“Li Vir” Londra’da geçirdiğim son on yıllık zaman diliminde şahit olduğum, bir kısım olaylara kameramı çevirdiğim bir projedir” diyerek sözlerine başlayan Cheko, filmin konusunun Kürtler olduğunu ve daha çok aidiyet, çaresizlik, arayış, yaşam çelişkileri, umut, özlem ve adalet gibi kavramların irdelendiğini belirtti.
Sorulara seyirci yanıt bulacak
Kafalarda oluşacak sorulara yine seyircinin kendisinin cevap bulacağı bir çalışma olduğunu belirten Haco Cheko, filmin kurgusunu şöyle özetliyor: “Film, ebeveyn ve çocuk ilişkisinin getirdiği çatışmanın yanı sıra; özgürlük ve adalet arayışı içerisinde olan Musa’nın çıkışı ve yaşadıkları karşısında biçare ve geri dönülmez bir noktada olan kaçak Hüseyin’in çaresizliği ve tüm bunların yanında karekterlerin, sonunun ne olacağını bilmedikleri ama onlar için tek umut kapısı olan bir yolculuğa çıkmaları üzerine kurulu.” Cheko, “Filmde aynı zamanda ince bir dille de olsa, eleştiri aynasının Kürtlere de çevrildiğini görmek mümkün” diyor.
Filmde bazı sahneleri kurguladığını belirten Cheko, bazı sahnelerini ise gerçek yaşam içerisinde doğal çekerek, biraz daha denemeci bir tarzla olayları ele aldığını, daha tiyatral ve realist bir anlatım yakaladığını dile getiriyor. Filmin yapımcılığını da üstlenen Cheko, filmin çekimlerine 2009 yılında başladığını, ancak maddi olanaksızlıklardan dolayı projenin uzun sürdüğünü, yine de bu durumun aslında filme bazı yönlerden pozitif etkisinin de olduğunu ifade ediyor.
İlk gösterim Eylül’de
Filmde Kürtçe’nin Kurmancî ve Zazakî lehçeleri ile, İngilizce ve Türkçe’nin kullanıldığını belirten yönetmen Cheko, aynı zamanda filmin anlatıcısı ve oyuncusu konumunda. Kaba montajı tamamlanan film için mevcut durumda müzik kayıtları, ses ve renk ayarları yapıldığını sözlerine ekleyen yönetmen, filmi Ağustos ayında tamamlamayı planladıklarını ve Eylül ayında ise Londra’da ilk gösterimini yapmaya hazırlandıklarını söyledi.
Haco Cheko kimdir?
Elbistan’a bağlı bir dağ mezrasında doğan ve ilkokulu burada okuduktan sonra, ortaokul ve liseyi Malatya’da bitiren Haco Cheko, 1997 yılında Dicle Üniversitesi Almanca Öğretmenliği bölümünü kazanarak, Amed’e yerleşir. Burada kısa bir süre oyuncu olarak amatör tiyatro ile uğraşır.
1999 yılında İngiltere’ye yerleşen Cheko, kısa bir İngilizce eğitimi döneminden sonra ilgi duyduğu film yapımı üzerine bir kolejde teknik eğitim dersleri alır. 2007 yılında Birbeck Üniversitesi Film ve Medya Bölümü’nü tamamlayan Haco Cheko, 2002 yılında “Kayıp Hasret”, “Pasaport”; 2003 yılında “Life Within Life/Hayat İçinde Hayat”; 2004 yılında “A Promise, A Wedding/Biz Söz, Bir Düğün”; 2005 yılında “Haritadan Silinen Coğrafyanın İnsanları“; 2006’da “Rawestgeh” gibi kısa film ve belgesel projelerine imza attı.
Aynı zamanda onlarca film projesinde kameraman olarak da yer alan Haco Cheko, 2008 yılında Londra’da yaşayan Kürtleri ve Türkiyelileri konu edinen ödüllü “Kingsland” filminin ünlü İngiliz senaryo yazarı ve film yönetmeni Tony Grissoni’nin asistanlığını da yaptı.
Londra’da Kürt ve Türkiyeli kurum ve sivil toplum kuruluşlarında 2001 ve 2004 yılları arasında aktif tiyatro dersleri veren ve bu konuda çalışmalar yürüten Cheko, yer yer tiyatro oyunları yazdı ve oynadı. 2001 yılında “Yaşamımızdan Arta Kalan Düşler” adlı ilk kısa oyun denemesini yazdı ve sahneledi. Yine, “Bir İshaksın, Bir Cemil”, “Sevim Taşan Benim” gibi tiyatro oyunlarının yönetmenliğini yaptı. “Asi Küheylan” şiirini tiyatrolaştırdı. 2001 ve 2003 yılları arasında Londra Halkevi bünyesinde “Şanoya Perperok” tiyatro ekibinin yönetmenliğini yaptı.
SUNA KÖSE - LONDRA