Almanya’nın başkenti Berlin’de 5-15 Şubat tarihleri arasında gerçekleşen 65’nci Uluslararası Berlin Film Festivali-Berlinale sona erdi. 10 gündür devam eden festivalde 441 filmden 19’u 'Altın Ayı' ödülü için yarıştı. Politik ve sosyal içerikli mesajlı filmlerin yoğun olduğu festivalde ödüller, Cumartesi akşamı Berlinale Palast’da bir tören ile sahiplerini buldu. Törene sinema ve siyaset dünyasından bir çok kişinin de aralarında bulunduğu binlerce kişi katıldı. 65’nci Berlinale’nin jürisi ciddi sürprizler yapmayarak, eleştirmenlerin tahminlerini yanıltmadı. Berlinale başkanı Dieter Kosslick ve bu yılki jüri başkanı Darren Aronovsky’nin birlikte anons ettiği Berlinale’nin büyük ödülü olan 'Altın Ayı' yasaklı yönetmen Cafer Panahi’nin yasaklı filmi 'Taxi' aldı.
Ödülü Hana Saeidi aldı
Jüri başkanı Darren Aronovsky’nin törende yaptığı konuşmada, jüri heyeti olarak, büyük bir titizlikle filmleri izleyip, incelediklerini belirterek, ''Biz heyet olarak, izlediğimiz bütün filmleri inceledik. Sinemanın bütün boyutlarıyla değerlendirdik. En sonunda, 'Taxi’de karar kıldık. Bunu yaparken de adil olduk'' diye konuştu. Aronovsky yaptığı konuşmasının ardından 'Altın Ayı' ödülü için Panahi’yi anons etmesi üzerine Berlinale’nin direktörü Dieter Kosslick, ödülü alarak, seyircilerin içerisinde oturan Hana Saeidi’ye gitti. Saeidi’nin ağlaması üzerine salonda duygulu anlar yaşandı. Ardından binlerce kişi hep birlikte Jafar Panahi’nin ödülü ile sahneye çıkan Hana Saeidi’yi alkışladı. Panahi’nin dışında, Şili’li yönetmen Pablo Larrain de 'El Club' Berlinale’nin ikincilik anlamına gelen 'Büyük Jüri Ödülü'nü alırken usta yönetmen Patricio Guzman ise 'İnci Düğme/El Boton de nacar' ile 'En İyi Senaryo Ödülü'nü kazandı. En iyi kadın ve erkek oyuncu ödüllerine ise '45 Years' filmindeki performanslarıyla Charlotte Rampling ve Tom Courtenay aldı. Dünya sinemasının önemli isimlerinden Terence Malick, Werner Herog’un devasa bütçeli filmlerimin hiç bir ödül almadan festivalden ayrılması da akıllarda bir not olarak kaldı.
Tahran Sokaklarındaki Taxi
65’nci Berlinale'de 'Altın Ayı' ödülüne layık görülen 'Taxi'de, taksinin ön tarafına yerleştirilen küçük bir kamera aracılığıyla Cafer Panahi ve Tahran’ın karışık sokaklarını görüyoruz. Panahi’nin ticari taksisinin konuklarıysa oldukça ilginç: korsan videocu, kendisi gibi mesleğinden men edilen bir avukat, batıl inançlı yaşlı kadınlar, film çekmesi gereken küçük kız yeğeni. Taksi Tahran sokaklarında yol alırken, yolcuların aralarındaki diyaloglarda yasaklar, ceza ve sinema üzerinde ve gündelik sorunlar konuşulur.
Kurmaca ve belgeselin iç içe geçtiği filmin bütün oyuncuları, amatör kişilerden seçilmiş. Kendisininde oynadığı filmde Panahi, ‘Perde’ filminde olduğu gibi hayatını anlatıyor. Trajedik durumu kıvrak bir zeka ile anlatmayı beceren Panahi’nin taksisinde teatral sahnelerin dışında gerilim, komedi ve diyaloglar ard arda öne çıkıyor. Gün boyu Tahran sokaklarındaki yaşananlara tanıklık eden Panahi’nin taksisinde korsan videocu, ziyarete giden batıl inançlı kadınlar, hastaneye gitmek zorunda olan kaza geçirmişler, mesleğinden men edilmiş bir avukat yolculuk ediyor. Bütün diyalogların merkezinde ise, mağduriyet oturuyor. Panahi’nin son yolcusu ise kız yeğeni Hana Saeidi’dır. Panahi’nin taksisi okulun bahçesine girer, onu alır. Hana’nın, bir okul projesi için kısa bir film çekmesi gerekmektedir. Film, taksi içerisinde Hana’nın elinde kamera, Tahran’ın sokaklarında gezerken son buluyor. Yönetmen bununla İran rejimine eleştiri oklarını yönelterek, bir anlamda kendisinden sonra, gelecek kuşakların sinemaya devam edeceğinin mesajını veriyor. Öte yandan Panahi, 65’nci Berlinale’de 'Altın Ayı' dışında Uluslararası Eleştirmenleri Uluslararası Eleştirmenleri (Fipresci) ödülünü de kazandı.
Yasaklı bir yönetmen
İran’da 11 Temuz 1960 yılında doğan Jafar Panahi, 1988 yılında Yaralı Başlar (The Wounded Heads) kısa belgesel ile sinema başladı. 2006 yılında Berlinale’de “Gümüş Ayı“ ödülüne layık görülen Panahi, 2009 yılında Tahran’da yapılan seçimler protestolarında yaptığı çekimlerden dolayı tutuklanmış, ardından ev hapsine çarptırıldı. Panahi, İran rejimi tarafından 20 yıl boyunca film çekmekten men edilerek, cezalandırıldı. Buna rağmen Panahi, film çekmeye devam etti. 2003 yılında kaçak olarak çektiği 'Perde' filmiyle 63’ncü Berlinale’de „En İyi Senaryo“ ödülünü kazandı. 65’nci Berlinale’de ise “Taxi“ filmiyle „Altın Ayı“ ödülünü kazandı.
Ödüller:
En iyi film (Altın Ayı): Cafer Panahi/"Taxi"
Jüri Büyük Ödülü: Pablo Larrain/"El Club"
En iyi yönetmen: Radu Jude/"Aferim!"ve Malgorzata Szumowska/"Body"
En iyi kadın oyuncu: Charlotte Rampling/"45 Years"
En iyi erkek oyuncu: Tom Courtenay/"45 Years"
En iyi senaryo: Patricio Guzman/"El Boton de Nacar"
Alfred Bauer Ödülü: Jayro Bustamante/"Ixcanul"
En iyi ilk film: Gabriel Ripstein/"600 Millas"
En iyi kısa film(Altın Ayı): Na Young-kil/"Hosanna"
Kısa film jüri ödülü: Joanna Arnow/"Bad at Dancing"
ALİ GÜLER