Müzede, Hitler Almanyası'na ait birçok döküman ve fotoğraf yer alıyor. Fotoğrafların yanısıra döneme tanıklık etmiş insanların konuşmaları ve anlatımları da video şeklinde sunulmuş.

Hitler, 'Zorunlu Çalışma' yasası 20 milyondan fazla insanı savaş sanayisi, inşaat, tarım ve ev işlerinde çalıştırarak tarihin en büyük sömürüsüne imza attı.

Bu faşist uygulama 1939 sonrasında işgal edilen ülkelerin insanlarına da uygulanmaya başlandı. Sadece esir düşen Sovyet Kızıl Ordu savaşçıları bundan muaftı. Ama onlar da kaçabilirler şüphesi ile tamamı infaz ediliyordu. Müzedeki sergide yer alan bilgilerde Nazilerin 2 milyon Sovyet askerini katlettikleri belirtiliyor.

Sergideki belgelere göre dönemin Alman toplumunun büyük bir çoğunluğu, tüm bu yaşananları kabullenmiş hatta destekliyor. 'Zorunlu Çalışma' yasası ilkin sadece Nazi rejimine muhalif Almanları kapsıyordu. Ancak, 1937'deki 'Kristal Gece' provokasyonu ile Yahudileri de kapsama alındı.


Nazilerin politik dayanağı; işsizlik

Alman ulusuna ait insanlara 'zorunlu çalışma'ları ile ulusun gururunu yükseltikleri propagandası yapılırken, esirlere ve diğer halklara ise onursuzluk dayatılıyordu.

Yine her Alman gencinin 6 ay boyunca imparatorluğa çalışma zorunluluğu vardı. Çalıştırılan gençlere Nazi ideolojisi benimsetilirken adeta bir katiller güruhu yetiştiriliyordu aslında. 'İşsizliği azaltıyoruz' adı altında yürürlüğe konulan yasalar faşizmin en büyük politik dayanaklarından birini oluşturuyordu. 

Müzede sergilenen belgelerde, Nürnberg'de Gestapo tarafından tutuklanan bir aile için sarf edilen sözler şu şekilde: "Tekme tokat gözaltına alınan aileyi insanlaştırmak için uzun bir süre çalışma kamplarında tutmamız gerekecek."

Hamburg'un Barmbek semtinde bulunan Çalışma Müzesi'inde sergilenen fotoğraf ve belgeler 3 Nisan'a kadar sürecek.


M. ZAHİT EKİNCİ/HAMBURG