İran ve Doğu Kürdistan’da benzine gelen yüzde 50’lilik zam halkın sokaklara çıkmasına neden oldu. Onlarca kentte eylemler devam ederken Hengaw, Doğu Kürdistan’da 21 kişinin rejim güçleri tarafından öldürüldüğünü duyurdu.
İran ve Doğu Kürdistan’da (Rojhilat) benzine yapılan yüzde 50 zammın ardından Cuma günü öğleden sonra başlayan protestolar ülke genelinde yayılarak devam ediyor. İran rejim güçlerinin Rojhilat’ta (Doğu Kürdistan) yapılan eylemlere saldırısında şehit düşenlerin sayısının 21’e yükseldiği belirtildi.
Ayrıca diğer kentlerde birlikte protesto gösterilerinde çok sayıda yaşamını yitiren ve yaralananlar var ancak sayı tam olarak netleştirilemiyor.
Halk zamma karşı geliştirdiği protestolar aynı zamanda rejimin sorgulamasını da beraberinde getiriyor. Ülkede çok sayıda polis karakolu, banka ve devlet daireleri yakıldı. Başkent Tahran’ın da aralarında olduğu İran’ın çok sayıda kentinde göstericiler kontak kapatarak yolları trafiğe kapattı. Kimi kaynaklar eylemlere katılımın milyonlarla ifade edildiğini ifade ediyor.
Rojhilat’ta 21 kişi yaşamını yitirdi
Doğu Kürdistanı’nın Kirmanşan, Meriwan, Sine, Îlam, Urmiye, Salmast,Ciwanro kentleri ile İran’ın İsfahan, Tebriz, Şiraz, Kerec, Yezd, Buşehr ve Sari kentlerinde protesto gösterileri devam ediyor. Öfkeli göstericiler birçok yerde polis aracı, banka ve benzin istasyonlarını ateşe verdi.
Doğu Kürdistan İnsan Hakları Örgütü Hengaw’ın verdiği bilgilere göre polisin göstecilere saldırısından sonra şehit düşenlerin sayısı 21’e yükseldi. Onlarca kişi de yaralandı.
Hengaw, Ciwanro 14, Sine 1, Meriwan 6 gösterici olmak üzere toplamda 21 kişi açılan ateş sonucu yaşamını yitirdi. Hengaw, özellikle Ciwanro kentinde göstericelere karşı İran kolluk çok sert müdahale ettiğini bazı göstericilerin güvenlik güçlerinin silahlarının dipçiklerinin darbesi ve işkenceyle öldürüldüğü kaydediliyor.
Hengaw yapılan saldırılar sonucu Ciwanro 52, Kirmaşan 15, Sine 25, Merîwan 50 olmak üzere toplamda 142 kişinin ise yaralandığı bilgini paylaştı. İran kolluk güçlerinin gerçek mermi, biber ve gözyaşartıcı gaz kullandığı da Hengaw’ın paylaştığı bilgiler arasında bulunuyor.
Meriwan’daki İran rejiminin katlettiği göstericilerin bazılarının kimlik bilgileri şöyle: Osman Nadrî, Mêhran Tak ve Şaho Welîdî. Ciwanro’da ise Kawe Mihemedî ve Hemze isimli bir göstericinin şehit düştüğü belirtiliyor.
İnternet hatları kesildi
İran’da, haber, fotoğraf ve görüntüler daha çok sosyal medya hesapları üzerindenden geldiğinden internet hatları da kesildi. İran rejimi, protestoların kitlesel olduğu Meşed, Kirmanşan, Ahvaz, Şiraz ve Meriwan gibi kentlerde internet hatlarını kesti.
İran’daki gelişmeleri yakından takip eden Savash Porgham adlı Twitter kullanıcı “Benzin zammını protesto edenler fraklı şehirlere yayılırken İran devleti internet bağlantısını kesti. Şu an İran’ın yüzde 97’sinde internete erişim sağlanamıyor. Bunun nedeni İran’daki protestolarda müthiş bir yurttaş gazeteciliği yapılıyor olması” ifadesini kullandı.
İSNA Haber Ajansı, İran Devlet Güvenlik Konseyi’nin kararıyla internetin kesildiğini, sosyal medya üzeri paylaşımda bulunanlar hakkında da yasal işlemler yapılacağını açıkladı.
Banka ve Besic karargahı ateşe verildi
Son üç günlük yoğun protestolarda polis ile İran kolluk güçlerinin gerçek mermi ile halka saldırdığı Ahvaz Eyaleti’ne ağlı Behbehan şehrinde İran Milli Bankası’nın şubesi, Kerec’e bağlı Ferdis şehrinde Millet Bankası şubesi, Tahran’ın Pars semtinde Sina Bankası’nın şubesi, Meriwan’da Ensar Bankası’nın şubesi, Sine’de Mesken Bankası’nın şubeleri ile Tahran’ın Endişe semtindeki milis örgütü Besic Karargahı ve Tahran’a bağlı Salihiye kasabasının belediye binasını ateşe verdi.
Twitter üzerinde yapılan paylaşımlarda İran Dini Lideri Ali Hamaney’in caddelerdeki dev posterlerinin de göstericiler tarafından yakıldığı görüldü.
Okullar tatil edildi
Başkent Tahran ve Kerec’deki protesto eylemleri nedeniyle yollar trafiğe kapatılırken Tahran, Şiraz, İsfahan, Kirmanşah, Hürremşehr, Kerec, Abadan ve Hürremşehr’de okullar da tatil edildi. Yine protestoların en yoğun olduğu ve rejim güçlerinin bir göstericiyi öldürdüğü Şiraz’da da okullar tatil edildi.
Hamaney benzin zammını destekledi
İran’da benzin fiyatlarının yüzde 50 zamlanmasına karşı ülke genelinde büyük gösteriler yapılırken, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney zamma destek. İran devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında Hamaney, benzine zam yapma kararının uzman görüşleri sonrası alındığını ve uygulanması gerektiğini belirtti ancak yetkililerden başka ürünlerde fiyat artışı yaşanmasını önlemelerini istedi.
Hamaney “Ben uzmanı değilim ama üç ayrı kurumun başı zammı onaylamışsa, ben de desteklerim” dedi.
Zam kararı, Cumhurbaşkanlığına bağlı Ekonomik Koordinasyon Yüksek Konseyi, Parlamento Sözcüsü ve Adalet Bakanlığı tarafından onaylanmıştı.
Hamaney “Bu zam tabii ki bazı insanları endişelendiriyor ama sabotaj ve kundaklamaları halkımız değil, holiganlar yapıyor. Sabotajların arkasında her zaman olduğu gibi devrim karşıtları ve İran’ın düşmanları var” iddialarında bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise halkın yüzde 75’inin ekonomik nedenlerle “baskı altında” olduğunu söyledi. Ruhani zamdan elde edilecek gelirden pay alma niyetinde olmadıklarını belirtti. Üst düzey bazı din adamları ise hükümete benzin zammını geri alması çağrısı yaptı.
HABER MERKEZİ