Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 10 Aralık 1948'de İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nin kabul edilişinin 64'üncü yıldönümü, bu yılda bir çok ülke tarafından çeşitli etkinliklerle kutlanacak. Türkiye'de ise aradan geçen 64 yıla rağmen, hak ihlalleri bilançosunda her geçen yıl bir öncekini aratır durumda. Türkiye'nin uluslarası alanda da hak ihlalleri listesinde ilk sıralarda yer alması, hükümetin demokratikleşme adına yaptığı yasal düzenlemelerin kağıt üzerinde kaldığını ortaya koyuyor. Hak ihlallerinin büyük bölümünün resmi kayıtlarda yer almamasına rağmen, resmi verilere göre ortaya çıkan tablo da oldukça kötü.
Her yıl öncekini aratıyor
Meclis'in Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı tarafından geçtiğimiz yıl açıklanan 2011 yılını kapsayan 81 il ve 892 ilçede yapılan başvurular sonucu hazırlanan hak ihlalleri raporunda yer alan veriler de ihlallerin her geçen gün arttığını gözler önüne seriyor. Verilere göre; 2004 yılında 847 başvuru yapılırken, bu sayı 2006 yılında bin 590, 2009 yılında 4 bin 503 olurken, 2010 yılında 8 bin 678, 2011 yılında ise 5 bin 289 başvuru yapıldı. Her yıl katlanarak yaşanan hak ihlallerinin en fazla yaşandığı yerler olarak ise emniyet, çeşitli devlet kurumları, bakanlık ve adliye gibi kurumlar öne çıkıyor.
Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı'nın 2012 yılı raporu henüz açıklanmazken, TİHV'in (Türkiye İnsan Hakları Vakfı) yayınladığı aylık raporlara göre, sadece Ocak ve Şubat aylarında toplam 372 kişi işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Bu sayının bir yıl içinde binleri aştığı tahmin ediliyor.
6 ayda 15 bin hak ihlali
İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) hazırladığı 2012 yılının ilk 6 ayını kapsayan raporunda ise Kürdistan illerinde çoğunluğu devlet kurumlarında olmak üzere 15 bin 109 hak ihlali yaşandı. Rapora göre, 6 aylık sürede 16 sivil yaşamını yitirdi, 75 sivil yaralandı, 398 kişi de kötü muameleye maruz kaldı. Yine 6 aylık sürede "KCK" adı altında düzenlenen operasyonlarda bin 386 kişi soruşturmaya maruz kaldı, bin 6 kişi de tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Kürtlere yönelik ırkçı saldırılarda da artış yaşanırken, onlarca Kürt bu saldırılarda ağır yaralandı.
En çok Kürt askerler öldü
Süren savaş nedeniyle asker ve gerilladan çok sayıda kişi yaşamını yitirirken, kışlada şüpheli asker ölümleri de oldukça arttı. MAZLUMDER'in konu hakkında hazırladığı raporda, şüpheli asker ölümlerinin yüzde 90'ının Kürt olduğu açıklandı.
Gazeteciler savunmasız tutuklu
'KCK operasyonları' kapsamında Kürt basınından çok sayıda gazeteci tutuklanırken, avukatlar ile gazetecilerin davaları da hukuksuz bir şekilde devam ediyor. Anadilde savunma talepleri reddedilen ve savunmaları dahi alınmayan gazetecilerin tutukluluk süresi bir yılı buluyor.
Açlık grevleriyle baskı arttı
Cezaevlerindeki hak ihlallerinde de artış yaşandı. Süresiz dönüşümsüz açlık grevleri sonrası bir çok tutsağa, iletişim ve görüş ile hücre cezası uygulandı. Pozantı Cezaevi'nde çocuklara uygulanan tecavüz vakası ise uzun süre gündemde yer bulan hak ihlallerinden oldu.
İmralı'da tecrit
Türkiye'nin hak ihlalleri tablosu gün geçtikçe kabarırken, 14 yıldır İmralı Adası'nda tutulan Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın avukatlarıyla görüşmesi ise 502 gündür sudan gerekçelerle engelleniyor.
HÜLYA EMEÇ / DİHA/İSTANBUL