Tüm etkinlikler Kürtçe içindi

• Kuzey Kürdistan ve Türkiye'deki Kürtler, bu seneki '21 Şubat Dünya Anadil Günü' vesilesiyle yürüyüşlerden panellere kadar çeşitli etkinlikler düzenleyerek, Kürtçeye dair taleplerini bir kez daha haykırdı.

Kürt dili kurumları, '21 Şubat Dünya Anadil Günü' çerçevesinde, ‘Kürtçeye statü-Kürtçe eğitim’ sloganıyla başladığı etkinlikleri sürdürüyor. Hafta sonu da paneller, yürüyüşler, bildiriler, tiyatro oyunları, filmler ve belgesel gösterimleri, çok dilli konserler, forumlar, dil farkındalık seminerleri düzenledi. Tüm etkinliklerde, Kürt dilinin anayasal kabulü, kanunla güvence altına alınması, resmi dil olarak kabul edilip okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olması istendi.

Demokratik Kurumlar Platformu, Amed’de kitlesel yürüyüş düzenledi. Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Amed İl Örgütü binası önünde bir araya gelen kitle, “Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim" pankartıyla Koşuyolu Parkı'nda bulunan İnsan Hakları Anıtı'na kadar yürüdü. Yürüyüşe Kürtçenin eğitim dili olmasına dönük talepleri içeren dövizler taşındı. Yürüyüş sonrası konuşan yazar Rifat Ronî, "Kürtçe, Kürt halkının varlık gerekçesidir. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Kürt halkı dillerinin statü ve eğitim dili olmasını istiyor. Bu talep kabul edilene kadar mücadeleye devam edeceğiz” dedi. 

Dilimiz onurumuzdur

Birca Belek Dil ve Kültür Derneği ile Cûdî Dil ve Kültür Derneği (CÛDÎ DER), Şirnex'in Cizîr (Cizre) ilçesinde yürüyüş düzenledi. Birçok kişi yöresel kıyafetleriyle yürüyşe katıldı. Birca Belek Kalesi önünden Medreseya Sor'a kadarki yürüyüş sonrası konuşan DBP Eşbaşkanı Keskin Bayındır, "Hiçbir sistem, Türkiye kadar bir dile karşı düşman olmamıştır. Kürtçe eğitim dili, resmi dil, gündelik dil olsa  'devletimiz yıkılacak' diyorlar. O kadar şizofrenler. Bir annenin Meclis'te Kürtçe konuşmasını engelleyen zihniyet, bugün Cizîr'de bize abluka kurdu. Bu rezillik, onların rezilliği. Burası Kürdistan, Meleyê Cizîr'in memleketi. Burada Kürtçeyi yasaklayacaksınız, Ankara'da 'kardeşlik' diyeceksiniz. Dürüst olun. Kardeşlikten bahsedecekseniz, dilimiz ve kültürümüz üzerindeki baskılara son verin. Dilimiz onurumuzdur. Onurumuza sahip çıkacağız" dedi.

İzmir'de farklı etkinlikler

İzmir Barış Forumu, Kültürpark Gençlik Tiyatrosu'nda panel düzenledi. Sosyolog Ferhat Kentel ve araştırmacı-yazar Mustafa Borak, panelde birer konuşma yaptı. Farklı üniversitelerden öğrenciler de Özgür Kültür Sanat Derneği'nde panel düzenledi. Avesta Dil Kültür Derneği ise dernek binasında açıklama yaparak, ardından müzik dinletisi gerçekleştirdi.

Amed'de panel ve forum

Amed Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı tarafından “Anadil ve Eğitim (Zimanê Dayikê û Perwerde)” başlığıyla ÇandAmed Kongre Merkezi’nde panel düzenlendi. Dr. Yasemin Oral Sarıbaş, “Anadil Nedir? 21 Şubat’ın Tarihsel Arka Planı ve Bugün” başlıklı sunumuyla anadilin tarihsel arka planını ve 21 Şubat’ın anlamını değerlendirdi. Prof. Dr. Bülent Bilmez ise sunumunda Türkiye’de dillerin siyasal ve toplumsal çerçevede konumunu ele aldı. Panelde ayrıca Prof. Dr. Christoph Schroeder, Dr. Salim Orhan, Dr. Cuma Çiçek ve Dr. Bahar Öngüç birer konuşma yaptı. Panelin ardından “Tehlike Altındaki Diller (Ziwanê ke Tehlûke de yê)” başlıklı forum düzenlendi.

