Irak Başbakanı Nuri El Maliki ile Federal Kürdistan Yönetimi arasında Kerkük, Diyala ve Selahaddin eyaletlerinin de içinde yer aldığı tartışmalı bölgelerin kontrolü nedeniyle tırmanan gerginlik, Maliki’nin talimatıyla kurulan Dicle Operasyon Gücü’nün Kürt bölgesine konuşlanması ve Kerkük’e ilerlemesiyle tırmanmış ve iki ordu savaş pozisyonu almıştı. Gerginliğin çatışmaya dönüşmemesi için Irak Meclis Başkanı Usame en-Nuceyfi devreye girmiş, iki tarafın Bağdat’ta görüşmesini sağlamıştı. Bağdat’ta ABD’nin gözetiminde yapılan görüşmeleri; Hewlêr tarafından Peşmerge Bakanlığı Genel Sekreteri Cebbar Yaver, askeri yetkili Ferik Şervan Abdurrahman; Bağdat tarafından ise ordu yetkilileri Ali Gaydan ve Abid Gambal ile Maliki’nin temsilcisi Faruk Araji yürütüyordu. 3 gün süren toplantılarda tarafların üzerinde anlaştığı 14 maddelik metin, Irak Başbakanı Nuri El Maliki’ye gönderildi. Ancak Maliki, Dicle Operasyon Gücü’nün lağvedilmesi ve askeri gücün geri çekilmesini de içeren metni ret etti ve tartışmalı bölgelere yeniden askeri güç gönderdi. Bunun üzerine Kürt heyeti de Hewlêr’e döndü.
Anlaşma metninde ne vardı?
Başbakan Maliki’nin reddettiği anlaşma metninde şu maddelerin yer aldığı bildirildi;
- İhtilaflı bölgelerdeki güçlerinin çekilmesi için acilen plan yapılacak.
- Dicle Operasyonları Gücü’nün kurulması ve Kerkük’ün kontrolünün polis güçlerinden alınması gözden geçirilecek.
- İhtilaflı bölgelerdeki ortak çalışma komitelerinin durumu aynı kalacak ancak ortak çalışma mekanizması hızlandırılacak.
- Yüksek Komite’nin toplantıları ayda bir kez yapılacak.
- Bu anlaşmaya taraf olanlar, ortak çalışma komitesinin kararlarını ve cezai sorumluluklarını kabullenmiş olacak.
- Komite’ye yanlış bilgi verenler karışıklık çıkarmaktan sorumlu tutulacak.
- İhtilaflı bölgelerdeki her türlü sorun, acilen Yüksek Komite’ye iletilecek.
- Heyetler arasında anlaşmaya son şeklini vermek için bir dizi toplantı daha yapılacak.
- Kürdistan Bölgesel Yönetimi Peşmerge Bakanı ile İçişleri Bakanı da görüşmeler için Bağdat’a gidecek.
- Görüşmede ABD’nin gözetiminde 2009’da imzalanan anlaşma gözden geçirilecek.
Barzani partileri acilen topladı
Maliki’nin tavrı üzerine Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani de durum değerlendirmesi yapmak için siyasi partilerin temsilcilerini acilen topladı. Hewlêr’de yapılan toplantıya; Kürdistan Demokrat Partisi(PDK), Kürdistan Yurtseverler Birliği(YNK), Goran Hareketi, Kürdistan Ezilenler Partisi(Zehmetkêşan) ile Demokratik Türkmen Hareketi ve Süryani, Keldani, Asuri temsilcileri çağrıldı ancak Kürdistan Demokratik Çözüm Partisi (PÇDK) davet edilmedi.
Birlik çağrısı yapıldı
Toplantı sonrası yayınlanan yazılı açıklamada, Maliki’nin askeri güçte ısrar ettiğine dikkat çekildi. Bu durumun sadece Kürdistan için tehdit oluşturmadığı belirtilerek, „Bunun Irak’ın toprak bütünlüğünü tehlikeye koyduğu bilinmelidir“ denildi. Açıklamada, bu duruma karşı tüm siyasi hareketlerin ortak hareket etmesi istendi. „Kürdistan’ın iç diyaloğunun geliştirilmesi ile reformlara hız vererek iç egemenliğin güçlendirilmesi gereki“ denildi. Kürdistan halkına „her duruman hazır olun“ mesajı verilirken, peşmergeye de selam gönderilmesi dikkat çekti.
Talabani: Maliki değiştirilsin
Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani de Şii ittifaktan Başbakan Nuri El Maliki’nin değiştirilmesini veya başbakanın davranışlarını değiştirmesi için baskı yapılmasını istedi. El Erebiye televizyonuna konuşan Talabani, Dicle Operasyon Gücü’nün oluşturulmasının Irak’ta olağanüstü hal ilan edilmesi anlamına geldiğini ve bunun da Maliki’nin yetkilerini aşması demek olduğunu dile getirdi. Talabani, „Böyle bir ordunun kurulması Maliki’nin yetkisinde değil. Böylesi bir ordunun kurulması için Cumhurbaşkanı’nın onayına gerek var ve ancak ben böyle bir gücün kurulmasına onay vermiş değilim. Maliki’nin silahlı kuvvetler komutanı sıfatıyla orduyu yalnızca polisin görevi olan işlere sokmaya yetkisi yoktur“ dedi. Talabani açıklamasında, „Benim görüşüm, şu an iktidardaki Şii ulusal ittifaktan, başbakanı değiştirmesini veya başbakana baskı yaparak davranışlarını değiştirmeye zorlamasını istemektir’’ diye konuştu.
Mesele tartışmalı bölgeler
2005 yılında yürürlüğe giren Irak Anayasası’nın 140. maddesi, tartışmalı bölgeler olarak adlandırılan Kerkük, Diyala ve Selahaddin’de nüfus sayımı ve referandum yapılmasını öngörüyor. Ancak bu sürekli ertelendi. Buraların güvenliği de yerel polis güçlerine bırakıldı. Buna rağmen Maliki ısrarla Dicle Operasyon Gücü’nü bu bölgelere konuşlandırmak istiyor. Barzani yönetimi de „buna asla izin vermeyecekleri“ni belirtiyor ve peşmergeyi bu bölgeleri korumak üzere konumlandırıyor.
HABER MERKEZİ