Rusya ve Suriye, Xan Şeyxun kentini çetelerden alarak, Nisan sonunda başladıkları operasyonlarını üst bir aşamaya ulaştırmak istiyor. Son derece stratejik olan kentin alınmasıyla birlikte çete grupları arasında bağlantı kopartılmak isteniyor.
Rus hava kuvvetleri desteğinde Suriye rejim güçleri, Türk devletinin desteklediği Heyet Tahrir El Şam (HTŞ) çetelerinin işgali altında bulunan İdlib bölgesindeki stratejik Xan Şeyxun (Khan Shaykhun/Han Şeyhun) kentine ilerliyor.
Suriye ordusu son günlerde İdlib bölgesinde ilerleme kaydetti. Merkezi İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) göre rejim güçleri Perşembe günü 5 köyün daha denetimini ele geçirerek Xan Şeyxun iyice yaklaştı. Verilen bilgilere göre Suriye ordusu kente sadece 3 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
Verilen bilgilere göre Suriye rejim güçleri, önceki gün İdlib’in güneyindeki 5 köyde kontrolü sağladıktan sonra Xan Şeyxun’a ilerlemek için Tıl Teri bölgesine saldırıya geçti.
İdlib’in güneyine havadan ve karadan onlarca füze atıldığını belirten SOHR, rejim güçlerinin ele geçirdiği köylerin Kefereyn, Tıl Aas, Um Zeytun, Xirbe Murşid ve Mintar olduğunu açıkladı.
SOHR ayrıca Rus savaş uçaklarının da İdlib’in güney ve güneydoğusunda bulunan Xan Şeyxun, El The, Salihiye, El Temania, Xiwen, El Zerzur, El Hebla ve Um Celal bölgelerine toplam 39 saldırı gerçekleştirdiği bilgisini de verdi. Rejim ait savaş uçaklarının ise önceki gün Xan Şeyxun, Teri, Keferxecne ve Rekaya bölgelerine 40 hava saldırısı düzenlediği bilgisi de verildi.
Xan Şeyxun’un önemi
Xan Şeyxun, İdlib’den geçen ve rejimin kontrolündeki Şam’ı kuzeydeki Halep’e bağlayan temel otoyol üzerinde bulunuyor.
Gözlemevi’ne göre Suriye ordusu Xan Şeyxun’u kuşatarak otoyola ulaşmayı amaçlıyor.
Suriye’de yayın yapan El Beyan gazetesi de haberinde Xan Şeyxun’un ele geçirilmek üzere olduğuna vurgu yaparak kentin Suriye rejimine geçmesiyle çete grupları arasında büyük oranda bağın koparılacağını belirtti.
Çete gruplarının işgalinde
Halep, Hama ve Lazkiye ile komşu olan İdlib vilayetinin büyük bölümü Türk devletinin himayesinde olan El Kaide kökenli Heyet Tahrir El Şam (HTŞ), Hurras El Din, Doğu Türkistan İslam Partisi ve kısmen de diğer çete gruplarının işgali altında bulunuyor.
Bu çetelerin çoğunlukla Ankara ile doğrudan bağlantılı olduğu ve AKP-MHP rejimi tarafından desteklendiği defalarca ortaya çıktı. Rusya, İran ve Türkiye’nin garantör ülke pozisyonu olduğu Astana ve Soçi görüşmeleri de Türkiye’ye çetelerin saldırılarını önleme, onları belli bir alana çekme misyonu yüklemişti. Rusya özellikle bu hamle ile Türkiye’yi çetelerin sözcüsü durumuna getirmişti.
17 Eylül 2018’de Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Soçi’de görüşmüş, Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan çetelerin 10 Ekim 2018’e kadar İdlib’in çevresinde 15-20 kilometre derinlikte silahtan arındırılmış bölge konusunda rol alacağı sözünü vermişti. Ancak Türkiye, bu süre zarfında çeteler ve ağır silahları söz konusu alandan çıkartılması konusunda verdiği sözü yerine getirmemişti.
Bu durum iki yorumu da beraberinde getirmişti. Bunlardan ilki Erdoğan söz vermesine rağmen ABD ve batılı ülkelerin desteğini alarak çeteleri silahlandırmaya devam ettiği yönündeydi.
İkincisi ise HTŞ çetelerinin Türkiye’ye güvenmediği ve Erdoğan’ın Soçi’de verdiği sözün kendilerini bağlamadığı şeklindeki yorumdu.
Ancak hangi yorum söz konusu olursa olsun, Nisan sonları ve Mayıs başlarında başlayan Rusya-Suriye hava ve kara bombardımanlarının artarak sürüyor ve rejimin çeteler karşısındaki ilerlemesi devam ediyor. Bu durumun Türkiye’yi işgal ettiği Suriye topraklarında daha da zor durumda bırakacağı yorumları da yapılıyor.
Çatışmalar yoğunlaşıyor
Rejim ve Rusya bir yandan yoğun hava bombardımanı yaparken, bir yandan da çetelerle karadan çatışmalar yoğunluk kazanıyor. Çatışmalarda her iki tarafta da çok sayıda kişinin öldüğü belirtiliyor.
Çarşamba gecesinden Perşembe sabahına kadar bölgede şiddetli çatışmalar yaşandı. Gözlemevi’ne göre bu sürede 11 çete mensubu ile 5 rejim yanlısı savaşçı öldü.
Gözlemevi tarafından verilen bilançoya göre Nisan ayı sonundan bu yana bin 300’e yakın çete mensubu ile bin 140’ı aşkın rejimi askeri öldü. Bombardımanlarda ise 820’yi aşkın sivilin de yaşamını yitirdiği belirtildi.
Uçak düşürüldü, pilot esir
Bu arada İdlib vilayeti sınırları içerisinde Suriye ordusuna ait bir savaş uçağının çeteler tarafından düşürüldüğü ve uçak pilotunun da esir aldığı bildirildi.
Uçağın düşürülğü yer ise stratejik öneme sahip Xan Şeyxun. SOHR’a göre Suriye ordusuna ait Rus üretimi Sukhoi tipi savaş uçağı Xan Şeyxun üzerinde uçarken çeteler tarafından düşürüldü, pilot ise esir alındı. Böylece Nisan sonunda İdlib ve Hama’nın kırsalında başlayan Rusya ve Suriye’nin ortak operasyonunda çeteler ilk kez bir uçağı vurmuş oldu.
Çeteler sosyal medyada düşen uçağın parçalarını paylaşırken, Suriye devlet televizyonu da çetelerin Suriye ordusuna ait bir uçağın düşürüldüğünü doğruladı.
Suriye devlet televizyonuna demeç veren askeri bir kaynak, “El Tamaniya bölgesindeki Nusra teröristlerinin (HTŞ) karargahlarını yok etmekle görevlendirilmiş olan savaş uçaklarımızdan birisi, bu bölgede faaliyet gösteren silahlı gruplar tarafından fırlatılan bir füze ile 14 Ağustos’ta düşürüldü” dedi.
HABER MERKEZİ