- Şifreleme metodu simetrik ve asimetrik olarak temelde ikiye ayrılmaktadır. Simetrik şifreleme metodunda, şifreleyen ve şifreyi çözen anahtar aynıdır. İletişim kurmakta olan tarafların aynı anahtara sahip olması gerekmektedir. Asimetrik şifreleme metodunda ise gizli anahtar (private key) ve açık anahtar (public key) olmak üzere birbirini tamamlayan iki ayrı anahtar kullanılmaktadır.
- Veri şifreleme teknolojilerinde anahtarların korunması, periyodik olarak değiştirilmesi ve mümkünse daha uzun bit/byte içeren anahtarların kullanılması tercih edilmelidir. Kaba kuvvet olarak adlandırılan saldırı türünde şifreli mesaj referans alınıp tüm olasılıklar denenerek öncelikle anahtarlar çözülmeye çalışılmaktadır. Anahtarın çözülmesi durumunda diğer metinler de kolay bir şekilde açığa çıkarılabilmektedir.
Samet DEMİRBİLEK
Kriptografinin bir alt dalı olan veri şifreleme teknolojisi, bir mesajın sadece yetkili kişiler tarafından okunması amacıyla geliştirilmiştir. Şifreleme şeması; açık tekst (clear text) olarak da adlandırılan şifrelenen mesaj, şifreleme algoritması (cipher) ve bunların birleşiminden ortaya çıkan şifreli mesaj olarak özetlenebilir. Şifreleme şeması içerisinde yer alan algoritmaya göre sözde rastgele sayı dizisi kullanarak bir şifreleme anahtarı geliştirilmektedir. Bu anahtar yardımıyla veriler şifrelenmektedir.
Teorik olarak şifreleme anahtarı bilinmeden de açık tekstin elde edilmesi mümkündür. Fakat bunun için yeterince güçlü bir bilgisayar ve teknik bilgi gerekmektedir. Öte yandan yetkili kişiler kendilerinde şifreleme anahtarı olduğu için şifrelenmiş metni kolayca çözebilmektedir.
Şifreleme metodu simetrik ve asimetrik olarak temelde ikiye ayrılmaktadır. Simetrik şifreleme metodunda, şifreleyen ve şifreyi çözen anahtar aynıdır. İletişim kurmakta olan tarafların aynı anahtara sahip olması gerekmektedir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Ordusunun geliştirdiği Enigma Makinesi de simetrik şifreleme teknolojisi kullanıyordu. Bu makinede kullanılan şifreleme algoritması her gün değiştirilip savaş sahasına dağıtılıyordu. Makinenin içerisindeki kombinasyonları ve makinenin nasıl çalıştığını çözen müttefik kuvvetler, o güne ait algoritmayı ele geçirdiklerinde şifrelenmiş metne de ulaşmayı başarmış oldular.
Asimetrik şifreleme metodunda ise gizli anahtar (private key) ve açık anahtar (public key) olmak üzere birbirini tamamlayan iki ayrı anahtar kullanılmaktadır. Mesaj, kullanıcıların kendilerinde bulunan gizli anahtar ile şifrelenmekte, karşı taraf ise kendisinde bulunan açık anahtar ile şifreli metni çözebilmektedir. Asimetrik şifreleme metodu ilk olarak 1973 yılında gizli bir dokümanda tarif edilmiştir. Makale şeklinde daha sonrasında yayımlansa da Diffie ve Helman metodu asimetrik şifrelemenin ilk örneği olarak bilinir. Geliştirilen bu metotların kullanıldığı anahtarlar çözüldükçe daha fazla sayıda karakter içeren daha ileri şifreleme teknolojileri çıkmaya başladı. İlk olarak Amerikan Ordusu tarafından kullanılan dijital şifreleme anahtarı 40 bit (en düşük bilgisayar ölçü birimi) yani 5 byte (karakter) uzunluğundaydı. Şimdilerde en yaygın kullanılan RSA metodunda ise 4096 bit yani 512 byte kullanılmaktadır.
Şifreleme metodu basit 1 ise 2 ekle, 1 yerine 3 yaz veya harf a ise alfabede iki harf ileri git c olarak değiştir şeklinde düşünülmemelidir. Şifreleme metotlarının arkasında güçlü bir matematiksel hesaplama bulunmaktadır. Mesela bunu bir web sitesinden aldığım örnek üzerinden açıklayayım. Aşağıda ilk olarak 512 bit RSA gizli ve açık anahtarı ve sonrasında “Yeni Özgür Politika Gazetesi PolitikArt Eki” kelimelerinin bu metot ile şifrelenmiş haline yer verelim ki ne demek istediğim daha net anlaşılsın.