İstanbul'da panel de düzenlendi

Doğu ve Güneydoğu Dernekler Konfederasyonu (DGD-KON), Şirinevler’de bulunan dernek binalarında panel düzenlendi.  Panele siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. Dil Bilimci Sami Tan, "Her Kürt kendisini, dilini aktivisti olarak görmeli” dedi.  

Şiir ve dengbêj dinletisi

Serhad Kültür ve Sanat Derneği, Bedlîs'te şiir ve dengbêj dinletisi gerçekleştirdi. Etkinliğe kentte bulunan siyasi parti ve demokratik kitle örgütü temsilcileri katıldı.

Wan'da ana dil şöleni

Wan’da Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla Kent Meydanı’nda açıklama ve şölen düzenlendi. Yurttaşlar, açıklamanın ardından erbaneler eşliğinde halay çekti. Etkinlik atılan “Bijî zimanê Kurdî” sloganıyla son buldu. 

Ankara'da sempozyum

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası'nın (Eğitim Sen), Türkiye Barolar Birliği konferans salonunda Üçüncü Uluslararası Katılımlı Anadil Sempozyumu düzenledi. Üçüncü oturumun ardından ön sonuç bildirgesi açıklandı. Bildirgede, eşit yurttaşlığın güvence altına alınmadığı koşullarda kalıcı ve onurlu bir barış inşa edilemeyeceğine vurgu yapılarak, şu talepler sıralandı: "Ana dili temelli çok dilli eğitim hakkı üzerindeki tüm engellere son verilmeli; 'tek dil' dayatması yerine 'eşit diller' anayasal güvence altına alınmalıdır. Öğretmen yetiştirme programlarından müfredata, okul öncesinden başlayarak eğitimin tüm kademlerinde ana dili temelinde çok dilli bir eğitim sisteminin oluşturulmalıdır. Türkiye, ana dilinde eğitim hakkını tanımlayan, uluslararası sözleşmelere koyduğu çekinceleri derhal kaldırmalıdır. Yerel yönetimler tarafından laik, bilimsel, anadilinde kreşler, gençlik merkezleri, kütüphane ve kültür merkezi açma konusunda özgür bırakılmalı; kayyum politikalarına son verilmelidir.”

Êlih ve Riha'da tiyatro

Emek ve Demokrasi Platformu’nun öncülüğünde Êlih Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu'nda tiyatro oyunu gösterildi. Koma Divan Akademi oyuncuları sahne aldı. Birbirinden güzel oyunlarla izleyicileri ve çocukları kahkahaya boğan Koma Divan Akademi, izleyicilerden tam not aldı.

Riha Emek ve Demokrasi Platformu öncülüğünde, Riha Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu’nda, Şêrko Bêkes’in kaleme aldığı ve Arsen Poladov Tiyatrosu oyuncuları tarafından sahnelenen Rastî adlı oyun oynandı. Gösterime çok sayıda kişi katıldı. Gösterimde, ana dilin korunması ve yaşatılmasının kültürel varlığın sürdürülmesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekildi.

Çok dilli konsere büyük ilgi

Amed Büyükşehir Belediyesi tarafından Çand Amed’de “Çok dilli konser” düzenlendi. Yoğun bir katılımın olduğu etkinlik dengbêj dinletisi ile başladı. İzleyicilerden tam not alan dengbêj dinletisinin ardından Aram Tîgran Konservatuvarı, KASED ve Ma Music sanatçıları sahne aldı. Kürtçenin Kurmancî, Kirmançkî lehçeleri ile Ermenice ve Süryanice şarkılarını dillendiren sanatçılar, izleyiciler tarafından ayakta alkışlandı.

RIHA 

Riha merkezde Komeleya Zimanê Kurdî (ZIMANGER), dernek binası önünde açıklama yaptı. Eşbaşkan Osman İzgör, eşitlikten ve kardeşlikten bahsediliyorsa ana dilde eğitim sağlanması gerektiğini söyledi. Barış Annesi Adalet Çay, "Kürt doğduk. Kürt öleceğiz. Sonuna kadar dilimizi savunmaya devam edeceğiz" dedi. Riha Emek ve Demokrasi Platformu da Novada Park AVM önünde, Riha Milletvekili Ömer Öcalan'ın katılımıyla açıklama yaptı.

ADANA

Adana Demokratik Kurumlar Platformu, İnönü Parkı’nda açıklama yaptı. İHD ve Eğitim Sen Adana şubeleri ile Adana Alevi Platformu, “Ana dili savunmak yaşamı savunmaktır” başlığıyla panel düzenledi. Konuşmacılar, çok dilli eğitimin önemine işaret etti. 

