Durmuşî badê lîse Fakulteyê Tip ê Hacetepe yê Enqere qezenc kerd. Nê serran de fikrê Marksîst-Lenînîzm û meseleya mîllî sero munaqeşeyê xorî estîbî.
Xeyrî rayverîna xoverdayişî kerd
Peynîyê serra 1975 de, koma Apocîyan ke dima açarîyê PKK silasna.1977 de, mekteb virada û dest bi şoreşgerînê profesyonelîn kerd. Çewlig, Amed, Mêrdîn û Riha de xebatê şoreşî ramitî. Mehmet Xeyrî Durmuş tewrê 1. Kongreyê Ronayiş ê PKK bi. Nuştişê programê PKK de, rolê muhîm kay kerd. Serra 1979 de ame tepiştiş û zindanî de dûştê polîtîkayanê teslîmbîyayîşî vindîya. Xeyrî vera zilm û zorvajîyê rejîma tirk rayverîna xoverdayişê 14ê Tîrmeha 1982 ê tarîxî kerd. Nezdîyê di aşmî ganê xo verra faşîzmî helîna û 12ê Îlon de şehîd kewt. Verîya ke şehît bikewo nê vatişan zey wesîyet pey xo de terna: “verîya tepiştiş zî û peycoy zî, min nêşa tam wezîfeyê xo yê partî biyarî ca. Coka ser kerraya mezelê mi de ‘deyndarê şarê xo yo’ binûsnê."
Zîndanê Amedî de enternasyonalîstekê
Jew rayverê bîn ê xoverdayişê 14ê Tîrmehî zî Kemal Pîr o ke eslê xo tirk o. Pîr serra 1952 de, dewa Guzeloluk ê qezayê Gumuşhane Torul de ameyo dinya. Wexto ke Zangehê Enqere de, fakulteya ziwan û tarîxî wend, Abdullah Ocalan silasna. Eynî wext de meseleya kurd dî û fehm kerd. Serra 1976 de, qerarê ageyrayişê Kurdistanî ser, Kemal Pîr zî, koma sifteyin miyan de ca girot û şi Kurdistan.
Dûştê cûnta xover da
Kemal Pîr 3ê Hezîrana 1977 û 8 Mijdara 1978 de, di reynî tepêşîya, la belê badê wextê kilmî serbest viradîya. Serra 1979 de, bi qerarê vejîyayişê teberê welatî yê PKK ra pîya, koma sifteyin mîyan de ca girot û şi Filîstin. Serra 1980 de ageyra welat û ame girotiş.
Kemal Pîr ke erzîya Zîndanê Amedî, ewja de vera heme wehşet û faşîzmê cûntaya 12ê Îlon xover da.
Wexto ke Mehmet Xeyrî Durmuş salona mehkeme de qerarê Rojeyê Merdişî aşkere kerd, Kemal Pîr zî werişt pay û qerarê tewrbîyayişê nûmayişî yê xo aşkere kerd û tewr bi. Pîr netîceyê xoverdayişî de, 7ê Îlon de tewrê kerwana şehîdan bi.
Bê teredud tewrê xoverdayiş bi
Jew xoverdayoxê Rojeyê Merdişî zî Akîf Yilmaz bi. Akîf Yilmaz serra 1956 de, dewa Beşîktaş ê Erdexan de ame dinya. Yilmaz bi sebebê feqîrîyê malbata xo, lîse nîmced terna û dest bi kar kerd. Wexto ke metropolan de kar kerd, tekoşînê sinifî nezdî ra şinasna.
Serra 1976 de Hereketê Apocîyan şinasna û tewrê tekoşînê azadiyê şarê kurd bi. Mabenê serranê 1978 û 1979 de, Qers û çoşmeyê ci de xebatê şoreşî ramit. Peycoy ravêrd Amed û wija de xebatê xo ramit la wextekê kilm ra dima ame tepiştiş. Vera wehşetê dewleta tirk ê zîndanê Amedî de, bê teredut tewrê xoverdayişê gird ê 14ê Tîrmeh bi. Yilmaz ke 2 aşman ra vêşêr xoverdayişê Rojeyê Merdişî de xover da 15ê Îlon de şehîd kewt.
Estareyê Sûr: Alî Çîçek
Alî Çîçek, serra 1961 de, qezayê Riha Hêlwan (Curnê Reş) de ame dinya. Wextê qeçikîna xo de, Hereketê Azadîyê Kurd silasna. Badê na silasnayiş bê teredut, dest bi xebatê sîyasî kerd û badê wextekê ame tepiştiş. Alî Çîçek wexto ke ame tepiştiş hewna 16 serre bi. Badê derbeya 12ê Îlon, cûnta ey zî bi tepişteyanê bîn ê dawa PKK ra pîya berz Zîndanê Amedî.
Badê 28 serran wesîyetê ci ame ca
Rîwalo ke zaf genc û aktîf be, embazanê ci nameyê ey kerdbi ‘Estareyê Sûr’. Zîndanê Amedî de, vera hendayî zilm û wehşetî, xoverdayiş ra fek vera nêda.
Alî Çîçek wexto ke Mehmet Xeyrî Dûrmûş û Kemal Pîr û Akîf Yilmazî qerarê xo yê Rojeyê Merdişî aşkere kerd, o zî werişt ser pay û qerarê xo yê tewrbîyayişê xoverdayişî beyan kerd. Estareyê Sûr ke di aşman ra vêşêr Rojeyê Merdişî de xover da 17ê Îlon de şehîd kewt. Alî Çîçekî wesîyet kerd ke cenazeya ci Amed de defin bibo. La belê cenazeya ci sifte sûka Osmanîye de defin bî. Badê 28 serran wesîyetê ci ame ca û cenazeya ci kirêşîya Amed. Estareyê Sûr nika Amed de hewnê nêmerdişî de yo.
MEMED DREWŞ