Bêtehamulîya Meclîsê Tirkîye ya vera kurdan ramena. Verîya ke pêşnûmeyê destnêdayişê Parlamenteranê HDP wedarîyê, parlamenteranê AKP êrişê parlamenteranê HDP kerd. Roniştişê komîsyonê wedarnayişê destnêdayişan de zî parlamentêrê AKP û HDP vejyay vernîya pê.
Parlamenterê HDP Meclîsê Tirkîye de roja Raştê êrişê parlamenteranê AKP amey. Verîya ke destnêdayişê parlamenteran wedarîyo, destdergîyê parlamenteran kerdî. Nê kerdişê faşîzan ke raya pêroyîn serra 1994î ra silasnena, bêtehamulîya Meclîsî ya verra kurdan damusnena.
Sûcdarî kewtî panîkî
Parlamenterê HDP Ferhat Encu ke kursiyê meclîsî de qisey kerd û hayr ant qetlîam û sûcanê AKP yê Kurdistan ser raştê êrişê parlamenteranê AKP ame. Parlamenteranê AKP ke çormeyê kursî girotî verikîn bi vatenan êrişê Encu kerdî. Jew parlamenterê HDP zî vatişê “Terorîstî teber” qîrkerd.
Parlamenterê ke badê qiseyanê Encu kewtî panîkî waştî parlamenteranê HDP lînç bikerê. Netîceyê êrişanê çeteyanê AKP de Parlamenterê HDP Ferhat Encu, Ayhan Bîlgen, Çaglar Demîrel, Huda Kaya û Bûrcû Ozkan Çelîk bî dirbetin. Parrlamenterê CHP Mahmût Tanal’î êrişê AKPyijan bi Perîscope vila weçîna. Bi na nimûne jew sûc û êrişê nîjadperwer yê meclîsî kewt bin qeyitî.
Ka şima qetil nêkenê?
Parlamenterê HDP Ferhat Encu ke raştê êriş ame, ser hesabê xo yê Twîtter ra wina va: “Rîwalê ke mi sivîlê ke hetê quwetanê dewlet amey kişten vîrard, êrişê lînç kerdî. Vanê ke quwetê ‘tîvarî’ qetil nêkenê. Winî yo? Eke tayî rumetê şima estbîya, şima nay mi rê nêvanê. Ez jew însana ke 34 merdimê ci hetê quwetanê dewlet amey qetilkerdiş a. Ka şima qetil nêkenê? Şima parlamenterê AKP ke waştî mi lînç bikerê, yê ke şima ra tersenê, wa zey şima nêmerd bo. Nê dîmenan êrişê verra parlamenteranê DEP yê 2ê Adar 1994î ard vîrî.
Pêdiyayinê destnêdayişan
Pêdiyayinê wedarnayişê destnêdayişî zî bi êrişanê AKPyijan destpa kerdî. Parlamenterê HDP Meral Daniş Beştaş, Mîthat Sancar, Garo Paylan ra piya Îdrîs Balûken, Ferhat Encu, Ertûgrûl Kurkçu, Mahmût Togrûl tewrê pêdiyayinan bî. Parlamenteranê HDP waştî ke rojnamegerî pêdiyayinan taqîp bikerê û herzewbîn waştena saloneke hera kerdî. Ser nay AKPyijan heqaret û êrişê HDPyijan kerdî. Netîce de mavêna wekîlan de pirodayişî vejîyayî. Rojnamegerî zî bi zorê polîsan erziyayî teber.
HDP pêşnîyaz kerd ke xeynê destnêdayişê kursî pêrokîn heqê destnêdayişî wedarîyo. Serokê CHP Kiliçdaroglû û yê MHP Bahçelî verîya coy aşkere kerdî ke ê paşt danê pêşniyazê AKP. Heta nika 600 dosyeyê destnêdayişî resyay meclîsî. Nê dosyayen ra 46ê ci yê AKP, 179’ê ci yê CHP, 354ê ci yê HDP, 17ê ci yê MHP û 5ê ci yê Parlamenteranê Xoser ê.
1994î de sebi?
2ê Adar 1994î de merasîmê sondwendişî de Leyla Zana rixmê protestoyan bi kurdî sond wend û meclîs kewt têtewr. Parlamenterê DEP bi sloganê “PKK teber” raştê sereştişî ameybî, Orhan Dogan û Hatîp Dîcle hetê polîsan Meclîs ra ameybî vetiş û tepêşiyaybî. 4ê Adar de zî polîsî kewtî meclîs û Parlamenterê bînî yê DEP bi zorî girotî bin çiman. Bado ke parlamenterî bi zorî girotiyayî bin çiman, heqê destnêdayişê parlamenteranê DEP bi îtifaqê partîyanê DYP, ANAP, RP, BBP wedarnîya. Derheqê DEP de zî qerarê girotiş ame dayen. Parlamenterê DEP ke 15 serrî ceza girotî, 10 serrî girotxane de mendî.
Vera serkewtişê HDP bêtehamulî
Bêtehamuliya AKP ya verra HDP badê weçînayişanê 7ê Hezîran hewna jêde bî pîl. Çike HDP weçînayişan de dêsê weçînayiş ravêrna û serkewtişeke gird girot. HDP bi serra 13.1 reyan 81 parlamenterî ruşna meclîsî. Erdogan o ke netîceyê weçînayişan qebûl nêkerd darbe viraşt û 1ê Mijdarî de weçînayişan dibare kerd. Rixmê pêrokîn kerdenanê faşîst û sereştişan HDP nê weçînayişan ra zî bi serkewtî vejya.
Tenya HDP muxalefetê AKP kerd
Partîya Demokratîk yê Şaran HDP meclîsî de performanseke rind damûsna û meydan nêda kerdenanê AKP. Vera konseptê herbî, vera waştena ardişê sîstemê serokîn yê AKP tenya HDP mûxalefet kerd û dûştê ci de vindîya. Pêrokîn partîyê rejîmî, (AKP, MHP,CHP) dûştê HDP îtifaq viraştî û bî jû. HDP ya ke pêrokîn proje û planê AKP û xeyalanê Erdogan’î xeripnay. Cok ra HDP nika hedefê nê partîyan de ya.
NAVENDÊ XEBERAN