İmkansızlıklarla başladı
Seyidxan, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa’ya gelen Kürtlerin çeşitli yöntemlerle kendi kültürlerini yaşamaya çalıştıklarını dile getirdi: „O dönemlerde koşullar çok sınırlıydı. Diğer taraftan tarih boyunca sömürge statüsünde olan Kürt kültürü ve sanatının da tekrardan tarih yüzüne çıkarılması ve bu temelde bir mücadele yürütülmesi gerekiyordu Nihayetinde bu çalışmanın gerekliliği gün gittikçe kendisini gündemleştirdi.“
30 yıllık bir çalışma
Yürütülen kültür çalışmalarının toplumda aydınlama rolü oynadığını dile getiren Seyidxan, 30 yılık çalışmanın önemli sonuçlar doğurduğunu dile getirdi. Seyidxan’ın verdiği bilgilere göre, Avrupa’daki kültür çalışmaları ilkin HUNERKOM çatısı altında kurumlaştı. Ardından Kürdistan Sanatçılar Birliği ile devam edildi. Bugün ise kültür çalışmaları, TEV-ÇAND devraldı. Seyidxan, TEV-ÇAND’ın Kürtlerin geliştirmek istediği Konfederal sistemin temel ayaklarından biri olduğunu da sözlerine ekliyor.
Her ülkede temsilcilik
TEV-ÇAND, 35 kişiden oluşan bir meclise sahip, 15 kişilik bir yönetimi var. Bütün Avrupa ülkelerinde temsilcilikleri olduğunu vurgulayan Seyidxan, TEV-ÇAND’ın aynı zamanda sanata yeteneği olanları bünyesinde toplayarak, ulusal kültür kapsamında örgütlemeye çalıştığını anlatıyor: „Bu çerçevede ülkelerdeki temsilcilikler de kendilerini birim ya da meclis şeklinde örgütlüyor. Bireylerin özgünlüklerine göre programlar oluşturuluyor. Ancak nihayetinde bir merkez var. Bu merkez ihtiyaç duyulduğunda temsilciliklerine ulaşır ve gerekli desteği de verir.“ Seyidxan, kültür-sanat çalışmalarında özellikle kadın ve gençlerin katılımını önemsediklerini belirtiyor.
TEV-ÇAND, sinema, tiyatro, halk dansları, müzik gibi birçok sanat dalını kapsıyor. Mihrican, kurumun en uzun soluklu çalışması. İlk başlarda müzik ve halk oyunları ile başlıyor. Daha sonra halk oyunları ile devam eden Mihrican’a günümüzde müzik de dahil ediliyor. Bir diğer uzun soluklu çalışma ise, Koma Berxwedan. Grubu, Kürt Özgürlük Mücadelesi’nin yarattığı bir değer olarak niteleyen Seyidxan, „Koma Berxwedan, TEV-ÇAND’ın bünyesinde yer alan sanatçılardan oluşuyor. Koma Berxwedan, Kürt Özgürlük Mücadelesi’nin sesi niteliğinde bir çalışma. Taşıdığı misyonu hala da devam ettiriyor. Grup, TEV-ÇAND çatısı altında yeniden örgütlendi. Otuzun üzerinde üyesi var, ancak üyeleri arttırma çalışmaları da sürüyor“ diye konuşuyor.
Arşiv çalışması
Seyidxan, TEV-ÇAND’ın arşiv çalışması için gruplar oluşturduğu bilgisini veriyor. Ekipler, Kürdistan olmak üzere Kürtlerin bulunduğu her yerde araştırmalar yapıyor, materyal topluyor.
TEV-ÇAND, bünyesinde ikiyüzü aşkın sanatçı yer alıyor. Sanatçılar, Kürt özel günlerinde, konserler ve çeşitli etkinliklerle halkla sık sık buluşuyor.
‘Asimilasyonu boşa çıkaracağız’
Seyidxan, taklit olabilecek sanatsal yaklaşımlardan uzak durarak demokratik ulus kimliği geliştirecek tarzlara yönelmeyi esas aldıklarını dile getiriyor. „Otantik değerlerimize yabancılık bu sahada olmamalıdır“ diyen Seyidxan, son olarak TEV-ÇAND’ın kültürel soykırım ile mücadelesini anlatıyor: „TEV-ÇAND, Avrupa’da Kürtler varoldukça olacaktır. Çünkü Kürt halkının buna ihtiyacı vardır. Gerçekliğine, tarihine ve kültürüne susamış bir halk var ve halen korkunç bir baskı altındadır. Bir zulüm altındadır. Günümüzdeki kültürel soykırım politikaları buna en iyi örnektir. Asimilasyon politikaları da devam ediyor. TEV-ÇAND bu yüzden önemli bir misyona sahip. Bu politikaları boşa çıkartmak için Kürt halkının kültürel, tarihi değerlerini örgütlemek ve Avrupa’da da Kürt halkının ihtiyaçlarını karşılamak için bu mücadeleyi sürdürecektir. Kürt halkının sanatsal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılayan bir çalışmayı esas alacaktır.“
ADEM KARAÇOBAN