konteyner ve Ro-Ro kargo hacimlerine yanıt veriyor” denildi.

Grup, yeni koridorun aynı zamanda Lübnan, Suriye, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri ve geniş Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) pazarları arasındaki ticaret akışını iyileştireceğini ve Türkiye ile Avrupa’ya yönelik bölgesel bağlantıyı daha da güçlendireceğini belirtti.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK); Birleşik Arap Emirlikleri’nin yanı sıra Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Umman ve Bahreyn’den oluşuyor.

***

Katar’da terminalde patlama

Katar’ın kritik doğalgaz ihracat terminalinde Pazar gecesi büyük bir patlama meydana geldi. Patlama, yangına yol açtı ve en az 54 kişinin yaralanmasına, 18 kişinin ise kayıp olmasına neden oldu.

Katar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ablukası nedeniyle sevkiyatlarını müşterilerine ulaştıramayınca üretimi durdurmuştu. Müzakerelerin kalıcı bir ateşkesle sonuçlanması doğrultusunda İran’ın boğaz üzerindeki baskısını gevşetmesiyle Katar, ihracat terminalini yeniden faaliyete geçirme çalışmalarına başlamıştı. Pazar gecesi Barzan gaz tedarik tesisinde bu çalışmalar sırasında patlama ve yangın çıktı. Devlet şirketi QatarEnergy yetkilileri, ilk açıklamalarında yalnızca birkaç kişinin yaralandığını belirtmişti, ancak birkaç saat sonra Katar İçişleri Bakanlığı çok daha yüksek kayıp rakamlarını açıkladı.

Barzan tesisi günde yaklaşık 1,4 milyar standart kübik feet satış gazı kapasitesine sahip. Bu gaz, Katar’da başta yerel elektrik üretimi olmak üzere çöl bölgelerindeki kritik su arıtma (desalinasyon) tesislerini çalıştırmak için kullanılıyordu.

Tesisi neredeyse tamamen Katar’a ait olup, küçük bir hissesi de ExxonMobil’e aittir.