Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye mülteciler üzerinden pazarlık yapmaya devam ediyor. Pazartesi günü yapılan Brüksel’deki AB-Türkiye Zirvesi sonrası taraflar 'prensipte' anlaştıklarını duyurdu. Buna göre Türkiye, Yunan adalarında bulunan tüm sığınmacıları uyruğuna bakmaksızın geri alacak. Alınan her Suriyeli karşılığında ise bir Suriyeli yasal yoldan AB'ye yerleştirilecek. AB ise Türkiye’ye kabul edilecek her Suriyeli sığınmacı için Türkiye’den bir Suriyeli mülteci alacak.
Türkiye üç şart öne sürdü
Ancak Türkiye’nin öne sürdüğü üç şarta ilişkin müzakereler devam edecek ve nihai karar için de taraflar 17-18 Mart tarihlerinde yeniden bir araya gelecek. Türkiye’nin AB’den istediği üç temel talep var: Haziran 2016’da Türk vatandaşları için vizelerin kaldırılması, AB üyelik müzakerelerinin hızlandırılması ve 2018 yılına kadar Türkiye’ye 3 milyar Euro daha aktarılması. Böylece de AB’den Türkiye’ye mali yardımın toplam miktarı 6 milyar Euro'ya ulaşmış olacak.
AB uzlaşma sağlayamadı
Türkiye'nin Avrupa Birliği liderlerine sunduğu yeni teklifin ardından, Brüksel'de uzun bir mesai başladı. AB Konseyi toplantıya geçti. Toplantı sürerken Reuters'a konuşan bir AB yetkilisi, "AB liderleri Türkiye'nin göçmen planı üzerinde anlaşamadı, plan üzerinde çalışmaya devam edecekler" dedi. Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın da planı kabul etmeyen liderlerden olduğunu belirtildi. Almanya Başbakanı Angela Merkel ise görüşme sonrası yaptığı açıklamada "AB liderleri gelecek haftaya dek Türkiye'nin teklifinin üzerinde çalışacaklar" dedi. Merkel ayrıca "Türkiye'nin AB üyeliği bugünün gündeminde yok. Türkiye'nin AB üyeliği ile ilgili yeni fasılları açmak Kıbrıs'ın direnişi nedeniyle zor olacak" diye konuştu.
Vize muafiyeti meselesi
Uzmanlar da Türkiye’nin taleplerinin tümünün hayata geçirilmesi konusunda kuşkulu. Özellikle de vize muafiyeti konusunda. Zira vize muafiyeti konusunda anlaşmalar çerçevesinde Türkiye’nin yerine getirmesi gereken yükümlülükler var. Vize muafiyetinin sonbahar yerine Haziran’da başlatılması önerildi. Halbuki AB çevrelerinde Ekim ayında başlaması bile zor bir ihtimal olarak görünüyordu. Zaten zirve sonunda konuşan AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker de bunun için gerekli koşulların Türkiye tarafından yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun zirvede öne sürdüğü talepleri yorumlayan uzmanlar, "Türkiye mülteci krizini fırsata çevirmeye çalışıyor" dedi.
Yanıt bekleyen sorular
Bu kadar kısa sürede Türkiye gerekli koşulları nasıl yerine getirecek, AB Komisyonu bunu nasıl değerlendirecek ve 28 AB ülkesi bunun üzerinde nasıl anlaşacak ve onaylayacak? Tüm bunlar büyük soru işaretleri. Zira Türkiye’nin istekleri için AB’nin önce kendi içinde anlaşması ve bu anlaşmaları 28 ülkenin ayrı ayrı da onaylaması gerekiyor. AB ülkelerinde Türkiye’deki temel hak ve özgürlüklere ilişkin ihlaller de eleştirilere neden oluyor. Bu da Avrupalı politikacıları düşündüren nedenlerden biri. Özellikle Almanya’da, bu konuda Merkel hükümeti muhalefetin baskısı altında. Muhalefet muhalifler ile basını ağır baskı altında tutan ve Kürtlere savaş açarak sivilleri katleden Türk devletiyle anlaşma yapılmasına karşı çıkıyor.
HDP de anlaşmaya tepkili
HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş da Davutoğlu'ndan birkaç saat önce Brüksel'de görüştüğü AB yetkilileri ile liderlerine sert eleştiriler yöneltmişti. AB'nin mültecilerle ilgili yapılan pazarlık nedeniyle Kürdistan'da yaşanan katliamlara sessiz kalmasının kabul edilemez olduğuna vurgu yapan Demirtaş, görüştüğü üst düzey yetkililere "Türkiye'nin suçlarına değil Kürtlerle barışa ortak olun" çağrısı yapmıştı. Demirtaş, ayrıca AB'den Türkiye'de barış sürecinin yeniden başlatılması ve müzakerelerin sağlıklı yürütülmesi için "gözlemci" olmasını talep etmişti.
BRÜKSEL
Tsipras İzmir'e gitti
Yunanistan Başbakanı Aleksis Tsipras AB zirvesi sonrası Türkiye'ye geçti.
Dün İzmir'de Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu'yla görüşen Tsipras'ın gündeminde mülteciler vardı. Zira Yunanistan'ın da üyesi olduğu AB, Türk devletinden Yunan adalarındaki mültecileri tüm sığınmacıları uyruğuna bakmaksızın geri almasını talep ediyor. Dünkü zirvede Davutoğlu bu talebe "olur" vermişti. Brüksel'in ardından İzmir'de ikinci kez başbaşa görüşen Tsipras ile Davutoğlu, mültecilerin iadesinin detaylarını masaya yatırdı. 95 yıl sonra Türkiye'ye giden ilk Yunanistan Başbakanı olan Tsipras'a 10 bakan eşlik etti.
İZMİR