Berlin’de Rönesans kalesi olarak bilinen ve 16. yüzyılda yapılmış olan “Spandauer Zitadelle“ kalesi, bugünlerde dünyanın birçok yerinde cezaevlerinde bulunan tutukluların resimlerine ev sahipliği yapıyor. Sergide, Kürt tutsakların da resimleri var. Sergide, Kürt tutsakların yanısıra ABD, El Salvador, Avustralya ve Almanya’da cezaevlerinde bulunan tutukluların resimleri özel köşelerde sergileniyor.
“Cezaevinden Resimler“ adlı sergi, Spandauer Zitadelle ile Art and Prison (Sanat ve Cezaevi) derneği tarafından düzenleniyor. Sergide yer alan 300 resim, 40 ülkenin cezaevlerinde bulunan tutuklulara ait. Berlin merkezli çalışan “Art and Prison derneğinin 2009 yılında düzenlenen “Tutukluların bakışı ile“ ve 2011 yılında düzenlenen “Işık ve karanlık üzerine“ konulu yarışmalara gönderilen resimlerin çoğunlukta yer aldığı sergi, “Bastion Kronprinz“ salonunda. Parmaklıklar ardında yaşayanların kendi dünyalarını “aydınlatmalarını“ sağlamak amacıyla böyle bir etkinliği geliştirdiklerine dikkat çeken organizatörler insanları cezalandıran ceza mantığını sorguluyorlar.
Sergiye ilgi büyük
15 Nisana kadar devam edecek olan ve başta ressam, sanatçı, müzisyen, öğrenci, siyasetçi ve gazetecilerin ilgi gösterdiği sergiyi savcı, hakim ve avukatlar da ziyaret ediyor. Sergiye ilgi oldukça büyük.
Biz de bir grup arkadaş ile sergiyi dolaşmak istediğimizi organizatörlere bildirince, zaman buldukça gruplara eşlik eden ve organizaden sorumlu Peter Echtermeyer bize zaman ayıracağını bildirildi. Peter Echtermeyer, aynı zamanda Katolik kilisesiyle birlikte çalışan “Art and Prison” derneğinin de başkanı. Cezaevleri ile ilgili çalışmalarını 1989’dan beri sürdürüyor. Bu süre zarfında tüm kıtalarda birçok cezaevini ziyaret ettiğini anlatıyor.
‘Kürt tutsakların resimleri ayrı bir renk’
Echtermeyer, “cezaevlerinin toplumun aynasını olduğunu ve her toplumun ayrı bir cezalandırma mantığı taşıdığını“ belirtiyor. Echtermeyer cezaevlerinde bulunan insanlara yönelik geliştirilen bu teşvik çalışmasında ayrım yapmadan herkese açık tuttuklarını anlatıyor. “Sergimiz enternasyonaldir. Dolayısıyla her cezaevinden farklı bir kültür yansıyor“ diye ekliyor. Echtermeyer, Türkiye’de Kürt siyasi tutsakların sayısının farkında olduğunu ve dolayısıyla onlar tarafından gönderilen resimlerin sergiye ayrı bir renk kattığını belirtiyor.
‘Her tablo bir hikaye’
“Işık ve karanlık üzerine“ konulu yarışmada dokuzuncu olan ve İzmir-Buca Cezaevi’nde bulunan Deniz A.‘nın “Güvercin“ adlı tablosu da yer alıyor. Ayrıca “Civaka Azad e.V.“ derneğinin desteği ile galeriye ulaştırılan tablolar arasında Kırıkkale F Tipi Cezaevi’nde bulunan müebbet cezası almış PKK’li tutsaklar Hayrettin Engin, A. Latif Karaaslanlı, Turan Demir, Giyasettin Aydın, Süleyman Gültekin, Hasari Yumşak, Medet Sever, Nimettullah Tunç ve Sadık Hesen’in tabloları da bulunuyor. Sergide, Kırıkkale F Tipi Cezaevi’nden gönderilen resimlere özel bir yer ayrılması dikkat çekiyor. Bu tablolarda çoğunlukla ışık, güneş ve kadının resmedilmesi, Echtermeyer’ın ve diğer organizatörlerin dikkatini çekmiş. Echtermeyer’e, Kürtlerde güneşin kutsal olduğunu, ışığın da bundan kaynaklı önemli olduğunu dolayısıyla tablolara da yansıtıldığını anlatıyoruz. Her tabloda ayrı bir hikayenin gizli olduğunu belirten Echtermeyer ise, “Bir hikaye binlerce hikayeye tanıktır. Kürt tutsaklar keşke tabloları ile birlikte resmetmek istediklerinin kısa bir hikayesini de bizlere gönderselerdi“ diyerek merakını gizlemiyor.
Sergi 15 Nisan’a kadar açık
Galerinin tanıtım broşüründe yer alan, “Cezaevinden Resimler sergisi, kalıcı olma suretiyle topluma bir ayna tutmaktadır. Cezaevleri her zaman ‘toplumun aynası’ konumundadır. Fakat aynaya bakarak kendisiyle kim yüzleşmek ister ki?“ belirlemesiyle, cezaevlerindeki duruma dikkat çekilmek isteniyor. Tutukluların sanat çalışmasını teşvik etmek için Art and Prison derneği tarafından geliştirilen bu projeyi tanınmış şahsiyetlerden Almanya Kızılhaç’ın Başkan Yardımcısı Donata Schenck zu Schweinsberg, ressam Michael Triegel, müzisyen Peter Bruns ve sinema oyuncusu Michael Mendl tarafından da destek veriliyor.
Sergi, 15 Nisan’a kadar Pazartesi’ler hariç her gün saat 10:00-17:00 saatleri arasında ziyaret edilebilir. Galerinin adresi ise; Spandauer Zitadelle, Ausstellungssäle Bastion Kronprinz, Am Julisturm 64, 13599 Berlin.
DEVRİŞ ÇİMEN/BERLİN