Rayberanê Xoverdayîşê Dêrsimî ra Seyîd Riza û embazê ci 80 serrî verê 15ê Teşrîna peyêne de ameybî îdamkerdiş. Ez serrgêra 80. ya îdambîyayîşî de şexsê Seyîd Rizayî de heme şehîdê Dêrsimî û heme şorişgêrê ke têkoşînê azadîye de şehîd kewtî bi minet û hurmet yad kena. Ez zana ke dem bi dem vîrardişê şehîdan qîm nêkeno. Cok ra ez zerrîya xo de vana ‘ganî berpirsîyarîya her yadkerdişî bibo’. Her ke ma şehîdî yad kerdî, ganî ma tedbîrê reyna çîyêko winasî nêro cuyayîşî zî bivînî û xelq bikerî. Neke tena yadkerdiş beno ke dûştêk ra pey merdim de qebulkerdiş bivirazîyo.
Wexto ke ez fotografanê Terteleyê Dêrsimî ra ewnîyena, çimê mi fotografê domanê ke Kirmanşah de ser dayîke û pîyê xo de bermenî, gineno. Fotografî ra qîrayîşê feryad, dej, neçarî û bêkesî berz beno. Dejî û çîyê ke ameyî cuyayîş, çiqas yewbînan manenî. Sey ke tarîx xo seba kurdan sey saeta eyarkerde, dibare bikero.
Seyîd Riza ra ver lajê ci Huseyîn Reşik yeno îdamkerdiş û nê îdambîyayîşî bi Seyîd Rizayî danî temaşekerdiş. Mumkin nîyo ke merdim dejê temaşekerdişê îdambîyayîşê lajê xo tarîf bikero. Dejêko winasî Roboskê de ame cuyayîş. Vera bombeyê ke bi tonan reyde erzîyaybî ciwanan ser de, bira yan zî merdimê ê kesan xo vistbî bedenanê înan ser û waştbî înan bipawî. Labelê çi şênaybî xo bipawî û çi zî ê bedenanê şenikan bipawî. Pêropîya merdbî.
Fotografê ke Kirmanşah de ameyî dîyayîş zî do sey çîyê ke merdim biqehirnî vîrê ma de bimanî. Nê fotografî fotografê ke ma heta nika bi desan reyan cayanê cîya-cîyayanî yê Kurdistanî de qewimîyayî, na rey yewna mekan de ameyî cuyayîş î. Çîyo ke ma Kirmanşah de cuyayo, çîyo ke merdim vajo ‘takdîrê Homayî yo’ û derbaz bikero, nîyo. Nê vînîbîyayeyî tena netîceyê afeto tebîî de nêameyî cuyayîş, netîceyê polîtîkayê çinîkerdiş û çinîhesibanyîşî yî.
Ewro destûr nêdîyeno ke heqê esasî yê miqatekerdiş, pawitiş û starebîyayîşî seba şarêkî bêrî xebetnayîş. Mekanê ke şar xo tede sitare bikero zî hetê dagîrkeran ra yenî dîyarkerdiş. Cok ra nê cayî ya zaf qatin î, yan zî xirabe û sist î. Her hawayî wexto ke çîyê winasî qewimîyenî, netîceyê ci de mergî ra zêde sewbîna çi nêbeno. Goreyo ke çapemenîye de zî derbaz bî, nê awanîyî hetê şîrketê ke aydê dewleta tirkî yî ra ameyî viraştiş. Kam virazeno wa bivirazo, çîyê ke ameyî cuyayîş, nîşanê ma danî ke Kirmanşah de polîtîkayê qetilkar, dagîrker û sewbîna reyna ameyî cuyayîş.
Eke domanê şarêkî kendîr erzîyeno qirika înan û verê çimanê pîyanê xo de yenî îdamkerdiş, bedenê înan yê şenikî bi bombeyan yenî parçekerdiş û mekanê ke sey mezelî yî de manenî, o wext ganî ma bivînî ke nê heme goreyê polîtîkaya çinîkerdişî yenî kerdiş. Nê çend nimûneyî tena seba vatişê polîtîkayanê netewe dewletan bes î.
Eynî wextî de Serekkomarê Tirkî Recep Tayyîp Erdogan şarê ma qest keno û vano ‘terorîstî zaf domanan anî û şima zî bîyarê’ û no vatiş zî sewbîna het ra parçeyê eynî polîtîka yo. Dêmek kiştişê înan qîm nêkerdo ke vanî eke mumkin bo wa kurdî qet nêrî dinya. Vera nê vatişî de reaksîyonê ke yenî nawitiş, seba awankerdişê ameyoxêka raşte, wezîfe û berpirîyarîye ra dure yî. Mesele zaf yan zî tayê domanî nîyî. No raştîya xo de beno sebeb ke ma esasê problemî nêvînî.
Ez no het de eşkena vatişê Rayber Apoyî bîyara ziwan: “Şarêk nêşêno estena xo bi viraştişê domanan bidomno. Helbet ganî şar estena xo ya fîzîkî bidomno. Labelê heme çîyî ra muhîmêr o yo ke nê domanî çimê xo kamcîn dinya de akenî. Gelo ma na dinya amade kerda an nê? Kapîtalîzmî dinya kerda sey warê şerî û tena tebîet nê, heme çî yeno rijnayîş. No het de tewr zaf komelbîyayîş zirar vîneno. Tîya de komelbîyayîş tena nufûs nîyo. Ya esas o yo ke ganî ma heme erjanê xo yê madî û manevîyan bipawî. Kapîtalîzm cok ra seba şaran vatişê ‘kîtle’ bikar ano. Çimkî no sîstemo dagîrker şaran sey ‘kutle’ yo ke erd dagîr keno, weno û zêde beno vîneno. Cok ra çîyo esasî ‘ma senî cuyenî’ yo.”