Fransa Gündemi
Fransa’da bu haftanın gündemini, yapılmasına 2012 yılında karar verilen Notre-Dame-Des Lande Havaalanı projesi belirledi. Nantes şehrinde tarım arazileri üzerine kurulması planlanan havalimanına karşı; çevreciler, kitle örgütleri, sendikalar ve bölge halkı sokağa inip çatışırken diğer taraftan konuya dair politik arenada tartışmalar giderek alevlendi.
22 Şubat günü 20 binin üzerinde eylemci tüm kentlerden Nantes’a aktı. Eylemciler, tarım arazileri üzerine kurulmak istenen havalimanı projesini protesto etmek için orada bulunuyorlardı. Polisler, gaz bombası, plastik mermi ve tazyikli su kullanarak kitleyi dağıtmak isteyince kitle boya, taş ve şişelerle kendilerini savunmaya başladı. Havalimanı için getirilen vinçler, iş makinaları ve bölge yaşanan çatışmalardan nasibini aldı. İçişleri Bakanı Manuel Vals yaşanan çatışmalarda polisini savunmayı tercih etti. Eyleme, koalisyonun küçük ortağı Yeşillerin üyelerinin destek vermesi ise Sosyalist Parti’nin tepkisine yol açtı.
Özellikle; Yeşiller’in üyesi ve aynı zamanda hükümetin konuttan sorumlu bakanı Cecile Duflot’nun, eylemcilere destek vermesi, Fransa Başbakanı Jean-Marc Ayrault eleştirilerine neden oldu. Ayrault, "Yeşil Parti artık belirsizlikten kurtulmalı ve hukuk devletinde bu tür şiddet olayları kabul edilemez" dedi.
Gösterilere katılan Yeşiller üyesi eylemciler ise; yapılacak yeni havalimanı inşaatının, "verimli tarım arazilerine zarar vereceğini ve ekolojik dengeyi bozacağını" düşündükleri için eylemde olduklarını ifade ederek hükümetten gelen eleştirileri yanıtladı.
Notre-Dame-des-Landes Havaalanı -yani diğer adı Grand Ouest -Büyük Batı adı verilen bu projenin planlanması 1960’lara dayanıyor. Nantes büyük ve uluslararası bir havaalanı yapılması ve bu yeni yapılacak havalimanının otoyolllarla Saint-Nazaire'deki limanıyla birleştirilmesi 1960 yılından itibaren düşünülüyor. Daha sonra 1973’de yaşanan petrol krizi nedeniyle proje erteleniyor.
2000 yılında dönemin sosyalist hükümeti tarafından yeniden gündeme getirilen projeye karşı bölge halkı büyük gösteriler düzenleyince proje eylemlerin basıncıyla rafa kaldırılıyor. Hatta o dönem bölgeye çok sayıda çevreci gelip yerleşerek köylülerle birlikte yaşamaya başlıyor. Havaalanın yapılacağı alanın adı bu nedenle Savunulacak Bölge-ZAD -küçük bir komün şeklinde anılmaya başlanıyor. Polisin defalarca ZAD'ı boşaltma girişimi her defasında ZAD’da yaşayanların direnişiyle boşa çıkıyor.
Son 6-7 yıldır unutulmaya yüz tutmuş proje bu kez iktidara gelir gelmez Sosyalist Parti’nin birincil gündemi haline geldi. Projenin en hızlı savunucusu ise Başbakan Jean-Marc Ayrault oldu. 2012 yılında proje karara bağlandı. Bu nedenle 22 Şubat günü Nantes’da polisle çatışan eylemciler çatışmalar esnasında "Ayraultport, hayır teşekkürler!" sloganını sürekli atıyordu.
Nantes’da yaşanan çatışmalar sonrasında Başbakan Ayroult ve İçişleri Bakanı Vals’in eylemlere yapılan müdahale biçimini savunması, Fransa’da büyük tepkilere yol açtı. Fransa’nın genelinde toplumun yüzde 56’sı Notre-Dame-des-Landes Havaalanı'nın yapılmasına karşı çıkıyor. 580 milyon Euroya mal olacak projeye karşı çıkan Fransızlar; böyle bir projeye ihtiyaç olmadığını, projenin bölgenin ekolojisine zarar verdiğini ve kriz döneminde gereksiz bir harcama yapıldığına inanıyor. Hükümet ise geçtiğimiz haftalarda asgari ücretin arttırılmasını talep eden sendikalara para yok derken, projelere aday Groupe Vinci için 580 milyon Euro bulabiliyor!
ZAD: küçük komün-büyük direniş!