Dewleta tirk bi ‘qedexe’ yê vetişê kuçe ra piya Sûr, Cizîr, Nisêbîn, Farqîn û Dêrik de, camî, dêr, medrese û cayê tarixî zî hedef girot, bombevaran kerd, rijna. Alimanê dîn yê medreseyanê Kurdistan nê herişî şibnay, Yezid o ke veriya 1500 ser Kabe da ver adir. Zanyaran no çî zey zihnîyetê selefî hesibnay û veng day îmamê ke girêdayê dewletê, şarî roşn bikerê.
Yê ke îbadetxaneyan vejnenê selefî yê
Mele Talhat Tûran’î aşkere kerd ke, yê ke camî, medrese û dêr-kilîse hedef gênê, kesê ke raya Selefiyan de şinê yê. Tûran’î vist vîrî ke, îslamiyet de gunayê veşnayişê camiyan zaf giran o û winî qisey kerd: Camî, cayê îbadetkerdinê heq-homa yê. Herzewbîn cayê ke homet yena pêhetê. Karê sifte yê Hz. Mûhammed’î Medîne’ de viraştişê camiyan bi. Çike camî derheqê hometî de cayê qerargirotişî bî.
Tûran’î aşkere kerd ke, camî zey keyeyê heq-homa yê û rijnayişê ci zî herram o. Tûran’î vist vîrî ke, Mûqaweleyê Medîne de qerarê destnêdayişê cayanê îbadetxane esto. Mele Talhat Tûran’î va, cok ra ma nînan rê nêvanê misilman, ma vanê Selefî.
Yezîdê ke Kabe veşnay, nika camiyan veşnenê
Melle Îzettîn Ege’yî zî vist vîrî ke, heqîqetê Îslamiyetê îtiqatê Mekke û Medîne yê Hz. Mûhammed’î de, pêrokîn qewim, îtiqat û şaran rê hurmet esto. Ege’yî va, Yezîdê ke Mekke de Kabe day ver adir, nika Sûr de camî û kilîseyan danê ver adir.
Ege’yî ard ziwan ke, tarixê pêxamberan de, qetlîamê ke roja ewroyî de qewimenê rê destûr nêame dayen û wina qisey kerd: “Yê ke ewro kurdan zey Zerduştî qebûl kenê û xo zî zey misilman damûsnenê îbadetxaneyan veşnenê. Nika bi ‘Allahûekber’ erciyayenanê hometî çinî kenê. Yê ke homa silasnenê gune qetlîaman nîvirazê, domanan nêkişê.
Melle Ege’yî ard ziwan ke, yê ke ewro pey perdeyê îslamiyet de xo niminenê, şarê kurd xapînenê, qetil kenê.
Ege’yî vist vîrî ke, sîstemê ewroyîn yê dewlet, sîstemê Yezîd o û wina va: “DAİŞ yeno maneya tirkiye. Bi zihnîyetê Alayê Hamîdîye şinê Kurdan ser.
Yê ke îtaetê sultanî kenê nêbenê ûlema
Ege’yî va, wexto ke ma bewnê-niyadê tarixê qewmê Yecul, Mecuc, Mogol û Tatar’î o wext ma tirkan hin jêde silasnenê. Melle Îzettîn Ege’yî vist vîrî ke, îslamiyet de qetilkerdişê jew însanî, qetilkerdişê jew dinya yo. Gunayê ci henda yo. Ege’yî vist vîrî ke, yê ke îaetê Sûltanî kenê, nêbenê ûlema û wina va: Qetlîamê ke benê, netîceyê bêvengiya alimanê Medreseyê Sûr de benê. Alimê ke medreseyanê kurdistan de perwerde girotî, riyê heqîqet yê îslamiyetî silasnenê.
Îzettîn Ege’yî vist vîrî ke, sîstem ver çimanê hometî de tarixê merdimatî çinî keno. Eleqeyê nê polîtîkayan bi Quran, bi Îslamiyet, bi Pêxember çinyo. Ege’yî ard ziwan ke, alimî qetlîamê ke Filistîn de, Efganîstan de benê anê zon, la behsa pitikê ke, pîzeyê ma ya xo miyan de, kurdistan de yenê kişten nêkenê.
Quran de veşnayişê îbadetxaneyan çinyo
Melle Îzettîn Ege’yî vist vîrî ke, Farqîn de, ver çiman dê dinya qetlîam viraziya. Sûr de camî day ver adir. Tahîr Elçî o ke wayrê camiyê Dort Ayakli vejya ame kişten, Cizîr de bi aşmano qetlîam viraziyeno. La jew îmamê dewletî nêva se beno? Ege’yî ard ziwan ke, hurmetê nînan erciyayinanê însanî ra çinyo. Cenazeyê ke mezeleyan de yê ra zî hurmetê nînan çinyo. Egeyî peynî de ayetê Quran’î vist vîrî û aşkere kerd ke gerek îbadetxaneyan ra hurmet bîro giroten.
AMED / ANF