-----RSA AÇIK ANAHTAR BAŞLANGIÇ-----
MFwwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADSwAwSAJBAKvmC25Jot362pHjWUwwEjwukU1XmVOH
rce5gJUs50DJPqOSBBnKKfUE7a+Q94M/iVq5CNTCCa+QPA+pN9B75ysCAwEAAQ==
-----RSA AÇIK ANAHTAR BİTİŞ-----
-----RSA GİZLİ ANAHTAR BAŞLANGIÇ-----
MIIBOgIBAAJBAKvmC25Jot362pHjWUwwEjwukU1XmVOHrce5gJUs50DJPqOSBBnK
KfUE7a+Q94M/iVq5CNTCCa+QPA+pN9B75ysCAwEAAQJAXCCqt60XcMjlI5MpZL/O
xhpfHYh5UF9DL+unkkvClOFlmYjUmJmwqKhECRGkp3iFYjDp4KIOdLtFLHLQaKvx
QQIhANawwRc3pdKXy5U8mUACESNVnayIGTLyFyEDezQajccTAiEAzPlyCwwT46og
CO/SRU0ENOez+wBzqzjl3WOkMq5n6okCIDV2Tp85fFG0+z1umbsWyK3D5D/SpHPL
VXcjJssS0buBAiEAiUvEwfWTFPoNfy70j4ro+G8DNWu2DsiL3+EwSOpdnNECICgl
P2K0fHiW2o4UfwuOyF8ldOsbQPUGSKfrSB9us97x
-----RSA GİZLİ ANAHTAR BİTİŞ-----
Şifrelenmiş mesaj:
PGShhKASZ8rjdzsAPl874m22ObYmr8m2oKhP2hdQaGg2eCQabibl+icpyyZsplMUGT3J/gWhVkP9izMFa8lttQ==
Veri şifreleme teknolojilerinde anahtarların korunması, periyodik olarak değiştirilmesi ve mümkünse daha uzun bit/byte içeren anahtarların kullanılması tercih edilmelidir. Kaba kuvvet olarak adlandırılan saldırı türünde şifreli mesaj referans alınıp tüm olasılıklar denenerek öncelikle anahtarlar çözülmeye çalışılmaktadır. Anahtarın çözülmesi durumunda diğer metinler de kolay bir şekilde açığa çıkarılabilmektedir.
Open PGP (Pretty Good Privacy) olarak adlandırılan bir inisiyatif kullanıcılara ücretsiz bir şekilde şifreleme anahtarlarına sahip olma imkanı sunmaktadır. Bu siteden indirilecek şifreleme anahtarlarıyla, daha güvenli e-posta ve işletim sistemine sahip olma şansı bulunmaktadır. Girişim, uyumlu çalıştığı uygulamaların detaylarına web sitesinde yer vermekte, mutlaka bakın derim.
Şifreleme teknolojisi sürpriz olmamakla birlikte geçmişten bu yana çoğunlukla askeri ve hükümete ait gizli yazışmaları saklamak amacıyla kullanılmaktadır. Günümüzde devletlerin gözetiminden korunmak amacıyla sivil toplum kuruluşları ve basın kuruluşları tarafından da bu teknolojiler kullanılmaktadır. Ayrıca yapılan bir araştırmaya göre şirketlerin internet ağlarında dolaşan verilerin yüzde 71’ini ve veri tabanlarında sakladıkları verilerin de yüzde 53’ünü şifreledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca Windows işletim sistemine sahip bilgisayarlarda Bitlocker ve Mac OS işletim sistemine sahip bilgisayarlarda FileVault uygulaması kullanılarak veriler işletim sistemi düzeyinde şifrelenmektedir. Bu uygulamalar bilgisayarların çalınmasına durumunda verilerin karşı tarafın eline geçmesini önlemektedir.
Yapılan bir araştırmaya göre Türkiye nüfusunun yüzde 72’sini oluşturan 59,36 milyon kişi internet kullanıcısı ve bu kullanıcılar günde ortalama 7 saatini çeşitli amaçlar ile internet karşısında geçiriyor. İnternete bağlanırken girdiğimiz sitelerde yer http protokolünün şifreli versiyonu olan https veri gizliliğinin önem kazandığı bugünlerde bizim internet trafiğimizi şifrelemek ve kişisel bilgilerimize istemeyen kişiler tarafından yapılacak erişimleri engellemek amacıyla kullanılmaktadır. Bizler de internet sitelerine bağlanırken https protokolünü tercih etmeli ve bunun dışındaki sitelerde banka kartı, kimlik bilgileri vb. önemli bilgileri paylaşmamaya dikkat etmeliyiz.