Vêjnayîşê Hazîrana 2015î seba kurdan, tirkan û heme şaranê Tirkîya zaf muhîm o. Weçînayîşê Hewtê Hezîrane, weçînayîşêko rêzin nîyo. No weçînayîş; bi desan serran, qederê şaranê Tirkîya tayîn keno. No wêjnayîş beyntarê di ferasetan de beno. Yew het ra partîyê sîstemî (AKP, CHP, MHP) dekewenî weçînayîş. Yewna het ra partîya HDP dekewena vêjnayîş. Partîyê sîstemî, Tirkîya de statoqoyî temsîl kenî. Nê partîyî cor de organize bîyî. Eleqeyê înan, şarî reyde çin o. Nê partîyê; kurdan, elewîyan, çerkezan, rûman, armenîyan, sûryanîyan hima zî se hemwelatî nêveynenî. Nê partîyan de; heq, edalet, seyyewbînaneyî, kulturê aşîtî û demokrasi çin o. Her kurd, tirko demokrat û heme mexdorê Tirkîya; ganî na vera politikaya înan organize bibî. Ameyoxê şaranê Tirkîya zî; aşîtî û demokrasi de yo. Hetan eyro şarê Tirkîya, bi politikaya nîjadpereste û faşizan îdare bîyî. Her çîyî ra ver, hima zî Tirkîya de, se de des yew bendê vêjnayîşê esto. Bendê vêjnayîşê mehsûlê zîhnîyetê faşîzanî yo. Hem AKP hem zî CHP û MHP nê bendê vêjnayîşî îstîfade kenê. Raşta ey, no bendê vêjnayîşî, semedo ke kurdî nêdekewî Meclîsê Tirkîya ameyo ronîyayîş. Tirkîya, hima zî bi qanûnanê generalanê 12 Êlule îdare bena. Partîyê sîstemî (pergalî) seba menfaet û îqtîdarê xo karanê. Heme kes behsê demokrasi keno. La Tirkîya de demokrasi qalan de maneno. Xora mîyanê Partîyanê sîstemî de, demokrasî çin o. Wexto ke nê partîyan mîyan de demokrasi çin bo; ko senê hewa şaranê Tirkîya de demokrasî înşa bikî.
Lîderê nê partîyan adeta xo se arîstoqratan û padîşahan veynenê. Yew sey AKP, CHP û MHP; xo rê û der û dorê xo rê xizmet kenê. Kam partî bîro îqtîdar, heme îmkananê dewlete seba îqtîdar û menfaetê xo karanê. Nê partîyê no zemêno antidemokratik ra miqat benî. No sîstem de, bêrayîrey, bêedaletey, cîyakerey; yew çîyêdo normal hesibêno. Xora hetan eyro, kerdeyanê înan ra rewşa înan bellî ya. Ampulê (estareyê) AKP hinê hêdî-hêdî hewna şono. CHP polê çep ra û MHP zî polê raştî ra politikaya nîjadpereste kenê. Nê wirdî partîyî qisir î. Hinê mûdeyê înan vêrto. Hinê tu (qet) yew hêvî nêdanê şaranê Tirkîya. Warê sîyasetî Tirkîya de yew venganey esta. Eke HDP goreyê realite û menfeetê şaranê tirkîya û cêr ra hetan cor, lîyaqat û kede esas bigêro û weş organize bibo, şîyna vera nê partîyan bibo alternatif. Pekî na ray (rey) çirê HDP? Çirê no vêjnayîş muhîm o? Semedo ke na polîtîka zorî bibedilîyo û realîteyê şaranê Tirkîya fam bibo, semedo ke Tirkîya de, aştî û demokrasi înşa bibo, HDP ganî mûtlaq hêwayêko bi hêz meclis de cayê xo bigêro. HDP; bi yew ferasetêko demokraîk awan bîya û heme şaran, mensûbanê sewbîna dînan û mezheban, kedkaran, karmendan, bêkaran, dewijan û heme mexduranê Tirkîya xo rê se dabano tebîî (xozayî) veynena. Aye ra HDP şîyna (eşkena) heme cayanê Tirkîya de û teberê Tirkîya de rêxistin bibo. HDP wazena ke; kedkaran, karmendan, bêkaran xizanan, şaranê cîya-cîyayan, dînan û mezhebanê cîya-cîyayan, koçberan, mûhacîran, cinîyan, dewijan, teqawitan, nusxanan, esnafan, dewijan û heme mexdûran mîyan de organize bibo. Û înan reyd pîya têkoşîna demokrasi azadî û aşîtî bido. Na ra vernîya HDP akerde ya. Semedo ke Tirkîya de; mîyanê ziwanan, etnîtesîteyan, dînan, mezheban, cinsan û rengan de cîyakerey çin bo, Semedo ke, heme kes bi nasnameyê xo, bi ziwan û kulturê xo biciwîyo, hewceyo ke na ray yew şans bidîyo HDP. Çunku (çunke) heme partîyê sîstemî (pergalî) ameyê ceribnayîş. Xelisîyayêşê şaran, kedkaran, cinîyan, mensûbanê sewbîna dînan û mezheban, ancax bi hêzbîyayîşê partîya HDP beno. No proses de alternatîfê partîyanê sîstemî, HDP ya. Semedo ke Tirkîya de, seyyewbînaneyî, azadî aşîtî û demokrasi înşa biko; HDP wazena ke, heme mexdûran û demokratanê Tirkîya reyde yew tifaqe virazo.
