İletışım araçlarının xızla degıştıği çağdayız. Artıq herkesın cêbınde internet war. Son daqqa xeberlere, videolara filan anında ulaşabılisen. Herkes zannêdi bu iyi bişidır hema degıl. Bu çağın duygusu yoq. Bu zamanın ruhu yoq. Partinın yaptıği son eylemi ilk ögrenen olarax kimseye hawa atamisan mesela. Çünki herkes ayni anda o bilgiye ulaşi. Ne kimse gördüği fotraftan weya videodan hêcanlani ne de bi açıqlamaya ulaşmax için çaba xarci. Oysa bilgiye ulaşma süreci de mücadeyle olmali we ayni zamanda o mücadelenın duygusal etkisıni hissetmeli xalq.
***
Doqsanların başında Kurdistan Özgürlüx Hareketi kitle iletışım alanında xızla gelişidi. Aylıx ğezteler haftalıx çıqmaya başladi, çoq gêçmeden günlüğa döndi. Dergiler, kitaplar filan. Suya hesret toprağa düşen damla gibi bütün yayınlar hemen qapışılidi. Elıne ğezte weya dergi gêçen bi sonraki sayiya qadar elıne yayın gêçmeyene hawa atidi. "Heval hele bıze vêr bız de oquyax" diyenlere vêrılecax cewap da hazırdi "qusura baxma, alandaki arqaaşlara gönderdım". Bu cümleyi qurmax için herkes bi sonraki sayiyi beklidi. O cümle sıradan bi cümle degıldi. Partiyle qurulan ilişki, diger yurtsewerlerden bi adım önde olma ayrıcalıği we daha da önemlisi hareketın son açıqlamalarına hakim olmayla yurtsewerlığın zirwesıne ulaşmanın ilaniydi.
1994'ün baharında ben de iyi bi ağ qurmişam. Özgür Gündem'de, Özgür Halk'ta aqraaşlarım war. Çıqan her yeni sayidan baan mutlaqa ayırilar. Ben de alır almaz hemen bi köşeye çekılıp sayfalari xızlica çewıriyem, tüm fotraflara baxiyam, başlıxlari we qoyu harflerle yazılan paragrafların ilk cümlesıni oquyam. Zaman darlıği olmasa hepsıni oquram hema yoq. Egerse gêç qalırsam benden önce biri qehweye gidıp son sayida kimin fotrafi war, başlıxlar nedır, nêreye eylem yapılmiş herkese söyler u kitlenın hêcanının qaymağıni toplar. Oysa benden duyduxlari anda onların gözlerının içindeki o heyranlıği görmax war ya... Sırf o heyranli baqışlari daha uzun görmax için bazen aqlımda qalan başlıqlar bittığında qafadan bişiler sallidım.
Partinın basın alanındaki bu müthiş hamlesıne dewlet wahşice yöneldi. Onlarca ğezteci, dağıtımci, oquyuci qatledıldi, tutuqlandi hema ne ğezteciler we dağıtımcilar pes êtti ne de bız oquyucular. En son çareyi yasaqlamaxta buldilar. Ewet, Kurdistan'a Özgür Gündem we Özgür Halk'ın girişi yasaqlandi. Sabah ewden çıqıp aqşama qadar bayileri we soqax dağıtımcilarıni aridıx, aceba son sayi gelmiş? Bazen sabah sorduğumuza aqşam gine uğridıx belki gelmiştır diye hema yoq. Günler, haftalari qovaladi hema elımıze tek sayi ğezte weya dergi gêçmidi.
***
Bigün Dağqapi'daki Dilan Sineması'nın ordan gêçidım baxtım bi çocux bağıri, diyi Teksas'ın 5. sayısıni vêrene Tommiks'ın 2, 3 we 6. sayısıni vêriyem. Bi digeri de elındeki Ret Kit'i salli diyi 15 ğar vêrene Ret Kit we Daltonlar! Onlari biraz izledım. Baxtım bi çoq çocux ayni yere gelıp ellerındeki eski sayilari taqas yapilar. Taqas pazari qurmişlar yani.
O an aqlıma bişi geldi. Hemen Özgür Halk we Özgür Gündem'deki bağlantılarıma ulaştım. Dêdım elınızde ne qadar eski sayi warsa getırın. Dêdiler niye? Dêdım taqas pazariyla oquyucu kitlesıne ulaşacağız. Gündem'den bi arqaaş dêdi yaw eski sayilari kim ne yapsın? Dêdım êle deme, emin ol çoğu kişi oqusa ilk defa oquduxlarıni görecax. Özgür Halk'tan biri dêdi nasıl yani? Dêdım yani şey, hanê xalqımız bılisız, çoğusi sadece fotraflara baxıp başlıxlari oquduxlari içın yani bêlece hem onlara gerçekte oquma fırsati sağlamiş oluruz hem de taqas yöntemiyle gine kitle iletışımi sağlanmiş olur. Bunlar birbirıne baxtilar, dêdiler mantıxli.