MERSİN

ÖHD, İHD, Eğitim Sen, Sanatolia Kolektif Atölyeleri ve Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, Akdeniz ilçesinde bulunan Özgür Çocuk Parkı’nda açıklama yaptı.

MÊRDÎN

Mêrdîn Emek ve Demokrasi Platformu, yürüyüş düzenledi.  Artuklu ilçesinde bulunan Qoser Kavşağı'nda biraraya gelen kitle, Karayolları Parkı'na kadar yürüdü. Burada konuşan DEM Parti Mêrdîn Milletvekili Beritan Güneş Altın, dillerin yok olmadığını "asimilasyon politikaları ile katledildiğini" söyledi. Konuşmalar sonrası müzik dinletisi yapıldı.

ÊLIH

Êlih Emek ve Demokrasi Platformu, DEM Parti binası önünden Gülistan Caddesi'ne kadar yürüyüş düzenledi. Arî Dil Araştırmaları ve Kültür Derneği (ARÎ-DER) Eşbaşkanı Mazlum Tenha, "Artık devlet yetkililerinin de inkâr siyasetini terk etmesi, Kürt halkının kimlik hak ve özgürlüklerini güvence altına alması ve özgürlük ile demokrasinin önündeki engelleri kaldırması gerekmektedir” diye konuştu.

AGIRÎ

KURDÎ-ZAN ARARAT Kürt Kültür Dil Derneği, dernek binası önünden Cumhuriyet Caddesi’ne kadar yürüyüş düzenledi. DBP Agirî İl Eşbaşkanı Sebih Kaya, "2025 yılı verilerine göre Türkiye’de 74 bin 40 okul ve 208 üniversite bulunmaktadır ama Kürtçe için tek okul yoktur" dedi. Yürüyüşten sonra DEM Parti binasında yazar Mehmet Şirin Bulga'nın konuşmacı olduğu bir panel düzenlendi.

BEDLÎS 

Bedlîs'in Tetwan (Tatvan) ilçesinde DEM Parti binası önünden  Filistin Parkı'na yürüyen halk, "Bê ziman jiyan nabe" sloganı attı. MEDYA-DER'den Berivan Canbey Dursun, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne işaret ederek, Kürtçenin eğitim dili olması gerektiğini vurguladı. 

İSTANBUL

Kürt Araştırmalar Derneği, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), Halkların Demokratik Kongresi (HDK), Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) ile Egide Cimo Müzik Okulu, İstanbul/Kadıköy'de bulunan Boğa heykelinde açıklama gerçekleştirdi. Siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, “Ana dil için statü, toplum için demokrasi” pankartı taşındı.

Diğer iller

İHD, Îdir’de İnsan Hakları Anıtı önünde açıklama yaptı.  Mûş'ta Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde DEM Parti önünde açıklama yapıldı. Erzirom'un Xinûs (Hınıs) ilçesinde yürüyüş ve açıklama yapıldı. DEM Parti önünde buluşan kitle, Kürtçe ve Türkçe pankart açtı. İlçe merkezinde bulunan meydana yapılan yürüyüş sonrası konuşan DEM Parti İl Eşbaşkanı Barış Kemaloğlu, anadil mücadelelerinin süreceğini vurguladı. Colemerg merkez, Gever (Yüksekova) ve Şemzînan (Şemdinli) ilçelerinde açıklamalar yapıldı. DEM Parti Meletî İl Örgütü, Yazıhan ilçesinde açıklama yaptı. Semsûr'de Ferat Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği (Ferat-Der) Kent Meydanı'nda açıklama yaptı. Dernek Eşbaşkanı Kazım Turhanlı, Kürtçenin eğitim dili olması gerektiğini vurguladı. Sêrt’te de dil kapsamında Botan Kürt Dili ve Kültürü Araştırmaları Derneği (BOTAN-DER) binası önünde açıklama yapıldı. Açıklamaya kentte bulunan çok sayıda siyasi parti ile sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Dêrsim Emek ve Demokrasi Platformu, Sanat Sokağı’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Mezopotamya Dil ve Kültür Derneği (MEDİA-DER), Tekirdağ'ın Çerkezköy ilçesinde bulunan dernek binaları önünde basın açıklaması gerçekleştirdi. Mûş Demokratik Kurumlar Platformu, Kop'ta (Bulanık) basın açıklaması düzenledi. HABER MERKEZİ