Açlık grevinin sonlanması ardından birçok cezaevinde kelepçeli muayene, röntgen çekimi ve kan alımının yapılmamaya çalışıldığını belirten İHD MYK Üyesi Nuray Çevirmen, insanlık dışı uygulamalara son verilmesi gerektiğini söyledi.
Cezaevlerinde açlık grevleri sonrasında tutsakların tedavi süreçlerinde birçok aksaklık ve hak ihlali yaşanmaya devam ediyor. İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyesi Nuray Çevirmen, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesi’nde bulunan cezaevlerinde yaşanan ihlallere dikkat çekti. Açlık grevleri sonrasında önemli bir sürecin başladığını anımsatan Çevirmen, özellikle tutsakların yeniden sağlığına kavuşabilmesi için yapılacak doğru tıbbi müdahalenin çok önemli olduğunu, ancak uygulamada ise farklı bir durumla karşılaştıklarını söyledi. Çevirmen, tutsakların ilk olarak hastaneye sevk edilmesini beklediklerini, ancak gelinen süreçte çok az sayıda tutsağın hastanelere sevklerinin yapıldığını kaydetti.
Tedavileri hastanede yapılmalı
Sevk edilmelerinde sadece kan alma, idrar alma ve serum verme işlemi sonrasında yeniden cezaevlerine gönderildiğini hatırlatan Çevirmen, “Ama uzun süreli açlık grevinde olan mahpuslarda çok fazla sorun meydana geliyor. Bağırsak sorunları, görme kaybı, aşırı kilo kaybı, bazı kanamalar meydana gelmiş durumda. Bunlar sadece hastanede bir gün kalıp, tetkiklerin yapılmasıyla çözülecek durumlar değil. Uzun süre sonra açığa çıkacak farklı komplikasyonlara neden olma ihtimali yüksek” dedi.
Kelepçeyle röntgen çekiliyor
Açlık grevi sona ermesinden sonra Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı tarafından herhangi bir hazırlığın yapılmadığının görüldüğünü kaydeden Çevirmen, ”TTB’nin algoritmasını birçok hastane ve cezaevi doktoru bilmiyor. O yüzden bazı cezaevlerinde direk yüksek kalorili besinlerle başlanmış. Kelepçeli muayene, kelepçeli kan alma, kelepçeli röntgen çekme gibi uygulamalar devam ediyor. Kelepçeli muayene dayatılmasından kaynaklı birçok tutuklu tedavi olmadan cezaevine dönmek durumunda kaldı. Hastanelerde açlık grevindeki mahpuslara yönelik ırkçı söylemler gelişti. Yeterli sağlık personelinin ilgilenmemesi, jandarmaların sevk sırasında kötü uygulamaları meydana geldi” şeklinde konuştu.
Uzun süredir açlık grevinde olan tutukluların hastanede tedavi edilmemelerinin çok önemli olduğunu vurgulayan Çevirmen, şöyle devam etti: “Direk oral beslenmeden önce gerekli olan takviyeler yapılmadığında sonrasında sorun ve sıkıntılar oluşuyor. Buna mutlaka dikkat edilmeli. SES, İHD ve TTB olarak gerekli görüşmeleri yapıyoruz. Aksaklıkların giderilmesiyle ilgili önerilere açık ancak hazırlık olmadığı çok açık. Bu yüzden birçok sorun yaşanıyor.”
İnsanlık onuruna aykırı
Tedavi sürecinin aksamasının ve farklı uygulamaların olmasının bir diğer nedenin de üçlü protokolden kaynaklandığını dile getiren Çevirmen, şunları söyledi: “Cezaevi kapısından çıkana kadar Adalet Bakanlığı bünyesinde, çıktıktan hastaneye gidene kadar İçişleri Bakanlığı bünyesinde (jandarma, kolluk), hastane de Sağlık Bakanlığı bünyesinde bu üçü koordineli olarak çalışmadığından birinde sıkıntı yaşandı mı diğerlerinde de yaşanıyor. Bu üçlü protokol çok sorun ve sıkıntıyı gidermiyor. Özellikle hastaneye sevk ve hastanelerde sıkıntılar yaşanıyor. Kelepçeli muayeneden vazgeçilmeli. İnsanlık onuruna aykırı bu uygulamaya son verilmeli. Sonraki süreçlerde sağlıklı yaşama süreçleri sağlanmalı.”
Çevirmen, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgesi’ndeki cezaevlerinin son durumlarına dair ellerine gelen bilgileri paylaştı. Cezaevlerindeki son durumlar şöyle:
AFYON OMAR CEZAEVİ
Tutsakların kan ve idrar örnekleri alınmış, ancak doktor muayenesi yapılmamış. Tam olarak tedavi süreci bitmesine kadar kullanılacak B1 vitamini açlık grevi sonrasında verilmezken, diyetten bağımsız yemekler veriliyor.
AFYON E TİPİ
Açlık grevindeki bir kişi hastaneye kaldırılmış. Kan, idrar örnekleri alınmasına rağmen doktor muayenesi yapılmadan cezaevine geri götürüldü.
AMASYA E TİPİ
Açlık grevindeki üç tutsak hastaneye kaldırıldı, ancak kelepçeli serum verilmek istenmesi üzerine tedaviyi kabul etmeyen tutsaklar, cezaevine geri götürüldü. Fethi Yaşa hem yüzde 10 kilo kaybından hem de yaşından kaynaklı durumu kritik aşamada. Tutsaklara diyet yemeği verilmiyor.
BOLU F TİPİ
İlk gün toplum sağlığı merkezi tarafından tetkik için numuneler alındıktan sonra sağlık kontrolü yapıldı. Sonrasında hekimlerin onayıyla üç kişi hastaneye sevk edilirken, iki kişi tedavi ardından taburcu edildi. Geri kalan tutsaklar da peyderpey hastaneye sevk edildi. Cezaevinde TTB’nin verdiği algoritma uygulanıyor.
Çankırı ve Eskişehir cezaevlerinde herhangi bir sorun yaşanmadı.
KARABÜK T TİPİ
Kelepçeli muayene nedeniyle birçok tutsak hastaneye sevk edilmeyi kabul etmezken, hastaneye götürülen tutsaklara kelepçeli röntgen çekimi dayatıldı. Kelepçeli tedaviyi kabul etmeyen tutsaklar cezaevine geri gönderildi.
KIRIKKALE F TİPİ
Bazılarının sevkleri yapıldı. Açlık grevinde ilk grupta olan tutsaklarda baş ağrısı, göz yanmaları, bağırsak ve safrada bazı sorunlar meydana gelmişti. Tedaviler ardından cezaevlerine geri götürüldüler.
KAYSERİ KADIN CEZAEVİ
Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Cezaevi’nde de birçok cezaevinde olduğu gibi sorunlar devam ediyor. Açlık grevinde ilk grupta olan tutsakların durumlarının kötü olmasına rağmen hastaneye sevkleri ve tedavileri yapılmıyor. Uzun süre açlık grevinde kalan Berivan Bitmen, yedikleri kusarken, yürümekte zorlanıyor. Tutsakların cezaevi idaresine tedavi için yaptığı başvurular yanıtsız kaldı.
TOKAT
Tutsakların revirde rutin kontrolleri yapıldı, ancak hastane sevkleri olmadı.
YOZGAT
Rutin tetkikler sonrasında gıda takviyelerine başlanmış durumda. Son gelen bilgilerde sorun olmadığı belirtildi. n ANKARA