Hemen bi planlama yaptıx. Bütün dağıtımcilari gıne dewreye soqacağız hema ğezteler parayla satılmayacax, taqas yöntemi olacax. Bêlece her ğezte we dergi herkese ulaşmiş olacax.
Birinci hafta çoq zorlandıx. Kimse eski sayilari alıp oqumax istemi. Direnç war. Hema gün gêçtıxça o direnç qırıldi. Bunun bi direnış yöntemi olduğunu anlayan herkes taqas sistemıne dahil olmaya başladi. Bi süre sonra durum farqli noqtalara qaydi. Misal, bazi günlerde taqastan elımıze ğezte, dergi gêçmidi. O günlerde bıze gelıp "hema bi sayfa da yoq?" diyen bağımlilardan tutun da elındekine tarihi eser anlami qatıp "bende Serxwebun'un yıpranmamiş 1985'den 2 sayisi war, Özgür Halk'ın ilk 10 sayisiyla taqas êdecax warsa baan ulaşsın" diyene qadar.
Sistem tutmasına tutti hema ters giden bişiler wardi. PKK 5. Qongre hazırlıxlari yapidi hema Diyarbaqır'daki xaloların gündemınde 4. Qongre qararlari wardi. Eski sayıların bu etkisini hêç hesaplamamiştıx. Dergi vêrdığım xalolardan biri dêdi "Reco seni partinın 4. Qongresinın vêrdıği güçle qutliyam, serkeftın". Tabii diyemedım yaw xalo o 4 sene ewweldi. Bi digeri dêdi Reco arqaaşların güvenlıği için etrafa fazla yayma, hevaller Xakurke'de heliqopter enqazına ulaşmiş. Ona da diyemedım 2 yıl ewwelki eylemden bahsêdisen? Önemli olan duygunun yaşandıği andi. Dêdım xalolar vêrdığınız bu güzel xeberler için çoq sağolun.
Zamani tersıne sarmiştıx hema duygularımız yeniydi.
Dewlet baxti ne qatletmeyle ğeztecilerle başa çıqabıli ne de xalqın ğezte we dergilere ulaşmasıni engelleyebıli. Mecbur qaldilar yasaği qaldırdilar.
Yasax qalkmasına qalkti hema kimse ğezte we derginın yeni sayısıni istemi. Aqşam bayileri geziyem diiler walla 3-5 tane ya satıli ya da satılmi, talep yoq. Taqasın yapıldiği mekanlara gidiyem tıqlım tıqış. Mıllete diyem ğezte we dergilerımıze sahip çıxalım, son sayilar bayilerde. Diiler ma onlara herkes ulaşılabıli, önemli olan parti arşivıne ulaşmax.
Baxtım olacax gibi degıl ğezte we dergideki arqaaşlarla gine buluştux. Dêdım peki şimdi ne yapacağız? Ğezteden biri dêdi walla arqaaşların mirasi olmazsa bu sefer bız yayına ara vêrax diyecaxtım. Bi başqasi dêdi taqas sistemıni ortadan qaldırax mecbur güncel sayilara yönelecaxlar. Dêdım êle olmaz. Dêdiler niye? Dêdım buni yaparsax bi çoq kişide tramva yapar, 1991'den 92'ye gelemeyenler war daha. Dêdiler ê nyapax? Dêdım eski tarihli sayiların içıne yenilerıni qoyarız, bêlece hem eskiyle bağlari qopmaz hem de güncel yayınlari oqurlar. Dêdiler bu çözüm niye bızım aqlımıza gelmedi?
Neyse, bu yöntemle dağıtımci arqaaşlar ellerınde ne qadar eski sayilar warsa hepsıni erıttiler. Diyarbaqır'da tarihın en xızli we en etkili aydınlanma dönemi yaşandi. Herkes partinın son yıllardaki degerlendırmelerıni, eylemlerıni filan ezbere bılidi. Qısa sürede aradaki zaman farqıni qapattıx we kitlenın tamamıni 1994'e ulaştırabıldıx. Xaloların qehwesındekiler xarıç. Bi xalo geldi dêdi Reco yaw gêçen ay vêrdığın dergide partinın 4. Qongre qararlari wardi, şimdi vêrdığındaysa diyi parti 5. Qongreye xazırlani, bax bişi bilisense bıze de söyle, partide sorunlar war? Dêdım xalo ne soruni olacax, 4-5 yılda bi qongre normaldır ma. Dêdi walla Reco ben diyem sen parti yayınlarıni hêç oqumisan, ne 4-5 sene arayla yaw, aradan bi ay gêçti bi ay. Etraftaki diger xalolar diyi kesin partide sorun war, yoqsa olağanüsti qongre yapmazdi. Yanımdaki dağıtımci arqaaşa yawaşça dêdım bunlara bundan sonra yeni sayi vêrme, gêçmişten günümüze yolculux yapamilar, bırax orda qalsınlar.