Hasankeyf’in en önemli varlıklarından bir olan 650 yıllık Zeynel Bey Türbesi, yeni yerine taşınırken tamamen yıkılabilir uyarısı yapıldı. Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nden „ER-BU İnşaat Şirketine Açık Mektup!“ başlığıyla yaptığı uyarıda, „Zeynel Bey Türbesi Yerinde Korunsun! Taşıma projesinden geri çekilin“ çağrısı yaptı.
Zeynel Bey Türbesi’nin taşınmamasına yönelik yapılan çağrının ardından, Diyarbakır Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunca onaylanan projeye göre, 1100 tonluk türbenin tek parça halinde Hollanda yöntemiyle yeni yerine taşınması kararlaştırıldığı duyuruldu. Türbenin taşınma işleminin yıl sonuna tadar tamamlanacağını yetişmemesi halinde 2017 yılının başında gerçekleştirileceği belirtildi.
Zeynel Bey Türbesi, Hollanda yöntemi olan Taşıyıcı Treyler Sistemi ile yeni yerine taşınacak. Bu yönteme göre, ilk olarak türbenin çevresinde kazı yapılarak yapının temeli açılacak. Kaldıraçlar yardımıyla kaldırılacak türbe, tekerlekli trey üzerine konulacak. Trey ile yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı’na taşınacak türbe, daha sonra kazılan yeni yerine konulacak. Taşıma esnasında yapının devrilmesini engellemek amacıyla yoldaki eğim yüzde 4’e kadar indirilecek.
Projeden geri çekilin!
Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nden ER-BU inşaat şirketine yazılan „Açık Mektup“ta ise, Zeynel Bey Türbesi’nin taşıma projesinden geri çekilin çağrısı yapılarak, „Zeynel Bey Türbesi 554 yıllık geçmişiyle antik kent Hasankeyf’in nazar boncuğudur. Dünyada benzeri olmayan eşsiz Hasankeyf peyzajının ve Dicle nehrinin ayrılmaz bir parçası olup, Ilısu ve Hidroelektrik Santrali Projesi’nin inşasıyla başka bir yere taşınması geçen yıldan beri düzenli olarak gündemdedir. Bu kapsamda 2016 yılının ilkbaharından itibaren sizin şirketinizin ismi ihaleyi üstlenen firma olarak telafuz edilmektedir.
Sizden bu türbenin taşıma işleminden geri çekilme talebimizin ilk argümanı, yapılan ihalenin usul itibariyle tartışmalı olmasıdır. Bölgemizin Mimar Odaları bu taşıma projesi için gerekli olan belgeyi hiç bir şirkete vermediklerini kamuoyuna duyurmalarına rağmen, sizin nasıl bu ihaleyi aldığınız bizim için şaibeli bir durumdur“ denildi.
“Hasankeyf Arkeoloiji Parkın”na taşımak tarihe, kültürel mirasa, Hasankeyf, kutsal Dicle Nehri’ne ve bu yapılara yapılacak en büyük ihanet olacağını ifade eden mektupta, Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi ve Mezopotamya Ekoloji Hareketi, „Üstün ve evrensel kültürel miras olan Hasankeyf’in yok edilmesine ön ayak olmamak için henüz çok geç değil“ uyarısı yaptı.
Zeynel Bey Türbesi
Zeynel Bey Türbesi 1462-1482 yıllarında Hasankeyf’te hüküm süren Akkoyunlular’dan kalan tek eser olma özelliği taşıyor. Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın oğlu olan Zeynel Bey’in, Osmanlı İmparatorluğu’nun kazandığı 1473 yılındaki Otlukbeli Savaşı’nda hayatını kaybettiği biliniyor.
Hasankeyf’te 2004-2005 yıllarında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan Zeynel Bey Külliyesi, 3 medrese, 1 imaret, 1 türbe, 1 han ve Dicle kenarına yapılmış bir hamamdan oluşuyor. Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı devirlerine ait yapılardan oluşan külliyenin medreselerinde geometrik ve bitkisel süslemeler ve çeşitli üsluplarda yazı örnekleri bulunuyor.
AMED