Başta Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan olmak üzere AKP'li yetkililer, hileli ve gayri meşru anayasa değişikliği referandumuna karşı AİHM'e gidilemeyeceğini iddia etmesine rağmen Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland ve anayasa hukuku profesörü İbrahim Kaboğlu aynı düşüncede değil.
Bir ilk olabilir
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland, 16 Nisan'daki gayri meşru seçimin sponsörlüğünü yapan Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) götürülmesinin düşünülebileceğini belirtti. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland, Strasbourg'da yaptığı açıklamada hiçbir uluslararası kuruluşun herhangi bir ülkede bir referandumu geçersiz sayma imkanının bulunmadığını belirterek "Ancak Türk Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) manipülasyon iddialarına rağmen referandumu iptal etmeme kararına karşı AİHM'e başvurulması düşünülebilir" diye konuştu. Deutsche Welle Türkçe'nin haberine göre Jagland, şimdiye kadar bir halk oylaması ile ilgili bir yargı kararı bulunmadığını da söyledi.
'İdam cezası Konsey üyeliğini bitirir'
Jagland, Türk ırkçı çevrelerini harekete geçirmek amacıyla son dönemlerde Erdoğan’ın sık sık gündeme getirdiği idam cezası konusunda da açıklamalarda bulundu.
Jagland, Avrupa'nın Türkiye'de olabilecek en kötüsünü engellemeye odaklanması gerektiğini belirterek "İdam cezasının geri getirilmesi olabilecek en uç popülist adım olur" uyarısında bulundu.
Jagland, idamın yeniden yürürlüğe sokulmasının Türkiye'nin 1950 yılından bu yana süren Avrupa Konseyi üyeliği ile bağdaşmayacağını vurgulayarak "Bu konuda taviz verilemez. Aksi takdirde bu, Avrupa kıtasının batışı anlamına gelir" dedi.
Prof. Kaboğlu: AYM'ye de AİHM'e de gidilebilir
Öte yandan anayasa hukuku profesörü İbrahim Kaboğlu, YSK kararını Anayasa Mahkemesi'ne götürmenin önünde bir engel olmadığını, referandum için de AİHM'e gidilebileceğini söyledi.
Kaboğlu, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ'ın Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararları ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) gidilemeyeceği ve referandumların AİHM'in yetkisi dışında olduğuna dair sözlerini değerlendirdi.
Bianet'te yer alan haberde, AYM'ye YSK'nin kararını götürmenin önünde bir engel olmadığını söyleyen Kaboğlu, Avrupa hukuku açısından AİHM'e de gidilebileceğini ifade etti.
Mahkemelerin değil, Bakan’ın yetkisi yok
Kaboğlu, Adalet Bakanı'nın böyle bir açıklama yetkisi olmadığını da belirtti. "AYM'ye ve AİHM'e başvuru hakkı bir bireysel haktır. Kimin başvuracağı, başvuru yollarının nasıl kullanılacağı Adalet Bakanı'nın yetkisinde değil."
Kaboğlu "Hem muhalefet partileri götürebilir, hem de seçmenler bizim oy hakkımız ihlal edildi diye, Anayasa'nın 67. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 No'lu Ek Protokolü Madde 3 ihlal edildi diye götürebilir" diye konuştu.
Kaboğlu'nun konuya dair ifadeleri şu şekilde: "AİHM açısından bu konu İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 1 No'lu Ek Protokolü'nün 3. maddesinde düzenleniyor: Serbest seçimleri düzenleme hakkı. Referandumda zaten en büyük seçimdir.
Dolayısıyla yasama seçiminin yararlandığı bir alanda halk oylaması yararlanamıyor demek bir görüş ifade etmektir ama insan hakları Avrupa hukuku açısından geçerli bir görüş değildir. Bu bağlamda AİHM'e de gidilir. AİHM'in geliştirdiği serbest seçimleri düzenleme hakkının Türkiye'ye yüklediği yükümlülükleri yerine getirdi mi? Getirmedi mi? Onu denetleyecek. Bu konularda az konuşsalar halk oylamasının sonuçlarının haksızlığını bu kadar teşhir etmemiş olurlar."
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, CHP’nin referandum sonuçlarını AYM ve AİHM götüreceklerini açıklaması üzerine "CHP, Anayasa Mahkemesi'ne başvuramaz. Böyle bir hakkı yok" demiş, YSK'nin kararları ile ilgili olarak AYM'ye gidilemeyeceğini söylemişti.
Bozdağ "Benim kanaatim çok açık. CHP'nin AYM'ye başvurma hakkı yok. YSK'nın kararı doğrudur, referandum AİHM yetkisi dışındadır" açıklaması yapmıştı.
YSK, anayasa değişikliği referandumunun iptali için CHP, HDP ve Vatan Partisi'nin yaptığı başvuruları reddetmişti.
Bozdağ’dan sonra dün de Erdoğan "Bu iş Anayasa Mahkemesi ve AİHM'in yetki alanında değil" ifadesini kullandı.
HABER MERKEZİ