Özgür Basın İnisiyatifi’nin basına yönelik 2016 hak ihlalleri raporuna göre, 6 gazetecinin yaşamını yitirdiği Türkiye’de son bir yıl içerisinde 352 gazeteci gözaltına alındı ve 146 gazeteci cezaevinde.
Özgür Basın İnisiyatifi, 2016 yılı boyunca basına yönelik hak ihlalleri, gözaltı, tutuklama ve işkencelere ilişkin hazırladığı raporunu kamuoyu ile paylaştı. Basına yönelik en fazla hak ihlallerinin yaşandığı 2016 yılında, sansür ve engellemelerin tavan yaptığı kaydedildi. Raporda yer alan verilere göre, yıl içerisinde en çok Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan DİHA ve JINHA haber ajansları ile Özgür Gündem ve Azadiya Welat gazetelerinin yayınları sansürlendi, haber siteleri Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) tarafından engellendi. DİHA 48, JINHA 12 kez sansürlenirken, 29 Ekim’de OHAL kapsamında çıkarılan KHK ile kapatılıp, kapılarına mühür vuruldu. 2016 yılındaki hak ihlalleri şöyle sıralandı:
Yeni yıla cezaevinde girdiler
2016 yılında 6 gazeteci öldürüldü. 352 gazeteci gözaltına alındı. 146 gazeteci 2017 yılına cezaevinde girdi. Bir yıl içinde çeşitli tarihlerde tutuklanan 19 gazeteci serbest bırakıldı.
318 kurum kapatıldı
Bir yıl içinde 318 basın yayın organının yayını engellendi. Bu yayınlardan 88 gazete, 17 dergi, 30 yayınevi, 5 haber ajansı, 120 Radyo, TV, 58 internet haber sitesi kapatıldı. OHAL sonrasında 28 TV, 32 radyo, 51 gazete, 17 dergi, 30 yayın evi, 5 haber ajansı kapatılarak, dünyada eşi benzeri olmayan bir karara imza atıldı.
780 basın kartı iptali
2016 yılında gözaltına alınan 66 gazeteci işkence gördü, 6 gazeteci ise haber takip ettiği sırada polis ve askerin şiddetiyle karşılaştı. En az 180 gazeteci sözlü saldırıya uğradı. En az 49 gazetecinin pasaportu ile 780 gazetecinin basın kartı iptal edildi. Basın organların yayınları 829 kez engellendi. Yüzden fazla basın organının yayını durduruldu. 15 Temmuz’dan sonra 31 basın organı baskına uğradı.
Gazetecilere ceza
Gözaltına alınan gazetecilerle beraber 400’den fazla gazeteci hakkında soruşturma başlatıldı. 191 gazeteciye binlerce yıl hapis cezası isteniyor. Çoğunluğu Özgür Gündem Gazetesi’ne destek veren 100 gazeteci hakkında dava açıldı. 29 gazeteci cezaya çarptırıldı. 22 defa RTÜK tarafından yayın yasağı getirildi.
Ekranlar karartıldı
Sadece OHAL döneminde 155 yayın organının yayınına son verildi. DİHA, JINHA, CİHAN haber ajansları, İMC, Özgür Gün Tv, Jiyan Tv, TV10, Hayatın Sesi, Zarok TV, Van Tv, Radyo Dünya, Radyo Ses, Radyo Karacadağ, Gün Radyo, Özgür Gündem, Azadiya Welat, Zaman ve Taraf’ın da aralarında bulunduğu onlarca ajans, radyo, TV, gazete ve diğer yayın kuruluşlarının binaları mühürlendi ve mallarına el konuldu.
Binlerce gazeteci işsiz
Türkiye’de büyük bir ekonomik kriz yaşanırken, kapatılan TV, gazete ve radyolardan sonra 2 bin 619 gazetecinin işine son verilirken, 3 bine yakın gazeteci işsiz kaldı. Bu çerçevede Özgür Gazeteciler Cemiyeti’nin de 350 üyesinin basın kartı iptal edildi.
Erdoğana göre özgür!
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın basın özgürlüğü konusunda, “Ne Avrupa’sında ne diğer ülkelerde, Türkiye’deki basın kadar özgür bir medya yoktur” demesine karşılık, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün açıkladığı Dünya Basın Özgürlüğü sıralamasında Türkiye, 2015’e göre iki puan daha kaybederek, 2016 yılında 180 ülke arasında 151’inci sıraya geriledi.
AMED