Polîtîkaya înkar û îmhayî çare nîya
Polîtîkaya înkar û îmhayî ra 1984 ra hetan 2011’ê yew şer (ceng) bi. Bi hezaran roşnvîr û welatperwer; bi destanê kerdoxanê nedîyaran ameyî qetlkerdiş. No ceng de, 4000 hezar dewê kurdan ameyî veşnayîş. 3-4 mîlyon kurdî mecbûr bîyî ke, dew û bajaranê xo ra koç bikî (bikerî). Zafî înan nefê rojawanê Tirkîya bîyî. Semedo ke Tirkîya de heq edalet çin o, semedo ke politikaya nîjadperetey dewam kana, hima zî hesabê nê kerdeyan nêdîyayo. 28’ê Kanûna 2011’î de dewa Roboskî de 34 sîvîlî, bi teyaranê Fantoman qir kerdî. Sey heme qirkerdişan, kerdoxanê nê qetlîamî rê zî doze nêameya akerdiş. Nê 12 serran mîyan de Ûgûr Kaymaz û Berkîn Elwan tede 241 gedeyê ameyê qetilkerdiş. Nê cînayetî, yan bê ceza mendî, yan zî sey dewaya Ûgûr Kaymazî cezayêko komik ameyo dayîş. Tirkîya hetê qetilkerdiş û şîddetê cinîyan ra Cîhanî de cayo yewin de ca gêna. Nê 12 serran mîyan de (demê AKP de) 5 hezar 324 cinîyî bi guleyan, kardîyan û zopeyan ameyî qetlkerdiş. Sûrîye de AKP destek dayo çeteyanê DAIŞû El Nûsrayî. Nê çeteyan Sûrîye û Başûr adeta kerdî gola gonî. CHP zî Esadî reydî dana-gêna, têkilîyan organize kena. Şarê ne mecbûrê Çeteyanê DAIŞ î, ne zî mecburê Esad î. Nê wirdî terafî zî dişmenê kurdan û şaran î. Hima zî bi hezaran, mehkûmî sîyasîyî bîlasebeb ha zereyê zîndanan de, çormîş benî. Sankî nê bes nîyî, hima zî heme cayanê welatî de, çalakkerê aktîvîteyanê demokratîkan yenî tewiştiş. Yew het ra bi des maddeyan çerçeyê muzakereyan rayaumûmîye rê deklere beno. la yewna het ra Meclîs de Qanûnê Asayîşê Zerrî (Zerreyi) danê raydayîş. Yew het ra muzakere, yewna het ra Qanûnê Asayîşê vetiş, ma rê bêmana yeno. No feraseto despotîk, zîhnîyeto nêweşin ra yeno. Esil ganî no zîhnîyet bibedilîyo. Welhasil na politikaya înkar û îmhayî îflas kerda. Na politikaya înkar û îmhayî ra hem ekonomîy û hem zî sîyasetî Tirkîya adeta felç bîyo. Hinê şarê Tirkîya na politikaya şîdetî û înkarî nêwazenê. Peynî de yew diyalog dest pêkerdo. Raşta ey zî no diyalog zaf erey zî kewto.
Prosesê Çareserî
Heyetê Îmralî ra Serekwekîlê Koma HDP Pervîn Bûldan û Îdrîs Baluken û parlementerê HDP yê Stenbolî Sirri Sureyya Onderî; ardimkerdoxê Serekwezîrî Yalçin Akdogan, Wezîrê Karê Zerrî (zerreyi) Efkan Alayî reyde, semedo ke muzakere dest pêbiko û vengê çekan bibirîyo, yew beyanat da çapemenî. Seba dest pêkerdişê muzakereyan na ye gamêka tarîxî ya. La netîceya nê muzakeran muhîm a. Ma hine wazenê ke Tirkîya de yew ripelo newe biabo. Des maddeyan ser o muzakeyî benê, eke yew mûtabaqat virazîyo, vengê çekan, hinê temamen birêno. Semedo ke Tirkîya de demokrasi aşîtî înşa bibo, semedo ke politikaya şîdet û înkarî bind ra hewanîyo, semedo ke heme meseleyê Tirkîya bi diyalog û muzakereyan çareser bibî, semedo ke kurdî tede heme şarî û mensûbê hema dînan û mezheban xo bi azad îfade bikî, vêjnayîşê hewtê hezîrane yew firset o. Roşnvîr, demokrat û nuştoxo namdar Yaşar Kemalî cuyê xo vênî kerd. Yaşar Kemalî, bi eseranê xo kulturê şaranê Tirkîya rê yew xizmetêko pîl kerdo. Semedo ke Tirkîya de demokrasî û aşîtî awan bibo, yew kedeyêka erjaya daya. Ma keyê ey û rayaumûmîya demokratîke û heme kurdan rê sereweşîyê wazenê. Ruhê ey wa şad bo.