Xoybûn Cemiyeti'nin ilk yayınladığı neşriyat Mezopotamya Yayınları tarafından yayınlandı. Kitap ilk defa 1928’de Mısır'da Arap Matbaası tarafından basılmış. Xoybûn Cemiyeti, 5 Ekim 1927'de kuruldu. Bir yıl sonra basılan kitabın ön kabında "örgüt neşriyatının ilk sayısı" yazılıyor. Ancak bu sayıdan başka sayıların olup olmadığı bilinmiyor. Kitabın orijinali Osmanlıca yazılmış ve 47 sayfadan oluşuyor. Kürtçe ve Türkçe tercümeleri ile birlikte 150 sayfa.
Zengin içeriğe sahip
Kitap Rêşad Sorgul tarafından tercüme edildi. Kitabın 18 yıldır elinde bulunduğunu ancak şimdi tercüme ve yayınlaması için imkan bulduğunu belirten Sorgul, şunları söyledi: "Her ne kadar kitap sayfa olarak fazla olmasa da, çok zengin bir içeriğe sahiptir. Yakın Kürt tarihi hakkında değerli bilgiler sunmaktadır. Bu kitap sayesinde o dönemin Kürt siyasetçilerinin ve entelektüellerinin nasıl düşündüğünü öğreniyoruz. Risalede önemli olaylara vurgu yapılmıştır. Bunlara dikkat çekilebilir. Ancak bunların okuyucuya bırakılması daha doğru olur."
Sorgul, kitabın orijinal dilinin Osmanlıca olduğuna dikkat çekerken, "Akıcı bir Osmanlıcayla yazılmıştır. Bundan da anlıyoruz ki Kürt entelektüelleri de diğer dünyadaki entelektüellerden aşağı bir konumda değiller" dedi.
Değerli bir risale
Rêşad Sorgul, aynı zamanda kitap için bir önsöz de yazmış. Sorgul ön sözde şunları belirtiyor: “Her ne kadar bu kitap 84 yıl önce basılmış ise de Kürtler ve Türkler arasındaki dil kendini tekrarlamakta ve o dönemin bazı gerçekleri çarpıtılmaktadır. Önemli olan meseleyi Kürtlerden yani meselenin asıl sahiplerinden dinliyoruz. Böylelikle olayın özünü daha iyi anlıyoruz." Kitap ve tercümesinin Kürt sosyolojisi hakkında yapılan incelemelere ışık tutmasını uman Reşat Sorgul, “Saîdî Kurdî’nin dediği gibi; 'Her şey kendi pazarında değerlidir.' Öyle umut ediyorum ki bu küçük ancak değerli risale de kendi pazarında hak ettiği ilgiyi görür” diye belirti.
ANF/BRÜKSEL