Erivan’da büyük anma
Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan, Erivan’daki Soykırım Anıtı önüne çelenk koyarak, sorunun Ermeni ve Türk toplumları için hala güncel ve acil olduğunu söyledi. Diasporada yaşayan Ermeniler ile dostları da Türkiye’dekiler gibi dün anma etkinliklerindeydi. ABD, İran, Suriye Lübnan, İsveç, İngiltere, Kanada, Macaristan, Bulgaristan, Rusya, Almanya ve Fransa’da yapılan etkinliklerde Anadolu’nun birçok kentinde devlet güçleri ve harekete geçirilen çetelerce öldürülen, mal varlıkları gaspedilerek sürüldükleri çöllerde açlık ve susuzluktan hayatlarını kaybeden Ermeniler anıldı. Türkiye’den ise insanlık tarihinin en kanlı sayfalarına giren soykırım suçunu kabul etmesi istendi.
ABD’de Obama’ya tepki
Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği karşısında eylem yapan Ermeniler, Türkiye’yi “inkar” ile suçlayan ve ABD Başkanı Barack Obama’dan 1915 olaylarını “soykırım” olarak nitelendirme yönünde verdiği sözünü tutmasını isteyen pankartlar taşıdı. Suriye’deki iç savaşa rağmen Ermeniler, Şam’daki kilisede biraraya gelerek katledilenleri andı ve dua etti. Lübnan’da yaşayan Ermeniler de başkent Beyrut’taki Şehitler Meydanı’nda gösteri yaptı. Yunanistan’ın Selanik kenti de Ermenilerin düzenlediği yürüyüşe sahne oldu. Eylemciler Türkiye’nin Selanik Başkonsolosluğu önünde toplandı. Konsololosluğa dilekçe sunmak için barikatı aşmaya çalışan göstericiler ile güvenlik güçleri arasında arbede yaşandı.
Meçhul Asker Anıtı’na çelenk
Fransa’daki Ermeni dernekleri de 1915 soykırımını protesto için başta başkent Paris olmak üzere ülke genelinde etkinlik ve gösteriler düzenledi. Başkentteki etkinlikler, Paris Belediye Başkanı Bertrand Delanoe’nin, Ermeni derneklerinin temsilcilerini kabulüyle başladı. Ermeni kilisesindeki ayinin ardından Champs-Elysee Meydanı’ndaki Meçhul Asker Anıtı’na çelenk bırakıldı. Törene Milli Eğitim Bakanı Vincent Peillon da katıldı. Ermeni dernekleri üyeleri daha sonra İnvalides Meydanı’nda toplandı ve burada soykırımla ilgili konuşmalar yapıldı. Katılımcılar ardından buradan Champs-Elysee Meydanı‘ndaki Türk Turizm ve Kültür Müşavirliği binası yakınlarına kadar yürüdü. Eyleme iktidardaki Sosyalist Parti’nin Genel Sekreteri Harlem Desir’in yanısıra Arnoville Kürt Evi, Kürt Dernekleri Federasyonu temsilcileri de katıldı.
Katledilenler unutulmadı
Almanya’nın Frankfurt, Hamburg, Gütersloh kentlerinde de etkinlikler yapıldı. Frankfurt’ta Soykırım Karşıtları Derneği (SKD) ve Ermeni Gençliği tarafından iki farklı anma etkinliği düzenlendi. SDK’nin organize ettiği eylemde önce Türk Konsolosluğu önüne siyah çelenk bırakıldı ardından ise Zeil Caddesi’nde soykırım kurbanları anısına nöbet tutuldu. SKD adına açıklama yapan Ali Ertem, soykırımın derhal tanınmasını ve Türkiye devletinin mağdur halklardan resmen özür dileyerek, soykırımdan doğan yükümlülükleri yerine getirmesini istedi. Ermeni Gençliği’nin akşam saatlerinde düzenlediği protesto yürüyüşüne çok sayıda kişi destek verdi. Paul Kilisesi’nde anma töreninde konuşan Almanya Ermeni Merkez Meclisi Başkanı Azad Ordukhanyan’ın “Neden Van, Erzurum, Kars, Muş, Malatya, Amasya gibi ülke topraklarımızda yaşamıyoruz” sorusu ise can alıcıydı. Ordukhanyan, soykırımdan kurtulmayı başaran milyonlarca kişinin hala diasporada yaşadığına ve Türkçeleştirilen 16 bin yerleşim yerinin de asıl isimlerini almayı beklediğini söyledi. Ordukhanyan, yakın tarihte Urfa’da bulunan Edessa kilisesinin camiye dönüştürüldüğüne ve gazeteci Hrant Dink’in sırf Ermeni olduğu için sokak ortasında katledildiğine dikkat çekerek “Sorumluluk Türkiye’de değil de kimdedir” diye sordu.
Türkiye’ye ‘yüzleş’ çağrısı
Gütersloh kentindeki eylemi ise Asuri-Süryani dernekleri organize etti. Marktplatz’ta başlayıp Yahudi Anıtı önünde sona eren eyleme Kürtler, Aleviler, Êzîdîler, Almanlar ve Ermeniler de katıldı. Katılımcılar Türk devletinin katliamlarla yüzleşmesini ve Asuri-Süryanilerden özür dilemesini beklediklerini söyledi.
Hamburg kentindeki yürüyüşe Süryanilerin yanı sıra Hamburg Rojin Kadın Meclisi bileşenleri de katıldı.
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA HABER EKİBİ