Ortadoğu ve Irak gerçekliği tarihi bir dönüm noktasından geçerken, YNK 4. büyük kongresine iki gün kala yeniden olağanüstü toplanan YNK Yürütme Kurulu, 7 Aralık’ta yapılması planlanan partinin 4. Olağan Kongresi’ni, oy çokluğu ile 21 Aralık tarihine ertelemeyi kararlaştırdı. Partinin selameti için yine zorunlu bir ehvenişerde buluşma ve badireyi atlatma kararıydı.

2010 yılında 3. kongresini gerçekleştirdikten sonra 9 yıldır hep kongre erteleme furyası yaşayan YNK’de bu durum müzmin bir hal aldı. 9 Aralık’tan itibaren partinin il teşkilatları konferansı gerçekleştirme kararının akabinde alması, parti içinde uzun süredir kangrenleşen derin sorunların boyutuna işaret ediyor. Her ne kadar Pavel Talabani; “21 Aralık’ta kongre yapılacak. Hiçbir sorun yok. Birkaç ufak teknik sorun vardı, onlar da aşılacak. YNK ayağa kalkacak ve kongresini gerçekleştirecek” dese de, kongre hazırlık çalışması açısından her şeyin tekniki ve tüzük hukuku açısından tamamlandığını, YNK yürütme organları tarafından deklere edilmesine rağmen ve gerçekleşmiş olan teşkilat konferanslarına yeniden dönülmesi, yaşanan iç sorunların boyutunu gösteriyor.

YNK’de Nuşirwan Mustafa’nın ekibiyle kopuş ve kırılma yaşanmasından sonra yeniden iç iktidar kazanı kaynatılıyor.  Mam Celal’ın yokluğu ardından YNK açısından kritik ve sancılı bir iç süreç yeniden başlıyor. Teşkilat komiteleri konferanslarında yapılan temayül yoklamasında partinin yeni sekreterliğine Lahor Şêx Cengî’nin ezici bir üstünlükle ön plana çıkması, yıllardır yaşanan iç dalganın karaya vurmasını beraberinde getirdi. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey’in Hewlêr’de YNK adına Lahor Şex Cengî’yi ziyaret etmesi, YNK basınında ve son günlerde çarşı merkezlerinde çam çerçeveli Lahor resimlerinin revaçta satışa sunulması bu ihtimali güçlendiriyor. Bu durumdan hoşnut olmayan partinin kurucusu ve Mam Celal sonrası ilk resmi sekreter statüsünde olan Kosret Resul Ali ve  Şêx Cehfer Mustafa’nın öncülük ettiği kimi eğilimler, kongre tarihinin yeniden ertelenmesine ön ayak olduğu belirtiliyor. YNK bünyesinde bu durum ağır ve kritikleşen liderlik ve yeni yönetim listesinde yer edinme rekabeti ve parti içinde hakimiyet mücadelesidir. YNK Politbüro üyesi Sadî Pîrê’nin “Yılbaşı tatiline yakın olduğu için kongreye dışarıdan misafir alınmayacak” açıklaması bu derin kaotik gerçeğe ışık tutuyor. YNK’nin temsil ettiği yurtseverlik çizgisine yakışan, görkemli bir kongre süreci yaşamasıydı.

9-10 Aralık’ta gerçekleşen il teşkilatları konferansları, YNK tüzüğünde belirlenen 500 katılımcı kongre delegesini seçmesiyle, kongre süreci yeni ve son safhaya ulaştı. YNK 4. büyük kongresi, ilk defa 42 yıl tek başına partiye liderlik yapan Mam Celal’ın yokluğu sonrası yaşanan post mücadelesinin doruğunu yansıtıyor. Gerçek anlamda YNK tabanında ihtiyaç duyulan, doğru ve güçlü proje ile toplumun umut ve beklentilerine çözüm bulma konsensüsünün yaratılmasıdır. YNK kendisini bu iç kısır döngüden kurtararak temsil ettiği ismin özüne; ulusal birlik ruh ve bilincini yaratmada katalizör olabilmelidir. Şimdiye kadar ’Genel Sekreterlik’ unvanıyla yürütülen partinin liderlik sisteminin ‘Genel Başkanlık’ ya da ‘’Başkanlık Konseyi’’ olarak değiştirilmesi öngörülen kongrede, Eşbaşkanlık sistemi de tartışma konusu. Bu konuda uzlaşma yakalanmadığı görülüyor. Kürdistan ve Ortadoğu gerçeğinde KCK sistemiyle başlayan eşbaşkanlık sistemi, çok ciddi ruh ve zihniyet devriminde, demokratik toplumun siyasal çizgisinde, etik bir çığır açma süreci olarak gelişti. Doğru olan YNK’nin bu çığır açma sürecinden şekli ve sembolik olmayan bir demokratik siyasi esinlenme hamlesi olmalıydı.

Öyle görülüyor ki eski klasik parti sistemi argümanlarıyla partiyi yürütmenin yolları tekrar denenecek. Kongrede 5+1 biçiminde bir oluşturulması düşünülen Başkanlık Konseyi yada Genel Başkanlık kurulu listesi önem kazanacak. YNK’nin değişim ve yeniden yapılanma vizyonuna dayanmayacak olan bu tablo, beraberinde yeni açmazlara gebe bir durum yaratabilir. Bu da kronikleşen sorunların izdüşümünü beraberinde devam ettireceğe benziyor. Kadın ve gençliğin güçlü temsil edilme sorunu yenilikçi ruh ve bilinçle aşılır. Temsilde emek ve hakkaniyet gerçekleşebilir, proje de anlam kazanırsa YNK yeniden değişim sürecine kendisini güçlü uyarlama şansına kavuşturabilir. Onun için YNK’nin içine sinmiş, yozlaşmış siyasi yapı handikapını aşıp, yeni güçlü genç ve dinamik bir örgütsel, demokratik siyaset ekibinde kararlı olmasına ihtiyaç var. Bu gerçekleşirse YNK yeniden Başûrê Kürdistan’da böylesi tarihi süreçte yeniden güçlü rol ve misyon partisi olma şansına oynayabilir. Eğer Kürdistan’ın soykırımcı ve işgalci güçleri ve işbirlikçilerinin çomağı olmasa... Bu konuda çok dikkatli, hassas ve uyanık olmakta fayda var. Bakalım YNK 4. büyük kongresinde değişim ve yeniden yapılanmada çanlar kimin için çalacak? Hadi hayırlısı...