Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile Türk devleti arasında görüşmelerin yeniden başladığı bir dönemde Yol Haritası’nın Almanca çevirisi yayınlandı. Pahl-Rugenstein Yayınları’ndan çıkan kitabın önsözü Immanuel Wallerstein’e ait. Daha önce İngilizcesi de çıkarılan Yol Haritası’nı Almanca’ya Reimar Heider çevirdi. ‘Gefängnisschriften - Die Roadmap für Verhandlungen’ (Cezaevi Yazıları - Müzakereler İçin Yol Haritası) adıyla yayımlanan kitabın yayıncısı ise Köln merkezli Abdullah Öcalan’a Özgürlük Kürdistan’da Barış - Uluslararası İnisiyatifi.
Yol Haritası’na giden yol
Uluslararası İnisiyatif, Yol Haritası’nı okura kapsamlı açıklamalarla sunuyor. Yol Haritası‘na giden süreci özetleyen yayıncılar, Öcalan’ın çözüm planını teşkil eden belgenin ardından yaşanan olumsuz gelişmelerin de kronolojisine yer veriyor. Yol Haritası, 2009 yılının başında devlet heyetinin Öcalan ile görüşmek üzere İmralı Adası’na gitmesiyle başlayan diyalog sürecini müzakerelere dönüştürmek için oluşturulmuştu. Esasen dört bölümden oluşan belge, Kürt Özgürlük Hareketi’nin öngördüğü çözümün kavramsal ve ilkesel çerçevesinin yanısıra olası çözüm modelleri ve eylem planını kapsıyor. Kürt hareketinin esas aldığı ‘Demokratik Çözüm Planı’nın üç aşaması da genel hatlarıyla ortaya konuluyor.
Mevcut görüşmelerin de çerçevesi
15 Ağustos 2009 tarihini taşıyan Yol Haritası‘na AKP hükümeti 18 ay el koyunca, belge Ocak 2011’de mahkemeye ve dolayısıyla kamuoyuna ulaştı. 6 ay sonra ise devletin oyalamacı tavrı karşısında Öcalan görüşmelerden çekilince tecrit içinde tecrit düğmesine basıldı ve avukat görüşmeleri engellenmeye başladı. Geçtiğimiz sonbaharda ise Öcalan ile devlet heyeti arasındaki diyalog yeniden start aldı. Ayrıca yılbaşı ile birlikte Kuzey Kürdistan’daki siyasi hareket de bu sürece dahil edildi.
Bu gelişmeler üzerine Almanca baskıya ikinci bir açıklama ekleyen Uluslararası İnisiyatif, “Bu çabaların ciddi bir barış sürecine götürüp götürmeyeceğini öngörmek mümkün değil. Ancak konuyla ilgili açıklamalar gösteriyor ki Yol Haritası ve özellikle de ‘Eylem Planı’ başlıklı dördüncü bölüm işin merkezinde duruyordur” tespitinde bulundu. Kürt Halk Önderi’nin BDP milletvekilleri ile yaptığı ve basına yansıyan görüşmenin tutanaklarından da aynı sonuca ulaşmak mümkün.
Önsöz Wallerstein’dan
Dolayısıyla güncelliğini ve geçerliliğini koruyan Yol Haritası, Kürt Özgürlük Hareketi’nin çözüm projesini de ortaya koyuyor. O nedenle farklı dillerde yayınlanması önem arz ediyor. Fakat bu belge, aynı zamanda kuramsal bir çalışmadır da. Ünlü düşünür Immanuel Wallerstein, kaleme aldığı önsözünde bu noktanın altını çiziyor. Öcalan’ın Yol Haritası’nın bir yanda Kuzey’deki Kürt sorunu için bir çözüm önerisi sunduğunu belirten Wallerstein, öbür yanda ise çok daha kapsamlı ve esaslı hususları ele aldığına dikkat çekiyor. Kitaptaki ilkesel ve kuramsal çerçeveye atıfta bulunan Wallerstein, modern dünya sisteminin işleyişindeki dört temel çelişkileri şöyle sıralıyor:
- devletlerin bağımsızlık arayışı
- bütün devletlerin uluslaşma arayışı
- devletlerin demokratik olması gerektiği yöndeki talepler
- kapitalizmin dengesini sağlamak için kullandığı yöntemler.
Sistemin Kürdistan’daki 4 çelişkisi
Wallerstein, devamında bu hususları (1) bağımsızlık, (2) ulus-devlet, (3) demokrasi ve (4) kapitalizm başlıkları altında değerlendirdikten sonra, şu sonuca varıyor: “Analizimizi, sıralayacağım şu dört çelişkinin eksenine oturtmazsak Türkiye ve Kürt toplumu içindeki siyasal eylemselliğin sonuçlarını değerlendiremeyiz:
- Türk devletinin hala egemenliğini güçlendirmek için çaba sarf ediyor olması
- Türkiye’de çok sayıda insanın Jakoben opsiyonunun uygulanması için baskı kuruyor olması
- çok sayıda insanın demokratikleşme için çaba sarf etmesi
- bütün bu siyasal eylemlerin, çöküşü kesin olan kapitalist dünya sisteminin yerine geçecek sistemi belirlemek için dünyada verilen mücadele üzerinde etkide bulunma biçimi.”
- 46 sayfadan oluşan Almanca Yol Haritası, 9,90 Euro karşılığında kitapçılardan edinilebilir. Hem konuyla ilgili hem de Öcalan’ın yabancı dillere tercüme edilen kitaplarıyla ilgili bilgi, www.ocalan-books.com adresinde bulunabilir.
MERAL ÇİÇEK/HABER MERKEZİ