Türkiye, İran, Irak ve Suriye devletlerinin baskı ve saldırılardan kaçarak İsveç’e sığınan siyasi mültecilerin bir kısmı yaşadıkları travmaları, mücadelelerini, sürgünde karşılaştıkları güçlükleri, ülkelerinde süren mücadeleleri günümüze ve gelecek kuşaklara başarıyla aktardı. Özellikle 12 Mart ve 12 Eylül darbelerinden sonra Türkiye ve Kürdistan’dan gelen siyasi mülteciler arasında edebiyat alanında büyük varlık gösteren Mahmut Baksi, Mehmed Uzun, Özkan Mert gibi yazar ve şairler İsveç edebiyat dünyasında adlarından söz ettirmeyi başardı.

Segvane Xurikî ve Havar tanıtıldı
Stockholm’de bulunan Mezopotampa Enstitüsü, sürgünde verdiği eserlerle ülkelerinde süren mücadeleye katkıda bulunan yazar ve şairlerin eserlerini tanıtmak, yazarların buluşmalarını sağlayarak deney ve tecrübelerini birbirlerine aktarmalarında köprü işlemi görmek amacıyla “Sürgün Edebiyatı” panelleri düzenliyor. İlk panelde, Kürt yazarlar Mustafa Cizirî’nin “Segvane Xurikî” ve Şoreş Reşi’nin “Havar” adlı romanları tanıtıldı. Gazeteci Nesrin Rojkan, Mustafa Ciziri ve Şorej Reşi hakkında katılımcıları bilgilendirdi ve sürgünde yaratılan edebiyat eserlerinin önemine değindi. Daha sonra söz alan azar Gabar Çiyan “Segvane Xurikî” ve “Havar” romanlarını değerlendirdi.

Paneller sürecek
Segvane Xurikî, zulme karşı direnişi anlatan bir halk destanı. Mustafa Cizirî,  Segvane Xurikî'de Turabdin bölgesinde Xurikî kalesinin yöneticisi ve aşiretinin reisi Segvan'ın Mêrdîn civardaki yerleşim yerleri üzerindeki zulmü ile tanınan Osmanlı İmparatorluğu’nun bölgedeki kolu Emin Paşa'ya karşı direnişini anlatır. “Havar” ise 1970’li yıllarda ekonomik güçlükler nedeniyle İsveç’e gelen ancak sığınma başvurusu reddedilen bir Kürt'ün sorunlarını ve giderek yozlaşmasını konu alır.
Yazar Çiyan, her iki romanın da yaşanmış olaylardan esinlenerek ve olayların özüne sadık kalınarak kaleme alındığını belirtti. Ayrıca Kürtçede unutulmaya yüz tutan bazı sözcüklerin yeniden hatırlanarak kullanılmasının ve Kürtlerle birlikte yaşayan diğer kültürlerden halklara değinilmesini önemli bulduğunu söyledi.
“Sürgünde Edebiyat” panellerinin süreceği ve ikinci panelin mart ayı içinde yapılacağı belirtildi.

MURAT KUSEYRİ/STOCKHOLM