Muhaliflerle yapamadı
Mart ayının ortalarında Suriye’de rejim karşıtı gösteriler başladığı zaman Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, ‘kardeşim’ dediği Beşar Esad’a gösterileri bertaraf etmesi için destek vermişti. Erdoğan’ın bu desteği Şam yönetiminin Kürtleri daha da dışlaması karşılığındaydı. Ancak Esad, kendi iç sorunlarını çözmeyen Türkiye’nin tavsiyelerini dinlemedi. Esad, bir taraftan küçük adımlar atarken diğer yandan da gösterileri şiddetle bastırmaya çalıştı. Yıllardır ülkede kimliksiz olan Kürtlere önce vatandaşlık verildi. Seçimlerin yapılacağını vaadetti. Ancak özellikle Kürtlere vatandaşlık verilmesi Türkiye’yi çileden çıkardı. Ankara yönetimi hemen ‘kardeşi’ Esad’a karşı pozisyon aldı ve kapılarını dışarıdan medet uman muhaliflere açtı. Antalya ve İstanbul’da biraraya gelen muhalifler, Türkiye’ye olası yeni Suriye’de Kürtlere hiçbir hak vermeyeceği taahhüt verdi. Türkiye de sözkonusu muhaliflere her türlü desteği verdi ve Esad rejimini köşeye sıkıştırmaya çalıştı. Türkiye Başbakanı Erdoğan, Suriye’deki silahlı muhalefeti açıkca desteklediklerini ve Şam yönetimine karşı yaptırımlar uygulacaklarını duyurdu. Aylardır süren gösterilerde Birleşmiş verilerine göre en az 3500 kişi yaşamını yitirdi. Bu kadar cana mal olan gösterilere rağmen Türkiye destekli muhalifler Esad rejimini yıkamadı. Türkiye, Esad’ı zor duruma düşürmek için ‘Suriye Ulusal Konseyi’ne “Şam’la müzakerelere oturmayacaklarını” açıklattı.
Şimdi Esad’a yanaşıyor
Türkiye şimdi de Esad’a Kürt karşıtlığı pozisyonu alması halinde himayesindeki muhalifleri bertaraf edeceği aksi halde sonuçlarına katlanacağı tehdidinde bulundu. İngiliz Financial Times gazetesine bir mülakat veren Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Suriye’deki gelişmeleri yakından takip ettiklerini söyledi. Gül, Suriye yönetiminin Kürtlere tavır almasını istedi. Suriye’ye karşı sert açıklamalarda bulunan Devlet Başkanı Esad’ın görevini bırakmasını isteyen Washington yönetimiyle olan ilişkilerini ‘hiç olmadığı kadar sağlıklı’ olduğunu söyleyen Gül, Suriye yönetimine ‘Kürt karşıtlığı’ yapması halinde destek verecekleri mesajını verdi.
Bu arada ABD’nin Arap müttefiki Katar, Suriye yönetimini Arap Birliği planına uymamakla suçlayarak birliği olağanüstü toplantıya çağırdı.
Katar’ın bu talebi Washington’da Ulusal Demokrasi Enstitüsü’nde konuşan ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, “Esad, sistematik olarak temel talepleri çiğnedi. Gözaltındakilerin tümünü serbest bırakmadı. Gazetecilere ve Arap Birliği gözlemcilerine serbestçe çalışma izni vermedi. Şiddeti kesinlikle sona erdirmedi. Aksine, rejim, Humus gibi kentlerde sivillere yönelik şiddeti daha da artırdı. Esad şimdilik değişimi erteleyebilir, ama halkının meşru haklarını sonsuza kadar ihlal edemez” açıklamasından sonra geldi.
ŞAM