Ukrayna Devlet Başkanı Victor Yanukoviç, Avrupalı bakanların aracılığıyla muhalefetle yürüttükleri müzakerelerin ardından dün yaptığı açıklamada, anlaşmaya varıldığını duyurdu. Devlet Başkanlığı’nın resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamasında Yanukoviç, anlaşma gereğince ülkede erken seçime gidileceğini ve devlet başkanlığı yetkilerini kısıtlayan 2004 Anayasası’na geri dönüleceğini duyurdu. Yanukoviç, çatışmalar sırasında her iki tarafın da büyük kayıplar verdiğine işaret ederek, ulusal uzlaşı hükümeti kurulması için sürecin başlatılması çağrısında bulundu.
Seçim ve reform sözü
Varılan uzlaşmaya göre, 2004 Anayasası 48 saat içinde yeniden geçerlilik kazanacak ve 10 gün içinde bir milli birlik hükümeti kurulacak. Devlet başkanı, hükümet ve parlamentonun yetkilerini dengeleyen bir anayasa reformu için hemen çalışma başlatılacak ve Eylül’e kadar tamamlanacak. Yeni anayasanın kabulünden sonra en geç Aralık ayına kadar devlet başkanı seçimi yapılacak. Anayasal reforma ek olarak seçim kanunu değiştirilecek ve Merkezi Seçim Komisyonu, tüm tarafların eşit bir biçimde temsil edileceği şekilde yeniden oluşturulacak. Anlaşma, gösterilerdeki can kaybı ve yaralanmalara ilişkin soruşturma açılmasını da içeriyor.
Eylemcilerden de destek
Bağımsızlık Meydanı’ndaki göstericilerin temsilcileri de anlaşmayı desteklediklerini duyurdu. Ancak İçişleri Bakanı ve Başsavcının uzlaşı hükümetinde görev almamasını da istediler.
ABD, AB ve Rusya müdahil oldu
Tarafların anlaşmaya varmasında ABD ile AB’nin baskısı da etkili oldu. Zira müzakelere ABD, AB ve Rusya da müdahil oldu. AB’den müzakerelere Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius ve Polonya Dışişleri Bakanı Radoslav Sikorski doğrudan katıldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise arabuluculuk yapması için insan hakları savunucusu Vladimir Lukim ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Grigoriy Karasin’i Kiev’e gönderdi. ABD ise görüşmelere telefonla dahil oldu.
AB’nin yol haritası kabul edildi
AB’nin müzakereler sırasında sunduğu yol haritasında, muhalefetin katılımıyla bir geçiş hükümetinin kurulması, anayasa reformu ve yıl içinde seçimlere gidilmesi önerileri yer alıyordu. ABD bu seçeneği desteklerken, Ukrayna’yı kaybetmek istemeyen Rusya’nın itirazları ise sonuçsuz kaldı.
AB yerine Rusya’yı tercih ettiği için büyük tepki çeken Yanukoviç, üzerindeki siyasi baskıyı rahatlatmak için adım atmak zorunda kaldı. Zira ABD ile AB, kanlı olaylardan sorumlu gördükleri Ukrayna hükümetine karşı seyahat yasağı ile hesapların doldurulmasını da içeren yaptırım kararı aldı. Bu hamle ile elini güçlendiren AB bir taraftan da Kiev’de sıkı bir diplomasi yürüterek, hükümet ile muhalefeti kendi isteği yönünde uzlaştırdı.
77 kişinin canına mal oldu
Protestolar ilk olarak Kasım ayında Devlet Başkanı Yanukoviç’in AB ile yapılacak bir ticaret anlaşmasından Rusya’yla ilişkiler lehine vazgeçmesiyle patlak vermişti. Rusya ve Batı arasındaki güç savaşının da etkisiyle ülkede artan kutuplaşma kanlı gösterilere yol açtı. Ukrayna’da resmi verilere göre, Salı gününden bu yana yaşanan çatışmalarda 77 kişi öldü, 577 kişi yaralandı. Fakat muhalifler ölü ve yaralı sayısının muhtemelen çok daha yüksek olduğunu söylüyor.
Uzlaşma sokağa yansıdı
Taraflar arasında uzlaşma sağlanması sokağa da yansıdı. Gösterilerin merkezi olan Kiev’deki Bağımsızlık Meydanı’nda dün sakin bir hava vardı. Tedbiri elden bırakmayan göstericilerin meydanda barikat kurdukları görüldü. Sabah saatlerinde de polis, eylemcilerin ateş açtığını öne sürdü ama meydanda olağandışı bir hareketlilik yaşanmadı.
Rehin alınan polisler serbest
Ayrıca protestocular rehin aldıkları polisleri de serbest bıraktı. İçişleri Bakanlığı, serbest bırakılanların sağlık durumlarının iyi olduğunu vurgularken, serbest bırakılan polislerin sayısı hakkında bilgi vermedi. Daha önce 67 polisin rehin alındığı açıklanmıştı.
KİEV